"หมอเจด" เปิดชัดๆ 5 สัญญาณผิวแบบนี้ เสี่ยงเบาหวานไม่รู้ตัว

วันที่ 8 มี.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก "หมอเจด" เผย เช็กเลย 5 สัญญาณผิว เสี่ยงเบาหวานไม่รู้ตัว โดยระบุว่า

หลายคนคิดว่าโรคเบาหวานต้องมีอาการชัด ๆ เช่น

• ปัสสาวะบ่อย
• หิวน้ำบ่อยๆ
• น้ำหนักลด

แต่ในความเป็นจริง ร่างกายมักมี "สัญญาณเล็ก ๆ" เตือนมาก่อน และหนึ่งในอวัยวะที่บางครั้งสะท้อนความผิดปกติของระบบเผาผลาญได้ ก็คือ ผิวหนัง จริงๆแล้วเราพบว่าผิวหนังบางลักษณะอาจสัมพันธ์กับภาวะ insulin resistance หรือระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเรื้อรังได้ในบางคน วันนี้ผมสรุปให้ฟัง ลองเช็กตัวเองกันดู

1. คอดำ รักแร้ดำ ขาหนีบดำผิดปกติ

หลายคนเห็นผิวคล้ำตรงคอหรือรักแร้ หรือที่เราเรียกคอคาร์บอน แล้วคิดว่าเป็นแค่ขี้ไคล แต่จริง ๆ แล้วในบางกรณีมันอาจเป็นภาวะที่เรียกว่า Acanthosis nigricans

ลักษณะที่เจอได้บ่อยคือ

• ผิวสีเข้มขึ้น
• ผิวหนาขึ้น
• ดูคล้ายกำมะหยี่

มักพบบริเวณ

• หลังคอ
• รักแร้
• ขาหนีบ
• ใต้ราวนม

ภาวะนี้มักพบร่วมกับ ภาวะดื้อต่ออินซูลิน (insulin resistance ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของ พรีไดเบทิสและเบาหวานชนิดที่ 2 พูดง่าย ๆ คือ เมื่ออินซูลินในเลือดสูงขึ้น มันอาจไปกระตุ้นตัวรับที่ผิวหนัง ทำให้เซลล์ผิวแบ่งตัวมากขึ้น ผิวจึงหนาและคล้ำขึ้นอย่างที่เราเห็นครับ

2. ผิวคันง่าย โดยเฉพาะคันตามตัวหรืออวัยวะเพศ

อีกอาการหนึ่งที่บางคนสังเกตได้คือ ผิวคัน สาเหตุอาจเกิดจากหลายอย่าง เช่น

• ผิวแห้งจากระดับน้ำตาลที่สูง
• การไหลเวียนเลือดที่ผิวหนังลดลง
• การติดเชื้อราและแบคทีเรียได้ง่ายขึ้น

บางคนจะรู้สึก

• คันตามตัว
• คันขาหนีบ
• คันบริเวณอวัยวะเพศ
• หรือคันซ้ำ ๆ แบบหาสาเหตุไม่เจอ

โดยเฉพาะผู้หญิง บางครั้งอาจมี เชื้อราในช่องคลอดเป็นซ้ำบ่อย แต่ก็ต้องบอกก่อนว่า อาการคันไม่ได้แปลว่าเป็นเบาหวานเสมอไป เพราะอาจเกิดจากผิวแห้ง ภูมิแพ้ หรือโรคผิวหนังอื่นได้เหมือนกัน แต่ถ้ามีอาการคันเรื้อรัง หรือเป็นซ้ำบ่อย ๆ การตรวจเช็กระดับน้ำตาลในเลือดก็อาจเป็นเรื่องที่ต้องพิจารณา

3. เป็นเชื้อราที่ผิวหนังบ่อยกว่าปกติ

ถ้าระดับน้ำตาลในเลือดสูง เชื้อราบางชนิดจะเติบโตได้ง่ายขึ้น ที่เราเจอบ่อยก็เช่น

• กลาก
• เกลื้อน
• เชื้อราที่ขาหนีบ
• เชื้อราที่เล็บ
• เชื้อราในช่องคลอด

ในคนที่มีเบาหวาน หรือคุมน้ำตาลได้ไม่ดี ภูมิคุ้มกันบางส่วนของผิวหนังจะลดลง ทำให้เชื้อพวกนี้เกิดได้ง่าย และบางครั้งเป็นซ้ำบ่อย ถ้าใครเป็นเชื้อราซ้ำ ๆ แบบรักษาหายแล้วกลับมาอีก หมอก็มักจะพิจารณา ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดร่วมด้วย

4. แผลหายช้ากว่าปกติ

อีกสัญญาณหนึ่งที่พบได้ในคนที่น้ำตาลสูงคือ แผลหายช้า บางคนจะเริ่มสังเกตว่า

• แผลถลอกเล็ก ๆ หายช้ากว่าปกติ
• แผลติดเชื้อได้ง่าย
• แผลบริเวณเท้าหายยาก

สาเหตุหลัก ๆ เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานาน ซึ่งอาจส่งผลต่อ
การไหลเวียนเลือด

• การทำงานของเม็ดเลือดขาว
• กระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
• ทำให้การสมานแผลของร่างกายทำได้ช้าลง

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคนที่เป็นเบาหวาน ต้องระวังเรื่อง แผลที่เท้า เป็นพิเศษ

5. มีตุ่มเล็ก ๆ สีเหลืองขึ้นตามผิวหนัง

อาการนี้พบไม่บ่อย แต่ถ้าเกิดขึ้นก็ควรสังเกต ภาวะนี้เรียกว่า Eruptive xanthomas

ลักษณะคือ

• ตุ่มเล็ก ๆ สีเหลือง
• บางครั้งมีขอบแดง
• มักขึ้นตามแขน ขา หรือก้น

ภาวะนี้มักสัมพันธ์กับ ไตรกลีเซอไรด์ (triglyceride) ที่สูงมาก ซึ่งเป็นความผิดปกติของระบบเผาผลาญ และอาจพบร่วมกับเบาหวานหรือภาวะเมตาบอลิกซินโดรมได้

ถ้าเจอตุ่มลักษณะนี้ แพทย์มักจะแนะนำให้ตรวจ

• น้ำตาลในเลือด
• ไขมันในเลือด
• เพื่อประเมินความเสี่ยงของโรคเมตาบอลิก

สรุป ผิวหนังไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงามอย่างเดียว แต่บางครั้งสะท้อนสุขภาพภายในร่างกายได้ถ้าเริ่มสังเกตเห็นสัญญาณเหล่านี้ เช่น

• คอดำ รักแร้ดำ
• คันผิวหนังเรื้อรัง
• เป็นเชื้อราซ้ำ ๆ
• แผลหายช้า
• มีตุ่มเหลืองตามตัว

อาจเป็นหนึ่งในสัญญาณที่บอกว่า ระบบเผาผลาญของร่างกายเริ่มมีความผิดปกติ แต่ต้องย้ำว่า อาการทางผิวหนังอย่างเดียวไม่สามารถใช้วินิจฉัยเบาหวานได้ การยืนยันต้องอาศัยการตรวจเลือด เช่น ระดับน้ำตาลหรือ HbA1c สิ่งสำคัญคือถ้าพบความเสี่ยงเร็วและเริ่มปรับพฤติกรรมได้ทัน เช่น

• คุมอาหาร
• ออกกำลังกาย
• คุมน้ำหนัก
• ตรวจสุขภาพป็นระยะ

ก็อาจช่วย ลดโอกาสเกิดเบาหวาน หรือชะลอการเกิดโรคได้ เพราะฉะนั้น ถ้าผิวกำลังส่งสัญญาณอะไรบางอย่าง อย่ามองข้ามนะ

ขอบคุณ FB : หมอเจด