AI Data Center เดิมพันหมื่นล้านที่ประกันอาจรับไม่ไหว

เบื้องหลังความอัจฉริยะของปัญญาประดิษฐ์ คือโครงสร้างพื้นฐานระดับมหาโปรเจกต์ที่มูลค่าอาจพุ่งสูงเกินกว่า 7 ล้านล้านดอลลาร์ เมื่อ "ดาต้าเซ็นเตอร์" ไม่ได้เป็นเพียงแค่อาคารเก็บข้อมูล แต่คือสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์ที่เต็มไปด้วยความเสี่ยงระดับโลก โจทย์ใหญ่ที่บริษัทประกันภัยและนักลงทุนต้องเผชิญคือ จะบริหารความเสี่ยงอย่างไรในวันที่เทคโนโลยีวิ่งเร็วกว่าตัวเลขบนกรมธรรม์

วันที่ 6 เมษายน 2569 - ในขณะที่โลกกำลังตื่นเต้นกับการก้าวกระโดดของปัญญาประดิษฐ์ (AI) แต่เบื้องหลังความอัจฉริยะเหล่านั้นคือโครงสร้างพื้นฐานมหาศาลที่เรียกว่า "ดาต้าเซ็นเตอร์" (Data Center) ซึ่งกำลังกลายเป็นโจทย์หินที่ทดสอบขีดจำกัดของบริษัทประกันภัยทั่วโลกอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน

รายงานจาก McKinsey คาดการณ์ว่า ภายในปี 2030 มูลค่าการลงทุนทั่วโลกเพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์อาจพุ่งสูงถึง 7 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งไม่ใช่แค่การขยายตัวทางธุรกิจทั่วไป แต่คือ "โครงการลงทุนที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ"

ความน่ากังวลอยู่ที่"ที่มาของเงินทุน" เพราะปัจจุบันเงินเหล่านี้ไม่ได้มาจากบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยี (Hyperscalers) เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการระดมทุนผ่าน Private Equity, สินเชื่อภาคเอกชน และการก่อหนี้มหาศาลเพื่อสร้างอาคารที่เต็มไปด้วยเทคโนโลยีล้ำสมัย

ด้วยมูลค่าการลงทุนที่มหาศาล จึงทำให้เกิดคำถามใหญ่ขึ้นมาว่า การสร้างดาต้าเซ็นเตอร์เป็น "ฝันร้าย" ที่มาพร้อม "โอกาส" ของบริษัทประกันหรือไม่ เพราะหากจินตนาการถึงพื้นที่เพียงแห่งเดียวที่มีทรัพย์สินมูลค่ากว่า 20,000 ล้านดอลลาร์ (ราว 7 แสนล้านบาท) กองอยู่รวมกัน หากพื้นที่นั้นตั้งอยู่ในจุดเสี่ยงภัยธรรมชาติ เช่น เขตพายุเฮอริเคน บริษัทประกันแทบจะรับความเสี่ยงคนเดียวไม่ไหว การหาประกันให้ศูนย์ที่มีมูลค่าระดับนี้เป็นเรื่องที่แทบเป็นไปไม่ได้ แต่ในปี 2026 นี้ กลับกลายเป็นหัวข้อสนทนาที่เกิดขึ้นทุกสัปดาห์

อีกทั้งดาต้าเซ็นเตอร์ AI เต็มไปด้วยชิปประมวลผล (GPU) รุ่นล่าสุดและระบบจ่ายไฟที่ซับซ้อน ซึ่งบริษัทประกันต้องออกแบบกรมธรรม์แบบเฉพาะตัว (Bespoke Policies) เพื่อบริหารความเสี่ยงที่ยังไม่เคยมีบรรทัดฐานมาก่อน

Rajat Rana ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินที่เคยผ่านวิกฤตซับไพรม์ปี 2008 ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับประเด็นนี้ว่า สถานการณ์ตอนนี้ให้ความรู้สึกเหมือน"เดจาวู" เนื่องจากการระดมทุนจำนวนมากในการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ขององค์กรยักษ์ใหญ่ มักทำผ่าน "งบนอกบัญชี" (Off-balance sheet) ทำให้ขาดความโปร่งใส

ทำให้นักลงทุนและบริษัทประกันอาจไม่ทราบถึงความเสี่ยงที่แท้จริงที่ซ่อนอยู่ข้างล่าง และเริ่มมีการตั้งคำถามจากสมาชิกวุฒิสภาสหรัฐฯ ว่า หนี้มหาศาลที่ซ่อนอยู่ในตลาดหนี้ที่ซับซ้อนนี้ อาจกลายเป็นชนวนเหตุที่ทำให้ระบบการเงินไร้เสถียรภาพในอนาคต

อีกหนึ่งความเสี่ยงทางเทคนิคที่กลายเป็นประเด็นร้อนคือ "อายุการใช้งานที่ไม่สัมพันธ์กัน" ตัวอาคารดาต้าเซ็นเตอร์ อาจมีอายุการใช้งานนานหลายทศวรรษ แต่ชิปประมวลผล GPU มีอายุการใช้งานเทคโนโลยีเฉลี่ยเพียง 7 ปี

สิ่งนี้ทำให้เกิดวงจรที่เรียกว่า"ลู่วิ่งแห่งหนี้" คือเมื่อชิปรุ่นใหม่มาถึง ดาต้าเซ็นเตอร์ต้องรีบกู้เงินเพิ่มเพื่ออัปเกรดให้ทันสมัย มิฉะนั้นมูลค่าของสินทรัพย์ที่ใช้ค้ำประกันจะลดลงอย่างรวดเร็ว เป็นการบีบให้ผู้ประกอบการต้องวิ่งหาเงินทุนใหม่อยู่ตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ตกขบวน

ดังนั้รการทำประกันภัยสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center Insurance) ไม่ใช่การซื้อประกันตึกแถวทั่วไป แต่มันคือการทำประกัน"สินทรัพย์เชิงกลยุทธ์" ที่มีความซับซ้อนสูงมาก โดยเฉพาะในยุค AI ที่มูลค่าทรัพย์สินภายในพุ่งกระฉูด

ถอดรหัสการคิดเบี้ย ประเมินความเสี่ยงบน "ความร้อน" และ "ความเร็ว"

หลังจากที่เห็นภาพกว้างของวิกฤต"Stress Test" ในอุตสาหกรรมประกันภัยไปแล้ว คำถามที่น่าสนใจคือ "แล้วในโลกความเป็นจริง เขาทำประกันกันอย่างไร?" เพราะการวางเงินประกันให้ดาต้าเซ็นเตอร์ AI หนึ่งแห่งในปัจจุบัน ไม่ต่างอะไรกับการประกันเมืองขนาดย่อมที่อัดแน่นด้วยทองคำดิจิทัลมูลค่ามหาศาล

ในอดีต การทำประกันดาต้าเซ็นเตอร์จะเน้นที่"ตัวอาคาร" (Property) เป็นหลัก แต่ในยุค AI หัวใจสำคัญเปลี่ยนไปอยู่ที่ "ความหนาแน่นของมูลค่า" ภายในตึกเพียงไม่กี่ตารางเมตร

ทุนประกันที่ไม่ได้วัดแค่ตารางเมตร ปัจจุบันบริษัทประกันใช้หลักการ MFL (Maximum Foreseeable Loss) หรือการคำนวณความเสียหายสูงสุดที่อาจเกิดขึ้นจริงในจุดเดียว เช่น หากระบบหล่อเย็นเหลว (Liquid Cooling) รั่วซึมในโซนชิป GPU มูลค่าความเสียหายจะพุ่งสูงกว่าไฟไหม้ตึกสำนักงานทั้งหลังก็เป็นได้

เบี้ยประกันที่แปรผันตาม "ความอึด" ดาต้าเซ็นเตอร์ที่ได้มาตรฐาน Tier 4 (ซึ่งมีระบบสำรองไฟและน้ำหล่อเย็นแบบ 2 ชั้นขนานกัน) มักจะได้อัตราเบี้ยที่ถูกกว่าในเชิงสัดส่วน เพราะความเสี่ยงที่ระบบจะล่ม (Downtime) ต่ำกว่ามาก แม้มูลค่าทรัพย์สินจะสูงกว่าก็ตาม

ตัวเลขประมาณการ ปัจจุบันอัตราเบี้ยประกัน (Premium Rate) สำหรับทรัพย์สินเหล่านี้มักจะอยู่ที่ประมาณ 0.05% - 0.15% ของมูลค่ารวม หมายความว่าหากดาต้าเซ็นเตอร์แห่งหนึ่งมีมูลค่า 1 หมื่นล้านบาท เจ้าของอาจต้องจ่ายเบี้ยประกันเฉพาะตัวทรัพย์สินสูงถึง 5-15 ล้านบาทต่อปี (ยังไม่รวมประกันภัยไซเบอร์และความรับผิดต่อบุคคลภายนอก) ดังนั้นเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน สามารถเห็นได้จาก 3 กรณีที่เกิดขึ้นจริงซึ่งกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ของโลกการเงิน:

• กรณีไฟไหม้ OVHcloud: เหตุการณ์ไฟไหม้ใหญ่ที่ดาต้าเซ็นเตอร์ของ OVHcloud ในฝรั่งเศสเมื่อปี 2021 คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้บริษัทประกัน "ตื่นตัว" เพราะความเสียหายไม่ได้จบแค่เครื่องเซิร์ฟเวอร์ที่มอดไหม้ แต่ลามไปถึงการเคลม Business Interruption (การหยุดชะงักทางธุรกิจ) จากลูกค้าทั่วโลกที่ข้อมูลสูญหาย กรณีนี้ทำให้บริษัทประกันยกระดับมาตรฐานการตรวจเช็คระบบดับเพลิงในดาต้าเซ็นเตอร์ให้เข้มงวดขึ้นเป็นทวีคูณ
• ดีลประวัติศาสตร์ของ CoreWeave ประกัน "มูลค่าซาก" ของชิป AI ในปี 2024-2026 เราเห็นปรากฏการณ์ใหม่ที่ CoreWeave กู้เงินกว่า 8.5 พันล้านดอลลาร์ โดยใช้ชิป GPU ของ Nvidia เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน สิ่งที่บริษัทประกันต้องทำในกรณีนี้ไม่ใช่แค่ประกันไฟไหม้ แต่คือการทำ Residual Value Insurance (RVI) เพื่อรับประกันว่าหากชิปเหล่านี้ตกรุ่นเร็วเกินไปจนมูลค่าดิ่งลง เจ้าหนี้จะยังคงได้รับความคุ้มครอง นี่คือนวัตกรรมประกันภัยที่เกิดมาเพื่อรองรับโลก AI โดยเฉพาะ
• โครงการ Nimbus ของ Marsh การรวมพลังสู้ความเสี่ยงระดับหมื่นล้าน เมื่อดาต้าเซ็นเตอร์มีมูลค่าสูงเกินกว่าบริษัทประกันแห่งเดียวจะรับไหว Marsh โบรกเกอร์ยักษ์ใหญ่จึงสร้างโครงการ "Nimbus" ซึ่งเป็นการระดมความสามารถในการรับประกัน (Capacity) จากหลายแห่งมารวมกันจนได้วงเงินสูงถึง 2.7 พันล้านดอลลาร์ (เกือบ 1 แสนล้านบาท) ต่อหนึ่งโปรเจกต์ เพื่อรองรับโครงการยักษ์ใหญ่ในยุโรปและอเมริกาที่กำลังผุดขึ้นราวกับดอกเห็ด

จากทั้งหมดที่กล่าวมา จะเห็นว่าอุตสาหกรรม AI กำลังพาไปสู่จุดที่ "เทคโนโลยี" วิ่งเร็วกว่า "การบริหารความเสี่ยง" โจทย์สำคัญคือโลกการเงินจะปรับตัวทันความเร็วของชิป AI ได้อย่างไร ก่อนที่ความเสี่ยงเหล่านี้จะลามกลายเป็นวิกฤตเศรษฐกิจรอบใหม่

อ้างอิง : cnbc.com, global.lockton.com, corporate.ovhcloud.com, fintech.global