อิเล็กทรอนิกส์ไทยร้อนแรง PCB ผุด 200 โรงงาน รับคลื่น AI ทั่วโลกโตกระฉูด
อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ไทยกำลังเข้าสู่จังหวะการเติบโตครั้งสำคัญจากแรงส่งของเทคโนโลยี AI เมื่อความต้องการทั่วโลกพุ่งสูงจนผู้ผลิตหลายรายมีคำสั่งซื้อเต็มมือ ขณะที่ข้อจำกัดด้านวัตถุดิบและกำลังการผลิตกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องเร่งรับมือ
ดร.สัมพันธ์ ศิลปนาฎ นายกสมาคมนายจ้างอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า การส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยกำลังขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ โดยปี 2568 มีมูลค่า 73,198 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัว 38% ขณะที่ช่วง 6 เดือนแรกปี 2569 มีมูลค่าแล้ว 51,694 ล้านดอลลาร์ ขยายตัวถึง 54% สะท้อนแรงส่งที่ร้อนแรงกว่าปีก่อนอย่างชัดเจน
ปัจจัยหลักมาจาก AI Movement ที่เกิดขึ้นทั่วโลก โดยภาพรวมอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เติบโตประมาณ 19% แต่เมื่อเจาะเฉพาะกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ อัตราการเติบโตสูงกว่านั้นอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากความต้องการผลิตภัณฑ์และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี AI เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ที่น่าสนใจคือ ปรากฏการณ์ครั้งนี้แตกต่างจากวัฏจักรอุตสาหกรรมในอดีตอย่างมาก โดยบริษัทอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ในไทยหลายแห่งมีคำสั่งซื้อหรือออร์เดอร์ล่วงหน้าอยู่ในมือยาวถึง 3-5 ปี ขณะที่ดีมานด์ทั่วโลกอยู่ในระดับสูงจนผู้ผลิตจำนวนมากประสบปัญหาผลิตสินค้าไม่ทัน เพราะติดข้อจำกัดทั้งด้านวัตถุดิบและกำลังการผลิต
AI ดันส่งออกพุ่ง ออร์เดอร์ยาว 3-5 ปี
ดร.สัมพันธ์ยังชี้ว่า ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา มูลค่าหุ้นของบริษัทอิเล็กทรอนิกส์เพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงถึงระดับ 500% หรือเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวในเกือบทุกบริษัท สะท้อนความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่กำลังซื้ออนาคตของเทคโนโลยี AI ซึ่งคาดว่าจะสร้างมูลค่าเพิ่มและเปลี่ยนแปลงโลกอย่างก้าวกระโดด
สำหรับสินค้าหลักที่ไทยส่งออกยังคงเป็นคอมพิวเตอร์ แผ่นวงจรพิมพ์ (PCB) ชิ้นส่วนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ ซึ่งยังรักษาสัดส่วนการส่งออกในระดับสูง ขณะเดียวกัน ตลาดสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 โดยมีมูลค่าสูงกว่าจีนราว 5-6 เท่า สาเหตุสำคัญมาจากปัจจัยด้านภูมิรัฐศาสตร์และนโยบายการค้าของสหรัฐฯ รวมถึงการที่บริษัทอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ซึ่งตั้งฐานการผลิตในไทยจำนวนมากเป็นบริษัทสัญชาติอเมริกัน
อย่างไรก็ตาม ในการพิจารณาตัวเลขคู่ค้าต้องพิจารณาโครงสร้างเบื้องหลังด้วย โดยเฉพาะสิงคโปร์ที่มีมูลค่านำเข้าจากไทยสูง เนื่องจากเป็นจุดพักสินค้าเพื่อ Re-export และเกี่ยวข้องกับระบบการวางบิลของบริษัท ขณะที่บางส่วนส่งไปพักยังเนเธอร์แลนด์เพื่อกระจายสินค้าในยุโรป
ด้านการลงทุน โครงสร้างผู้ผลิตเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว จากเดิมที่มีรายใหญ่อย่าง WD และ Seagate ปัจจุบันมีบริษัทใหม่เข้ามาตั้งฐานการผลิตเพิ่มขึ้นในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา และเริ่มมีผลผลิตออกสู่ตลาดแล้ว รวมถึงกลุ่ม OEM โดยบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกบางรายแม้ไม่ได้ตั้งโรงงานเอง แต่เข้ามาเป็น End Customer หรือจ้างผลิตจากฐานการผลิตในไทยในสัดส่วนสูง
PCB พระเอกลงทุนใหม่ จีน-ไต้หวันแห่ปักฐาน
ขณะที่ PCB กลายเป็นพระเอกของการลงทุนรอบใหม่ โดยช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา มีโรงงาน PCB เกิดใหม่และขยายกำลังการผลิตรวมราว 100-200 โรงงาน ส่วนใหญ่เป็นทุนจีนและไต้หวัน รองลงมาคืออินเดีย ซึ่งการลงทุนดังกล่าวช่วยสร้างการจ้างงานในประเทศจำนวนมาก
ดร.สัมพันธ์ประเมินว่า หากรวมทั้งห่วงโซ่อุปทานและผู้เกี่ยวข้องทั้งหมด ปัจจุบันอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ไทยมีการจ้างงานแตะระดับ 1 ล้านคน จากเดิมราว 800,000 คน สะท้อนขนาดของอุตสาหกรรมที่ยังต้องใช้กำลังคนจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม การเติบโตที่กระจุกตัวในกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ยังสะท้อนปัญหาเศรษฐกิจแบบ K-Shaped โดยภาครัฐและ BOI จึงให้ความสำคัญกับการลงทุนที่มีคุณภาพสูง ผ่านเงื่อนไขการถ่ายทอดเทคโนโลยี การแบ่งปันความรู้ และการพัฒนาบุคลากร เพื่อให้ทุนต่างชาติช่วยยกระดับ SME และ Startup ไทยให้เติบโตตามห่วงโซ่อุปทาน
ส่งออกอิเล็กทรอนิกส์ลุ้นโต 40-60% ทั้งปี
สำหรับแนวโน้มช่วงที่เหลือของปี ดร.สัมพันธ์มองว่ายังร้อนแรงต่อเนื่อง หลังตัวเลขส่งออกเดือนพฤษภาคมและมิถุนายนอยู่ในระดับสูง โดยจากเดิมที่เคยประเมินว่าปีนี้จะเติบโต 30-40% ปัจจุบันตัวเลข 6 เดือนแรกพิสูจน์แล้วว่าเติบโตสูงกว่าคาด จึงมั่นใจว่าการส่งออกอิเล็กทรอนิกส์ไทยทั้งปี 2569 มีโอกาสเติบโตในกรอบสูง 40-60% จากแรงส่งของ AI ที่ยังไม่แผ่วลง