“สิทธิมนุษยชน” สิทธิและเสรีภาพพื้นฐานที่มนุษย์ทุกคนต้องได้รับการคุ้มครองทางกฎหมาย
สิทธิมนุษยชน (Human rights) คือ สิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานเป็นเรื่องที่คนทั่วไปทราบกันดีว่า มนุษย์ทุกคนมีคุณค่าและต้องได้รับการคุ้มครองทางกฎหมายทุกประการโดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ สังคม ศาสนา หรือสถานะส่วนบุคคล กล่าวคือ ไม่ว่าเราจะเป็นใคร อยู่ที่ไหน มีความเชื่อยังไง หรือใช้ชีวิตแบบไหน ก็ไม่มีใครสามารถพรากสิทธิและเสรีภาพจากเราไปได้
.
หากไม่มีสิทธิมนุษยชนจะเกิดอะไรขึ้น ?
ผลคือก่อให้เกิดปัญหาและการละเมิดที่รุนแรงในหลายด้าน เช่น การลักขโมยทรัพย์สิน การคุกคามและครอบครองโดยมิชอบ การล่วงละเมิดทางเพศ รวมถึงการจ้างงานที่ได้รับค่าตอบแทนที่ไม่เป็นธรรม เป็นต้น
.
ซึ่งประเทศไทยได้จัดทำแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติฉบับแรกเมื่อปี 2551 ซึ่งในปัจจุบันเป็นฉบับที่ 5 พ.ศ.2566-2570
แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติถูกจัดทำขึ้นเพื่อให้ทุกภาคส่วนใช้ในการส่งเสริม ปกป้อง และคุ้มครองสิทธิของประชาชนในประเทศ โดยองค์กรของรัฐที่มีหน้าที่หลักในการทำงานเพื่อคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย คือ กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม
แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ 5 จะแบ่งออกเป็นแผนรายด้าน 5 ด้านดังนี้
- ด้านการเมือง การปกครอง เพื่อพิทักษ์สิทธิและเสรีภาพของ ประชาชน การแสดงออกที่ไม่ขัดต่อหลักกฎหมาย
- ด้านกระบวนการยุติธรรม เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความยุติธรรม อย่างเสมอภาค ปกป้อง คุ้มครองสิทธิประชาชน ทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม ไม่เลือกปฏิบัติ
- ด้านสาธารณสุข เพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่มในประเทศ สามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่จำเป็นได้อย่าง เท่าเทียมกัน
- ด้านการศึกษา เพื่อส่งเสริมระบบการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิตของคนทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม
- ด้านเศรษฐกิจและธุรกิจ เพื่อส่งเสริมการขยายตัวทางเศรษฐกิจ สร้างประโยชน์ให้คนทุกกลุ่ม
.
สิทธิมนุษยชนยังเป็นหนึ่งในรากฐานสำคัญในการดำเนินธุรกิจเช่นกัน ผู้ประกอบการหรือองค์กรที่เคารพสิทธิมนุษยชนของพนักงานและผู้มีส่วนได้เสียภายในองค์กร จึงสามารถสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ธุรกิจของตนเอง อีกทั้งยังสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ผู้บริโภคได้อีกด้วย
.
หากดำเนินธุรกิจโดยปราศจากสิทธิมนุษยชนอาจนำมาซึ่งการกดขี่พนักงาน การใช้แรงงานเกินกำหนด ส่งผลให้เกิดการฟ้องร้องที่จะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ขององค์กรได้ในภายหลัง ด้วยเหตุผลที่กล่าวมานี้ หลายหน่วยงานจึงให้ความสำคัญกับสิทธิมนุษยชน ดำเนินธุรกิจตามข้อกำหนดทางกฎหมายในมาตรฐานสากล
.
นอกจากนี้ยังมีโครงการองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชน โดยจะมีการคัดเลือกองค์กรในประเทศไทย เพื่อรับรางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชน ถูกจัดขึ้นโดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นให้องค์กรทุกภาคส่วนมีความรู้ ความเข้าใจ และเห็นถึงความสําคัญของการนําหลักการสิทธิมนุษยชนมาใช้เป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการ และปฏิบัติงานในทุกระดับ
.
และในปี 2566 นี้ รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชน (Human Rights Awards 2023)” ระดับดีเด่น ประเภทองค์กรรัฐวิสาหกิจ ถูกมอบให้แก่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) (ปตท.) ทาง ปตท. ได้รับรางวัลระดับสูงสุดต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 เป็นการสะท้อนให้เห็นว่าการดำเนินธุรกิจของ ปตท. อยู่ภายใต้การกำกับดูแลกิจการที่ดี และเคารพซึ่งหลักสิทธิมนุษยชนทุกประการ เป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในสังคมไทยให้เติบโตไปด้วยกันอย่างยั่งยืน