แสบแต่ไม่หาย! แอลกอฮอล์ล้างแผล ไม่ดีอย่างที่คิด

โดย อ.พงศ์ศักดิ์ ธรรมกุลศักดิ์ และ อ.นลิณี เชยกลิ่นพุฒ

คณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

เลิกเข้าใจผิด!…ทำไมแอลกอฮอล์ถึงไม่ควรราดแผลสด?

ความเชื่อผิดๆ ที่ว่าแสบ = ฆ่าเชื้อได้ดี ความจริงคืออาจทำให้แผลคุณหายช้ากว่าเดิม! หลายคนยังคงติดภาพว่า เมื่อเป็นแผลสดหรือแผลถลอก ต้องรีบเทแอลกอฮอล์ลงไปเพื่อฆ่าเชื้อ เพราะรู้สึกว่าความแสบคือการยืนยันว่าเชื้อโรคกำลังถูกกำจัด แต่แท้จริงแล้วแอลกอฮอล์มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อก็จริง แต่ในเวลาเดียวกันมันทำลายเนื้อเยื่อดีที่กำลังซ่อมแซมแผลของคุณด้วย!

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือ

• ทำลายเซลล์เนื้อเยื่อใหม่ที่ร่างกายสร้างขึ้นมาเพื่อสมานแผล
• เพิ่มการระคายเคืองทำให้แผลแสบ เจ็บ และอักเสบมากขึ้น
• แผลหายช้ากว่าเดิมและเสี่ยงเกิดรอยแผลเป็นได้ง่ายขึ้น

สิ่งที่ถูกต้องคือ ห้ามราดแอลกอฮอล์ลงบนแผลโดยตรง แอลกอฮอล์ใช้ได้เพียงแค่เช็ดบริเวณรอบๆ แผล เพื่อฆ่าเชื้อบนผิวหนังเท่านั้น

ดูแล "แผลสด" ให้หายเร็ว ไม่ต้องแสบ

การดูแลแผลที่ดีคือการรักษาอย่างอ่อนโยนและถูกวิธี ขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้

เช็ดรอบแผลด้วยแอลกอฮอล์ ใช้สำลีชุบแอลกอฮอล์เช็ดเฉพาะขอบหรือรอบนอกของแผล เพื่อทำความสะอาดผิวหนังรอบข้าง
ล้างแผลด้วยน้ำเกลือ

• ใช้น้ำเกลือ 0.9% (Normal Saline Solution) ในการล้างภายในแผล เพราะน้ำเกลือมีความเข้มข้นเท่ากับของเหลวในร่างกาย จึงไม่ระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อใหม่
• เคล็ดลับทำน้ำเกลือเอง ผสมเกลือ 1 ช้อนโต๊ะ (หรือ 3 ช้อนชา) กับน้ำสะอาด 1 ลิตร แล้วต้มให้เดือด พักให้เย็น นำมาล้างแผลได้

ทายาฆ่าเชื้อที่อ่อนโยน

• เลือกยาทาแผลสดที่ช่วยยับยั้งเชื้อโรคและสามารถคงความชุ่มชื้น ของผิวหนังไว้ได้ เพราะแผลที่ชุ่มชื้นจะช่วยให้สมานตัวเร็วขึ้นและลดรอยแผลเป็นได้ดีกว่า

เมื่อไหร่ต้องรีบไปหาหมอ?

หมั่นล้างมือให้สะอาดก่อนและหลังทำแผลทุกครั้ง หากทำแผลแล้วอาการไม่ดีขึ้น และมีอาการบวม แดง เจ็บมากขึ้น หรือมีหนองไหลออกมา ให้รีบไปพบแพทย์ทันที

จำไว้ว่าแผลหายเร็วได้ ไม่จำเป็นต้องแสบ เพราะความอ่อนโยนคือหัวใจของการสมานแผลที่แท้จริง

ข้อมูลสุขภาพสำหรับคนเมือง 🩺ติดตามทุกเทรนด์และข้อมูลสุขภาพกับมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ผู้นำแห่งศาสตร์เพื่อการพัฒนาเมืองและคุณภาพชีวิตของคนเมือง | www.nmu.ac.th