ทรัมป์เผย สี จิ้นผิงหนุนอิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่จีนยังนิ่ง

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ เปิดเผยว่า ประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ของจีน เห็นพ้องว่าอิหร่านควรเปิดการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง หลังเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลกถูกปิดจากผลพวงสงครามระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ และอิสราเอล อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจีนยังไม่ได้แสดงท่าทีชัดเจนว่าจะเข้ามามีบทบาทกดดันเตหะรานโดยตรง

ทรัมป์กล่าวระหว่างเดินทางกลับจากกรุงปักกิ่ง หลังหารือกับผู้นำจีนเป็นเวลา 2 วัน ว่า เขากำลังพิจารณายกเลิกมาตรการคว่ำบาตรบริษัทน้ำมันจีนที่ซื้อน้ำมันจากอิหร่าน โดยจีนถือเป็นผู้นำเข้าน้ำมันอิหร่านรายใหญ่ที่สุดของโลก

เมื่อถูกผู้สื่อข่าวถามว่า สีจิ้นผิงให้คำมั่นหรือไม่ว่าจะกดดันอิหร่านให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซ ทรัมป์ตอบว่า “ผมไม่ได้ขอความช่วยเหลือ เพราะถ้าขอความช่วยเหลือ ก็ต้องตอบแทนกลับ”

ด้านกระทรวงการต่างประเทศจีนหลีกเลี่ยงกล่าวถึงการหารือเรื่องอิหร่านโดยตรง แต่ระบุว่าสงครามครั้งนี้ “ไม่ควรเกิดขึ้น และไม่มีเหตุผลที่จะดำเนินต่อไป”

ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณ 1 ใน 5 ของโลก ถูกอิหร่านปิดอย่างมีประสิทธิภาพ หลังสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ส่งผลให้เกิดวิกฤตพลังงานครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ ราคาน้ำมันโลกพุ่งสูงและกระทบเศรษฐกิจหลายประเทศ

นายเอบราฮิม อาซิซี ประธานคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งชาติของรัฐสภาอิหร่าน เปิดเผยว่า เตหะรานได้เตรียมกลไกควบคุมการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยจะกำหนดเส้นทางเฉพาะและประกาศรายละเอียดในเร็ว ๆ นี้ พร้อมระบุว่า เฉพาะเรือพาณิชย์และประเทศที่ให้ความร่วมมือกับอิหร่านเท่านั้นที่จะได้รับสิทธิใช้เส้นทางดังกล่าว และอาจมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษ

สงครามที่ยืดเยื้อส่งผลให้มีชาวอิหร่านเสียชีวิตหลายพันคนจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ และอิสราเอล ขณะที่การสู้รบระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน ก็ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากเช่นกัน แม้อิสราเอลและเลบานอนจะตกลงขยายเวลาหยุดยิงออกไปอีก 45 วันเพื่อลดความรุนแรงของสถานการณ์

กองทัพสหรัฐฯ เปิดเผยว่า แม้จะระงับการโจมตีทางทหารชั่วคราวเมื่อเดือนที่ผ่านมา แต่ยังคงใช้มาตรการปิดล้อมท่าเรือ โดยจนถึงขณะนี้มีเรือพาณิชย์อย่างน้อย 78 ลำถูกเปลี่ยนเส้นทาง และอีก 4 ลำถูกสั่งหยุดใช้งานเพื่อให้เป็นไปตามมาตรการปิดล้อม

อิหร่านยืนยันว่าจะไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซจนกว่าสหรัฐฯ จะยุติการปิดล้อมดังกล่าว ขณะที่ทรัมป์เตือนว่า วอชิงตันพร้อมกลับมาใช้ปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง หากอิหร่านไม่ยอมทำข้อตกลง

ทรัมป์กล่าวระหว่างยืนเคียงข้างสีจิ้นผิงว่า “เราไม่ต้องการให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์ และเราต้องการให้ช่องแคบเปิด”

แม้อิหร่านยืนยันมาโดยตลอดว่าไม่มีเป้าหมายพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ แต่ยังปฏิเสธยุติงานวิจัยนิวเคลียร์และไม่ยอมเปิดเผยคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่ถูกกล่าวหาว่าซุกซ่อนไว้

นายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เปิดเผยว่า เตหะรานได้รับสัญญาณจากสหรัฐฯ ว่าต้องการเดินหน้าการเจรจาต่อ ขณะที่ปากีสถานกำลังทำหน้าที่เป็นคนกลางระหว่างสองประเทศ

อย่างไรก็ตาม การเจรจาสันติภาพยังคงหยุดชะงัก หลังทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านปฏิเสธข้อเสนอรอบล่าสุดของอีกฝ่ายเมื่อสัปดาห์ก่อน

แม้สถานการณ์สงครามจะยังไม่คลี่คลาย แต่อิหร่านเตรียมกลับมาเปิดตลาดหลักทรัพย์อีกครั้งในวันอังคารนี้ หลังระงับการซื้อขายตั้งแต่เริ่มการโจมตีทางอากาศ โดยทางการระบุว่ามาตรการดังกล่าวมีขึ้นเพื่อปกป้องนักลงทุนและลดความตื่นตระหนกในตลาดการเงิน

ขณะเดียวกัน สถานการณ์ภายในอิหร่านยังตึงเครียด โดยฝ่ายตุลาการอิหร่านเปิดเผยว่า มีผู้ถูกประหารชีวิตแล้ว 39 คน ฐานร่วมมือกับหน่วยข่าวกรองของอิสราเอลหรือสหรัฐฯ รวมถึงมีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อความไม่สงบและการก่อการร้าย นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้น อีก 36 คนถูกตัดสินจำคุกระยะยาวในข้อหาเกี่ยวข้องกับการต่อต้านรัฐบาล