สส. ขับเคลื่อน Zero Waste จัดการขยะต้นทางชุมชน-โรงเรียนปลอดขยะ
สส. ขับเคลื่อน Zero Waste ชุมชน-โรงเรียนปลอดขยะ เผยตั้งแต่ปี 52 - 66 ช่วยลดก๊าซเรือนกระจกจากการจัดการขยะรวม 116,755.32 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
เมื่อวันที่ 7 มิ.ย. ที่โรงแรมทีเค พาเลซ แอนด์คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ นายสมศักดิ์ สรรพโกศลกุล อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (สส.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นประธานการจัดสัมมนาการจัดการขยะที่ต้นทางชุมชนและโรงเรียนปลอดขยะ พร้อมมอบรางวัลให้แก่ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และโรงเรียน ที่ผ่านเข้ารอบที่ 1
นายสมศักดิ์ กล่าวว่า รัฐบาลได้กำหนดยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) ยุทธศาสตร์ที่ 5 การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Sustainable Development and Growth) มุ่งเน้นส่งเสริมการเติบโต สมดุล ยั่งยืน ทั้งเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต โดยทส. มีนโยบายการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อความสมดุลและยั่งยืน พัฒนาทุกภาคส่วนให้ขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) ซึ่งกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้นำนโยบายมาสู่การปฏิบัติ ผ่านโครงการชุมชนปลอดขยะ และโครงการโรงเรียนปลอดขยะ โดยแนวคิด Zero waste หรือขยะเหลือศูนย์ เป็นแนวคิดที่ส่งเสริมการหมุนเวียนทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ เพื่อเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ลดปริมาณขยะที่ส่งไปกำจัดให้มีปริมาณน้อยที่สุด โดยใช้หลัก 3Rs มาเผยแพร่ให้แก่ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสถานศึกษา
“ทั้งนี้เรื่องของการจัดการขยะที่ต้นทาง จำเป็นต้องใช้ระยะเวลาในการปลูกฝังจิตสำนึก สร้างการรับรู้ และส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วม ผ่านกิจกรรมการจัดการขยะที่ได้ลงมือปฏิบัติจริงด้วยตนเอง เพื่อก่อให้พฤติกรรมที่ดีด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการจะใช้ประโยชน์จากทรัพยากรทั้งหลายให้คุ้มค่า เราต้องคิดให้ได้ว่า เมื่อเราใช้สินค้าหรือผลิตภัณฑ์นั้นแล้ว เราจะนำสิ่งเหล่านั้นกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างไร เพื่อให้เกิดประโยชน์ เพื่อมุ่งสู่ Build forward Greener ปรับเปลี่ยนชีวิตวีถีใหม่ อย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม”
จากการดำเนินงานโครงการชุมชนปลอดขยะและโรงเรียนปลอดขยะ ตั้งแต่ปี 2552 - 2566 มีเครือข่ายชุมชน 1,834 ชุมชน เครือข่ายโรงเรียน 8,721 โรงเรียน มีการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ 271,524 ตัน ลดค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะ271,524,000 บาท มีรายได้นำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ 1,629,144,000 บาท และที่สำคัญสามารถลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกจากการจัดการขยะรวม 116,755.32 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
ในปี 2566 นี้ มีเครือข่ายชุมชนปลอดขยะที่เข้าร่วมโครงการฯ109 ชุมชน และเครือข่ายโรงเรียนปลอดขยะ 1,808 โรงเรียน ทั้ง 2 โครงการฯ สามารถนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ 9,490.29 ตัน และลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกจากการจัดการขยะ 788,069 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (kgCO2eq) จะเห็นได้ว่าการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางเป็นเรื่องที่สำคัญ เพราะสามารถช่วยลดปัญหามลพิษและปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ครอบคลุมหลายด้าน ทั้งช่วยลดก๊าซเรือนกระจก ลดผลกระทบการเปลี่ยนสภาพภูมิอากาศ ลดปัญหาขยะพลาสติก และลดปัญหาขยะทะเล
โดยภายในงานมีผู้เข้าร่วม จำนวน 450 คน ประกอบด้วย ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และโรงเรียน มีการมอบรางวัลให้แก่โครงการชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) ปี 2566 รอบที่ 1 จำนวน 130 รางวัล แบ่งเป็น ชุมชนปลอดขยะ 71 รางวัล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 59 รางวัล และโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) ปี 2566 รอบที่ 1 จำนวน 80 รางวัล รวมถึงมีการเสวนา เรื่อง “ทำอย่างไร…ถึงจะเป็นชุมชนปลอดขยะและโรงเรียนปลอดขยะระดับประเทศ” โดยผู้แทนจากชุมชนปลอดขยะและโรงเรียนปลอดขยะชนะเลิศระดับประเทศ ประจำปี 2565 ได้แก่ ผู้แทนชุมชนบ้านหนองจับเป็ด จ.จันทบุรี ชุมชนบ้านหนองไม้เฝ้า จ.ราชบุรี ชุมชนบ้านหัวพงษ์ จ.กาญจนบุรี โรงเรียนอนุบาลจุมพลโพนพิสัย จ.หนองคาย และโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 31 จ.เชียงใหม่ เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ดำเนินกิจกรรมชุมชนปลอดขยะ และโรงเรียนปลอดขยะ พัฒนาต่อยอดกิจกรรมการจัดการขยะที่ต้นทางให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ จนประสบความสำเร็จได้รับรางวัลระดับประเทศ
“เครือข่ายชุมชนปลอดขยะและโรงเรียนปลอดขยะ คือส่วนหนึ่งที่ส่งเสริมการจัดการขยะของประเทศให้มีทิศทางและแนวโน้มที่ดีขึ้น เป็นแบบอย่างที่ดีด้านการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมให้กับสังคม เปรียบได้กับฟันเฟือนสำคัญในการขับเคลื่อนแนวคิด Zero Waste สู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน และคาดหวังว่าจะมีการขยายผลชุมชนปลอดขยะ และโรงเรียนปลอดขยะเพิ่มมากขึ้นในอนาคต” นายสมศักดิ์ กล่าวทิ้งท้าย