รู้จัก ภาวะ "มดลูกแฝด" ของ "โบว์ เมลดา" บางคนอาจมี แต่ไม่รู้ตัว
"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า
“คนเรามีมดลูก 2 อันได้จริงไหม?”
ช่วงนี้หลายคนน่าจะเห็นข่าวของ โบว์ เมลดา แล้วนะครับ ที่มีการพูดถึงภาวะที่เรียกว่า “มดลูกแฝด” จนหลายคนสงสัยว่า เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นได้จริงไหม? คำตอบคือ เกิดขึ้นได้จริงครับ แต่ต้องบอกก่อนว่าเป็นภาวะที่ พบไม่บ่อยเลย โดยความผิดปกติของโครงสร้างมดลูกโดยรวมพบประมาณ 3–5% ของผู้หญิง
แต่ถ้าเป็นชนิดที่เรียกว่า “มดลูกสองอันแยกจากกัน (Didelphys uterus)” จะพบได้น้อยกว่านั้นมากนะ คือประมาณ 0.3% ของผู้หญิง เท่านั้น และถ้าบางคนมีภาวะร่วมอย่างมีไตเพียงข้างเดียวด้วย ก็ยิ่งถือว่าเป็นเคสที่ค่อนข้างหายาก จนสูตินรีแพทย์บางคนอาจเจอเพียงไม่กี่เคสตลอดชีวิตการทำงานเลยครับ โดยในวันนี้ผมจะพาทุกคนมารู้จักกับภาวะนี้กันครับ
- มดลูกแฝด คืออะไร?
ภาวะมดลูกแฝด หรือ Uterus Didelphys เป็นความผิดปกติที่เกิดตั้งแต่ตอนเราเป็นตัวอ่อนในครรภ์ ปกติมดลูกจะเกิดจากโครงสร้างสองข้างที่เรียกว่า Müllerian ducts แล้วค่อย ๆ รวมกันเป็นมดลูกหนึ่งอัน แต่ในบางคนท่อทั้งสองไม่รวมกัน จึงกลายเป็น มดลูกสองอันแยกจากกัน บางรายอาจมี ปากมดลูกสองอัน หรือช่องคลอดแบ่งเป็นสองช่องด้วย แต่ผู้หญิงที่มีภาวะนี้ก็ยังใช้ชีวิตปกติ มีประจำเดือนปกติ และบางคนไม่เคยรู้ตัวเลยว่าตัวเองมีมดลูกสองอันครับ
- แล้วมันเกิดขึ้นได้ยังไง?
ต้องบอกก่อนว่า ไม่ใช่ความผิดของใครเลยครับ ภาวะนี้ไม่ได้เกิดจากการกินอาหารอะไรผิด ไม่เกี่ยวกับการยกของหนัก หรือพฤติกรรมของคุณแม่ตอนตั้งครรภ์ แพทย์มองว่ามันเป็นเพียง ความแปรผันตอนที่ร่างกายกำลังสร้างอวัยวะ ในช่วงที่ทารกยังอยู่ในครรภ์ กระบวนการที่ท่อเนื้อเยื่อสองข้างจะรวมกันเป็นมดลูกหนึ่งอัน บางครั้งมันไม่เกิดขึ้นตามปกติ จึงทำให้เกิดมดลูกสองอันครับ
- แล้วมีลูกได้ไหม?
คำตอบคือ ผู้หญิงที่มีภาวะนี้ยังสามารถมีลูกได้ครับ เพียงแต่พื้นที่ในมดลูกแต่ละข้างจะเล็กกว่าปกติเล็กน้อย เวลาตั้งครรภ์จึงอาจต้องระวังมากขึ้น เช่น มีโอกาส คลอดก่อนกำหนด หรือทารกอาจอยู่ใน ท่าก้น เพราะพื้นที่ให้เด็กกลับตัวมีจำกัด ดังนั้นแพทย์จึงมักติดตามการตั้งครรภ์ใกล้ชิดมากกว่าปกติครับ
- แล้วทำไมบางคนเพิ่งรู้ตอนโต
เหตุผลหลักคือผู้หญิงที่มีภาวะนี้ไม่มีอาการผิดปกติเลยครับ ประจำเดือนมาได้ปกติ ใช้ชีวิตได้เหมือนคนทั่วไป จึงไม่มีเหตุผลต้องตรวจอัลตราซาวด์ละเอียด ภาวะนี้จึงมักถูกพบแบบบังเอิญ เช่น ตอนตรวจสุขภาพ ตรวจภายใน ตรวจอัลตราซาวด์ก่อนตั้งครรภ์ หรือบางคนก็เพิ่งรู้ตอนที่กำลังตั้งครรภ์ครับ
- ปัจจัยภายนอกมีส่วนไหม
โดยทั่วไปภาวะมดลูกแฝดเกิดขึ้นตั้งแต่ระยะตัวอ่อนในครรภ์ ซึ่งเป็นช่วงที่อวัยวะกำลังพัฒนา ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าอาหาร พฤติกรรมการใช้ชีวิต หรือสิ่งแวดล้อมหลังคลอดจะทำให้เกิดภาวะนี้ขึ้นได้ แพทย์จึงมองว่ามันเป็น ความแปรผันของการพัฒนาอวัยวะตั้งแต่กำเนิด มากกว่าจะเกิดจากพฤติกรรมหรือการใช้ชีวิตในภายหลังครับ
ข่าวของ โบว์ เมลดา ทำให้หลายคนได้รู้จักภาวะ “มดลูกแฝด” มากขึ้น ซึ่งเป็นหนึ่งในความมหัศจรรย์ของร่างกายผู้หญิงที่พบได้ไม่บ่อย แม้จะดูเป็นเรื่องแปลกหรือหายาก แต่ผู้หญิงที่มีภาวะนี้ยังสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ และสามารถมีลูกได้ครับ เพียงแต่อาจต้องได้รับการดูแลจากแพทย์ใกล้ชิดมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงตั้งครรภ์ครับ สุขภาพที่ดีเริ่มจากการเข้าใจร่างกายของตัวเอง และการตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอครับ