จากชีวิตติดผ่อนสู่ ‘ชีวิตติดหนี้’! ชอปปิงอย่างไรไม่ให้ติดกับดัก Buy Now Pay Later?
เตือนคนยุคใหม่ Millennial และ Gen Z อาจกำลังติดกับดักหนี้เสียไม่รู้ตัว!
.
แม้เศรษฐกิจจะกำลังย่ำแย่ และคนส่วนใหญ่จะอยู่ในกลุ่มที่มีรายได้ปานกลางไปจนถึงรายได้ต่ำ ทำให้หลายคนรัดเข็มขัดตัวเองด้วยการตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น อย่างไรก็ตาม ผู้คนจำนวนไม่น้อยโดยเฉพาะกลุ่ม Millennial และ Gen Z อาจกำลังสร้างหนี้เสียอยู่
.
ปัจจุบันการซื้อของผ่านช่องทางออนไลน์พัฒนาเทคโนโลยีจนสามารถเก็บรวบรวมข้อมูลและพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการได้ และเพื่อที่จะเอาชนะคู่แข่ง หลายแอปก็พัฒนารูปแบบ โพรโมชัน รวมถึงการให้ ‘สินเชื่อ’ แก่ผู้กู้หรือผู้ใช้บริการ เพื่อให้ชอปปิงได้อย่างสะดวกสบาย
.
โดยรูปแบบสินเชื่อการผ่อนชำระที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบันนี้ก็คือ “ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง” หรือ Buy Now Pay Later หรือการชอปปิงโดยที่ผู้ซื้อสามารถผ่อนจ่ายโดยไม่เสียดอกเบี้ยนั่นเอง ซึ่งทำให้เกิดพฤติกรรมใหม่ของผู้บริโภคที่เรียกย่อๆ ว่า BNPL นั่นเอง
.
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญหลายคนออกมาเตือนเหล่านักชอปปิงเกี่ยวกับเทรนด์การชอปปิงยุคใหม่นี้ และมองว่าเทรนด์ BNPL อาจสร้างนิสัยการใช้เงินที่เป็นโทษกับตัวผู้บริโภคเสียเอง
.
.
ผลสำรวจชี้! คนกลุ่ม Millennial และ Gen Z ใช้บริการ Buy Now Pay Later สูงที่สุด
.
การผ่อนชำระแบบ Buy Now Pay Later สามารถดำเนินการได้โดยไม่จำเป็นต้องมีบัตรเครดิต หรือยื่นเอกสารให้ยุ่งยาก ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ซื้อยังผ่อนชำระค่าสินค้าและบริการได้โดยไม่มีดอกเบี้ย ด้วยเหตุนี้ แม้แต่คนที่เพิ่งมีรายได้ หรือมีรายได้แต่ไม่สูงมากอย่างกลุ่มเจน Z และ Millennial ก็สามารถซื้อสินค้าราคาสูงแล้วผ่อนเอาทีหลังได้
.
จากรายงานของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ที่เผยแพร่ในปี 2023 ได้ทำการสำรวจแนวโน้มพฤติกรรมการใช้เงินแบบ “ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง” ในกลุ่มผู้บริโภคชาวไทยอายุตั้งแต่ระหว่าง 15 – 55 ปี ทั้งสิ้น 2,945 คน พบว่า
.
[ ] สัดส่วนผู้ใช้บริการ BNPL ส่วนใหญ่เป็นประชากรกลุ่ม Millennial ที่มีอายุตั้งแต่ 28-45 ปี คิดเป็น 60.1%
[ ] สัดส่วนผู้ใช้บริการ BNPL กลุ่มรองลงมาคือเจน Z ที่มีอายุตั้งแต่ 15-27 ปี คิดเป็น 26.4%
[ ] สัดส่วนผู้ใช้บริการ BNPL ที่น้อยที่สุดคือเจน X ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 46-55 ปี คิดเป็น 13.5%
.
โดยส่วนใหญ่ กลุ่มเจน Z และ Millennial ชาวไทยมักจะใช้บริการ BNPL กับสินค้าประเภทเสื้อผ้า รองเท้า และเครื่องประดับ ซึ่งแตกต่างกับคนเจเนอเรชันเดียวกันในสหรัฐฯ ที่เผยแพร่ในบทความข่าวของ CNBC ว่ากลุ่มเจน Z และ Millennial ชาวสหรัฐฯ ส่วนใหญ่ใช้บริการ BNPL ไปกับการเดินทาง ค่าตั๋ว หรือค่าโรงแรม
.
ยิ่งไปกว่านั้น รายงานฉบับนี้ยังระบุว่าเกือบครึ่งของผู้ใช้บริการ BNPL หรือประมาณ 49.4% มีภาระหนี้อยู่แล้ว ซึ่งเป็นหนี้เสียที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ และมีดอกเบี้ยสูงทำให้ในแต่ละเดือนมีค่าใช้จ่ายในส่วนของการชำระหนี้มากอยู่แล้ว แม้ว่าวงเงินที่ได้จากสินเชื่อ BNPL จะไม่สูงมาก และไม่คิดดอกเบี้ยก็ตาม แต่ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงินตามเงื่อนไข หรือผิดนัดชำระก็อาจจะก่อให้เกิดหนี้ติดตัวเพิ่มขึ้นอีกก็ได้
.
ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนให้เห็นพฤติกรรมการใช้จ่ายที่เกินตัวของผู้บริโภค โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่อย่าง Millennial และเจน Z ที่มักจะใช้เงินไปกับสินค้าที่ไม่จำเป็น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้รางวัลตัวเอง มากกว่าที่จะนำเงินนั้นเก็บออมและลงทุน
.
ซึ่งผู้เชี่ยวชาญก็ให้ความเห็นว่านี่อาจเป็นกับดักของ BNPL ที่ส่งผลให้ผู้บริโภคมีหนี้สินติดตัวเพิ่มขึ้น และถ้าผู้บริโภคขาดวินัยในการจ่ายชำระก็จะยิ่งส่งผลเสียตามมาได้
.
.
วางแผนอย่างไรไม่ให้ติดกับดัก Buy Now Pay Later?
.
บริการ BNPL เหมาะกับผู้ซื้อที่ต้องการซื้อสินค้า แต่ไม่อยากจ่ายเงินก้อนใหญ่ทันที เช่น ของจำเป็นอย่างโทรศัพท์ หรืออุปกรณ์ทำงาน แล็ปท็อป หรือจะเลือกใช้จ่ายไปกับการเดินทางและการพักผ่อนเหมือนกับชาวสหรัฐฯ ก็ถือว่าเป็นการแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายที่สร้างประโยชน์ให้กับผู้บริโภคเช่นกัน
.
อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้บริการโดยเฉพาะคนกลุ่ม Millennial และ Gen Z ที่มีรายได้ไม่สูงมาก และอาจจะมีหนี้สินติดตัวอยู่แล้วจำเป็นที่จะต้องวางแผนการชอปปิงและการชำระสินเชื่อตามกฎหมดอย่างรัดกุม
.
โดยวันนี้เราได้นำเทคนิควางแผนการใช้เงินแบบง่ายๆ ที่จะช่วยให้เราไม่ติดกับดัก BNPL จาก Revive Financial ซึ่งเป็นสถาบันที่ปรึกษาด้านการเงินในออสเตรเลียมาฝากทุกคน
.
[ ] ยึดแค่หนึ่งบัญชีเท่านั้น
.
บริษัทผู้ให้บริการ BNPL มีหลายเจ้ามาก แต่ที่คนไทยคุ้นเคยดีก็คงเป็นแอปซื้อขายออนไลน์ที่เราใช้งานกันบ่อยๆ อย่าง SPayLater ของ Shopee หรือสินเชื่อวงเงินต่ำจากธนาคารต่างๆ อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้บริการ BNPL ควรยึดเพียงแค่บัญชีเดียวเท่านั้น เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการ และเห็นจำนวนหนี้ที่เราต้องชำระในแต่ละเดือนได้อย่างครอบคลุมยิ่งขึ้น
.
[ ] ทำงบประมาณ
.
สำรวจรายได้ รายจ่ายในแต่ละเดือนของตัวเอง และตั้งงบประมาณที่เราสามารถใช้สินเชื่อ BNPL ชำระสินค้าและบริการ การทำงบประมาณในแต่ละเดือนจะทำให้เราเห็นความสามารถในการชำระหนี้ และตั้งเพดานเงินที่สามารถ ‘ยืม’ ล่วงหน้าได้
.
[ ] อย่าพลาดการชำระคืน
.
แม้ว่าบริการ BNPL จะให้สินเชื่อเป็นวงเงินค่อนข้างต่ำ และไม่คิดดอกเบี้ยในการจ่ายชำระ แต่ถ้าผู้ซื้อผัดนัดชำระก็อาจจะต้องจ่ายค่าปรับในราคาสูง และเสียเครดิตได้
.
[ ] อย่าใช้จ่ายมากเกินไป
.
เทรนด์ BNPL เป็นสิ่งที่กระตุ้นให้ผู้บริโภคใช้จ่ายเกินตัว โดยให้เราซื้อสินค้าหรือบริการได้ก่อน และจ่ายเงินทีหลัง อีกทั้งยังแบ่งชำระเป็นงวดๆ ได้ ทำให้เรามักจะซื้ออย่างหุนหันพลันแล่น คิดว่าค่อยทยอยจ่ายก็ได้ แต่กลายเป็นว่าสร้างภาระค่าใช้จ่ายมาผูกมัดตัวเองในภายหลัง
.
[ ] อย่าเชื่อมต่อกับบัตรเครดิต
.
แม้ว่าบริการ BNPL จะให้ผ่อนชำระโดยปราศจากดอกเบี้ย แต่การเชื่อมต่อกับบัตรเครดิตเพื่อให้ชำระอัตโนมัติอาจทำให้เราถูกคิดดอกเบี้ยโดยไม่รู้ตัวได้ ถ้าบริษัทเปลี่ยนเงื่อนไขขึ้นมา ดังนั้นเพื่อไม่ต้องเสี่ยงจ่ายดอกเบี้ยโดยไม่จำเป็น ควรตั้งเตือนการชำระ หรือไม่ก็เชื่อมต่อกับบัตรเดบิตแทนจะดีกว่า
.
[ ] ศึกษาข้อมูลอย่างละเอียด ก่อนใช้บริการ BNPL
.
เนื่องจากบริการ BNPL เป็นสินเชื่อที่สมัครง่าย อนุมัติไว ทำให้ผู้ซื้อส่วนใหญ่เปิดใช้บริการโดยที่ไม่ศึกษารายละเอียดให้ดีก่อน ดังนั้นถ้าเราอยากใช้บริการ BNPL ก็ต้องศึกษารายละเอียดให้ดี เช่น กำหนดชำระ วงเงินที่สามารถใช้ได้ หรืออัตราค่าปรับในกรณีที่เราผิดชำระ
.
.
ในปัจจุบัน บริการ BNPL ที่ให้ผู้บริโภคสามารถ “ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง” แถมยังผ่อนชำระโดยไม่มีดอกเบี้ยอาจเป็นทางออกทางการเงินที่ดีสำหรับผู้บริโภคบางคนที่มีรายได้น้อย แต่จำเป็นต้องซื้อสินค้าหรือบริการที่มีราคาสูงในเวลาที่ต้องการได้
.
แต่ในขณะเดียวกัน การใช้สินเชื่อในรูปแบบต่างๆ ก็ถือว่าเป็นการเพิ่มภาระหนี้สินได้เหมือนกัน ดังนั้นเราในฐานะผู้บริโภคก็จะต้องศึกษาข้อมูลหรือรายละเอียดให้ดี และวางแผนการใช้จ่ายของตัวเองอย่างระมัดระวัง เพียงเท่านี้ก็จะทำให้เหล่านักชอปปิงไม่ติดกับดักของ Buy Now Pay Later อีก
.
.
อ้างอิง
- ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง (Buy Now Pay Later): เทรนด์ในการเข้าถึงสินเชื่อยุคใหม่: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) - https://bit.ly/3GFyl5k
- More travelers are using ‘buy now, pay later’ plans to pay for trips — especially Gen Zs: Monica Pitrelli, CNBC - https://bit.ly/4jWE99g
- Buy Now Pay Later Dos and Don’ts: Revive Financial - https://bit.ly/433RvKX
.
.
#BNPL
#trend
#missiontothemoon
#missiontothemoonpodcast