นักบินอวกาศสามารถเห็นดวงดาวในอวกาศได้มั้ย? - I am Spaceman
นักบินอวกาศสามารถมองเห็นดวงดาวบนสถานีอวกาศ เหมือนที่เห็นบนโลกได้มั้ย?
คำตอบก็คือ "ได้!"
เรื่องนี้ได้รับการยืนยันจากนักบินอวกาศนาซา แจ็ค ฟิชเชอร์ (Jack Fischer) พร้อมแสดงหลักฐานด้วยภาพคลิปวิดีโอ timelapse ที่เขาได้ถ่ายไว้ตอนอยู่บนสถานีอวกาศนานาชาติ เผยให้เห็นส่วนโค้งของกาแล็กซีทางช้างเผือก (ดูคลิปได้ที่ https://twitter.com/i/status/897931767587516416)
เราสามารถเห็นดาวจากอวกาศได้ชัดเจนกว่าที่เราเห็นบนโลก กล้องโทรทรรศน์อวกาศจึงมีประโยชน์อย่างมากในการถ่ายภาพทางดาราศาสตร์จากห้วงอวกาศ
คำถามต่อมาก็คือ ทำไมเราไม่เห็นภาพดวงดาวเหล่านี้ตอนที่นักบินอวกาศอยู่บนดวงจันทร์ หรือตอนที่นักบินอวกาศปฏิบัติภารกิจอยู่นอกสถานีอวกาศ (Spacewalk)
ที่มาของความเข้าใจผิดนี้ ต้องย้อนกลับไปถึงการสัมภาษณ์นักบินอวกาศโครงการ Apollo 11 ที่ได้ส่งมนุษย์ขึ้นไปเหยียบดวงจันทร์เป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2512 ซึ่ง นีล อาร์มสตรอง (Neil Armstrong) นักบินอวกาศนาซา กล่าวว่าเขามองไม่เห็นดวงดาวในอวกาศ แต่สิ่งที่ต้องการสื่อความหมายจริง ๆ ก็คือ ในขณะนั้นไม่สามารถเห็นดาวในด้านกลางวันของดวงจันทร์ได้ ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกเพราะพื้นผิวดวงจันทร์จะสว่างเมื่อเทียบกับความมืดในอวกาศที่ไม่มีอากาศถ่ายเท แม้แต่ในอวกาศ ดวงดาวก็ไม่สว่างเกินไป และดวงตาของเราก็อาจสูญเสียการปรับตัวในความมืดได้ค่อนข้างเร็ว
ในโครงการ Apollo 15 นักบินอวกาศ อัล วอร์เดน (Al Worden) กล่าวว่า "ท้องฟ้าเต็มไปด้วยดวงดาว ในมุมมองจากด้านไกลของดวงจันทร์ที่ไม่ได้อยู่ในแสงแดด ผมสามารถเห็นดาวที่สว่างหากยืนอยู่ในเงามืดของยาน Lunar Module และยังเห็นดวงดาวในขณะที่โคจรรอบด้านไกลของดวงจันทร์
ส่วนข้อสงสัยที่ว่าไม่เห็นดวงดาวในภาพถ่ายที่นักบินอวกาศอยู่บนดวงจันทร์ หรือตอนที่ทำ Spacewalk อยู่ด้านนอกสถานีอวกาศ คำตอบก็คือ เพราะนักบินอวกาศในชุดอวกาศสีขาวดูสว่างมาก ดังนั้นจึงต้องใช้ความเร็วชัตเตอร์สั้นและ f/stop มาก เพื่อไม่ให้ภาพเปิดรับแสงมากเกินไป ด้วยการตั้งค่ากล้องแบบนี้ ดวงดาวจึงไม่ปรากฏขึ้นในภาพถ่ายที่เราได้เห็นตามสื่อต่างๆ
แบบเดียวกันนี้จะเกิดขึ้นหากเราพยายามถ่ายภาพคนภายใต้ท้องฟ้าที่มืดมิดและเต็มไปด้วยดวงดาว เพื่อให้ภาพถ่ายบุคคลได้รับแสงอย่างเหมาะสม เราต้องใช้แฟลชหรือแหล่งกำเนิดแสงอื่น ภาพที่ถ่ายออกมาเราก็จะไม่มีทางเห็นดวงดาวในพื้นหลัง หากต้องการเห็นภาพดวงดาวด้วย เราก็ต้องเปิดรับแสงนานและเปิดรูรับแสงกว้าง แต่ด้วยการตั้งค่าเหล่านั้น ภาพจะดูมืดและเบลอ
นักบินอวกาศได้ถ่ายภาพดวงดาวจำนวนมากจากสถานีอวกาศนานาชาติ สามารถหาดูได้จากเว็บไซต์ของนาซา https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/index.html
เรียบเรียงข้อมูลจาก
https://briankoberlein.com/blog/can-astronauts-see-stars/
https://phys.org/news/2017-08-astronauts-stars-space-station.html
ติดตามข้อมูลความรู้สู่เส้นทางนักบินอวกาศ