หอยจากแม่น้ำสาละวิน ตรวจพบสารหนู-ตะกั่วสูงเกินค่ามาตรฐาน จริงหรือไม่? : เช็กข่าวชัวร์

กลายเป็นประเด็นที่หลายคนกังวล หลังมีรายงานว่า กรมควบคุมมลพิษตรวจพบสารหนูและตะกั่วในพื้นที่แม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขาบางจุดของจังหวัดแม่ฮ่องสอน สูงเกินค่ามาตรฐาน จนเกิดคำถามตามมาว่า “หอยจากแม่น้ำสาละวินยังกินได้หรือไม่?”

รวมถึงมีการแชร์ข้อมูลต่อกันในโลกออนไลน์ว่าอาจต้องหลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำจากพื้นที่ดังกล่าวทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่า ข้อเท็จจริงยังไม่ได้ถึงขั้นประกาศห้ามบริโภคสัตว์น้ำ หรือห้ามกินหอยจากแม่น้ำสาละวินทั้งหมด แต่มีคำแนะนำให้ประชาชนระมัดระวังการบริโภคสัตว์น้ำบางประเภท เพื่อลดความเสี่ยงจากสารปนเปื้อนสะสมในระยะยาว

พบสารหนู-ตะกั่วในตะกอนดินบางจุดของแม่น้ำสาละวิน

กรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยผลการตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมบริเวณแม่น้ำสาละวิน และลำน้ำสาขาในจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยพบว่าสารหนูในตะกอนดินบางพื้นที่มีค่าสูงเกินมาตรฐาน โดยเฉพาะบริเวณตั้งแต่ “บ้านท่าตาฝั่ง” ไปจนถึง “บ้านสบเมย”

นอกจากนี้ ยังตรวจพบโลหะหนักอย่างตะกั่วในบางจุดเช่นกัน ทำให้หลายฝ่ายจับตาถึงผลกระทบต่อระบบนิเวศ รวมถึงความปลอดภัยของสัตว์น้ำที่ชาวบ้านจับมาบริโภคในชีวิตประจำวัน

แล้วหอยจากแม่น้ำสาละวิน ยังกินได้หรือไม่?

คำตอบคือ “ยังไม่มีประกาศห้ามกิน” เนื่องจากผลการตรวจโลหะหนักในสัตว์น้ำล่าสุด ยังอยู่ในเกณฑ์ที่ถือว่าปลอดภัยต่อการบริโภคตามมาตรฐานที่กำหนด

อย่างไรก็ตาม หน่วยงานรัฐได้ออกคำแนะนำให้ประชาชน “ลดการบริโภคสัตว์หน้าดิน” เช่น กุ้ง หอย หรือสัตว์น้ำที่อาศัยใกล้ตะกอนดิน เพราะมีโอกาสสัมผัสสารปนเปื้อนมากกว่าสัตว์น้ำทั่วไป

อีกหนึ่งข้อแนะนำสำคัญคือ ควรหลีกเลี่ยงการกินซ้ำต่อเนื่องเป็นเวลานาน รวมถึงหลีกเลี่ยงการรับประทานเครื่องในปลา ซึ่งมักเป็นจุดสะสมของสารปนเปื้อนและโลหะหนัก

เหตุใด “สัตว์หน้าดิน” จึงถูกจับตาเป็นพิเศษ?

สัตว์น้ำจำพวกหอย กุ้ง หรือปลาที่หากินใกล้ตะกอนดิน มักมีความเสี่ยงสะสมโลหะหนักมากกว่าสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่บริเวณผิวน้ำ เพราะสารปนเปื้อนหลายชนิดสามารถตกค้างอยู่ในดินและตะกอนได้เป็นเวลานาน

แม้ปริมาณที่ตรวจพบในสัตว์น้ำปัจจุบันยังไม่เกินค่ามาตรฐาน แต่การบริโภคในปริมาณมากหรือกินต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการสะสมของสารพิษในร่างกายได้

คำแนะนำสำหรับประชาชนช่วงนี้

กรมควบคุมมลพิษแนะนำว่า หากจำเป็นต้องบริโภคสัตว์น้ำจากพื้นที่ดังกล่าว ควรปรุงอาหารให้สุกทุกครั้ง และรับประทานอย่างหลากหลาย ไม่กินซ้ำเฉพาะสัตว์น้ำประเภทเดิมต่อเนื่องเป็นเวลานาน

นอกจากนี้ ควรติดตามประกาศจากหน่วยงานรัฐอย่างใกล้ชิด เพราะยังมีการเฝ้าระวังและตรวจสอบคุณภาพน้ำ ตะกอนดิน และสัตว์น้ำในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินสถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยของประชาชน

สรุป Fact Check

ข้อมูลที่ว่า “หอยจากแม่น้ำสาละวินปนเปื้อนสารหนูและตะกั่ว” เป็นเรื่องจริงบางส่วน เพราะมีการตรวจพบสารหนูและโลหะหนักในตะกอนดินบางพื้นที่จริง แต่จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีประกาศห้ามบริโภคหอยหรือสัตว์น้ำทั้งหมดจากแม่น้ำสาละวิน

ผลตรวจสัตว์น้ำยังอยู่ในระดับปลอดภัย แต่ภาครัฐแนะนำให้ลดการบริโภคสัตว์หน้าดิน หลีกเลี่ยงเครื่องในปลา และปรุงอาหารให้สุก เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการสะสมของสารปนเปื้อนในระยะยาว