ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่น ศาลรัฐธรรมนูญ สอบ กกต. ปมบัตรเลือกตั้งติดบาร์โค้ด–คิวอาร์โค้ด

ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่น ศาลรัฐธรรมนูญ สอบ กกต. ปมบัตรเลือกตั้งติดบาร์โค้ด–คิวอาร์โค้ด หลังถูกร้อง 21 เรื่อง ส่อกระทบ “ความลับการลงคะแนน” เลือกตั้ง สส. 8 ก.พ. 2569

วันนี้ 13 มี.ค. 2569 สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินมีมติเห็นชอบให้ยื่นคำร้องพร้อมความเห็นต่อ ศาลรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา 213 ของรัฐธรรมนูญ เพื่อให้วินิจฉัยการปฏิบัติหน้าที่ของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เลขาธิการ กกต. และสำนักงาน กกต. กรณีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569

การดำเนินการดังกล่าวสืบเนื่องจากกรณีการกำหนดรูปแบบและการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีการใช้บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด ซึ่งก่อให้เกิดข้อสังเกตว่าสามารถเชื่อมโยงหรือสืบค้นย้อนกลับไปถึงตัวผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งและผลการลงคะแนนได้

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเปิดเผยว่า ได้รับคำร้องเรียนจากประชาชนรวม 21 คำร้อง ระบุว่ารูปแบบบัตรเลือกตั้งดังกล่าวอาจทำให้การออกเสียงลงคะแนนไม่เป็นความลับ และอาจเป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพของผู้ร้องเรียนและประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอาจขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 ผู้ตรวจการแผ่นดินได้ประชุมพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายอย่างละเอียด ก่อนมีข้อสรุปว่าข้อร้องเรียนดังกล่าวมีน้ำหนักเพียงพอที่เชื่อได้ว่าการดำเนินการของ กกต. อาจขัดต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 และมาตรา 85 ที่รับรองหลักการเลือกตั้งโดยเสรีและเป็นความลับ จึงมีมติให้ส่งเรื่องให้ ศาลรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยตามอำนาจหน้าที่

นอกจากนี้ ผู้ตรวจการแผ่นดินยังเปิดเผยว่าอยู่ระหว่างตรวจสอบข้อร้องเรียนอื่นที่เกี่ยวเนื่องกับการเลือกตั้งวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 อีกหลายประเด็น โดยเฉพาะข้อสงสัยเกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. พ.ศ. 2566 ข้อ 129 วรรคสอง ที่เปิดช่องให้ กกต. สามารถกำหนดรหัส เครื่องหมาย หรือข้อความอื่นเพิ่มเติมลงในบัตรเลือกตั้งเป็นกรณีพิเศษได้

ประเด็นดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับการตีความว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 รวมถึงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. พ.ศ. 2561 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 84 และมาตรา 96 หรือไม่

ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้มีหนังสือถึงสำนักงาน กกต. เพื่อขอให้ชี้แจงข้อเท็จจริงและส่งเอกสารหลักฐานประกอบการพิจารณาภายในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งทาง กกต. ได้ส่งคำชี้แจงกลับมาแล้ว และอยู่ระหว่างการนำมาประกอบการพิจารณาในกระบวนการตรวจสอบต่อไป