ลุงอี๊ด เกษตรกรชาวระยอง ปลูกขนุน เน้นส่งตลาดในประเทศ อยู่รอดได้แม้เกิดวิกฤตไวรัสโควิด-19

ขนุน ไม้ผลเศรษฐกิจส่งออกของประเทศไทย ที่มีตลาดหลักส่งออกอยู่ที่ประเทศจีน แต่สถานการณ์ส่งออก ณ ปัจจุบันนี้ ถือว่าเข้าขั้นวิกฤต จากสถานการณ์ที่เกิดไวรัสโควิด-19 ทำให้การส่งออกชะงัก ส่งผลกระทบมาถึงราคาที่ต่ำลง จากเคยขายได้ กิโลกรัมละ 20-40 บาท เมื่อเกิดโรคระบาดขึ้น ราคาลดเหลือเพียงกิโลกรัมละ 7-8 บาท แต่ลุงอี๊ดบอกว่า ยังสามารถประคับประคองให้พ้นวิกฤตครั้งนี้ไปได้ ด้วยการหาตลาดรองรับ ตัดส่งพ่อค้าแม่ค้าในประเทศ ปลูกพืชอย่างอื่นแซมบ้าง ก็ยังพอที่จะทำให้อยู่รอดผ่านพ้นวิกฤตช่วงนี้ไปได้

คุณเจริญ เสน่ห์ (ลุงอี๊ด) อยู่บ้านเลขที่ 49 หมู่ที่ 6 ตำบลวังจันทร์ อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง เล่าว่า เป็นเกษตรกรมานานกว่า 10 ปี ปลูกไม้ผล ขนุน ทุเรียน และทำสวนยางพารา มีพืชหลักทำเงินเป็นขนุน ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปี ที่ผ่านมา ขนุน มีราคาดีมาตลอด มาแย่ช่วงที่เกิดไวรัสโควิด-19 ราคาขนุนตกฮวบ ตามหลักช่วงตรุษจีนขนุนจะขายได้กิโลกรัมละ 30 บาท มาปีนี้ลดเหลือกิโลกรัมละ 4-5 บาท แต่ก็ยังโชคดี เพราะที่ผ่านมาลุงทำตลาดส่งขายในประเทศเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ได้รับผลกระทบในเรื่องของราคาน้อย แต่สินค้ายังพอมีที่ส่ง พอได้เงินคืนทุนให้ผ่านพ้นวิกฤตนี้ไปได้

“ปีนี้ราคาขนุนตก ก็ต้องยอมขายถูกๆ ไปก่อน ปีหน้าไวรัสหาย ราคาจะดีขึ้น ถือว่าความเสียหายไม่มีอะไรมากมายเพราะขนุนเป็นพืชที่ปลูกดูแลง่าย ต้นทุนการดูแลไม่สูง”

**ปลูกขนุนทองประเสริฐ และสีทอง

เป็น 2 สายพันธุ์หลักเชิงการค้า**

ลุงอี๊ด บอกว่า มีพื้นที่ปลูกขนุนจำนวนกว่า 10 ไร่ เน้นปลูก 2 สายพันธุ์หลักเชิงการค้า คือ

• พันธุ์ทองประเสริฐ จุดเด่น ปลูกดูแลง่าย ให้ผลดก ลูกสวย เนื้อหวาน ทนทานต่อการขนส่ง จุดด้อย เนื้อเป็นสนิมง่าย
• พันธุ์สีทอง จุดเด่นสำคัญ เป็นขนุนพันธุ์ทะวายให้ผลผลิตดกตลอดทั้งปี มีลูกไว ขนาดผลใหญ่เฉลี่ย 25-30 กิโลกรัม ต่อลูก เนื้อหนา กรอบ รสชาติหวานอร่อย จุดด้อย เปลือกบางนิดๆ ช้ำง่าย ไม่ทนต่อการขนส่ง ส่วนขนุนพันธุ์มาเลย์ ก็เป็นที่ต้องการของตลาด แต่ไม่เน้นปลูกเพราะได้ราคาต่ำ ทองประเสริฐกับสีทองราคาจะดีมาตลอด

อุปสรรคของการปลูกขนุน ไม่ค่อยมี ถ้ามีน้ำรดตลอดก็เป็นอันใช้ได้ รดตามอัตราทั่วไป 3 วัน รด 1 ครั้ง

โรคสนิมแก้ไม่หาย ขึ้นอยู่กับพื้นที่ ถ้าพื้นที่เป็นดินลูกรัง ดินเหนียวจะเกิดง่าย ถ้าเป็นดินทรายจะเกิดโรคยาก ส่วนใหญ่โรคสนิมพบได้ในขนุนพันธุ์ทองประเสริฐ

วิธีการปลูก

ขนุน สามารถปลูกได้กับดินทุกชนิด ขอแค่อย่าเป็นพื้นที่น้ำขัง ตอนปลูกให้ทำโคกสูงขึ้นมาจากพื้นเดิม ประมาณ 30 เซนติเมตร จะดีมาก

กิ่งพันธุ์ที่ใช้ปลูก จะใช้กิ่งพันธุ์แบบเสียบยอด หรือใช้กิ่งพันธุ์ติดตาก็ได้ แล้วแต่ความถนัด

ใช้ระยะปลูกห่างกัน 6×6 เมตร 1 ไร่ ปลูกได้ประมาณ 40 กว่าต้น

การดูแล

หน้าฝนไม่ต้องรดน้ำ หน้าแล้ง 3 วัน รดน้ำ 1 ครั้ง ถ้าใช้ระบบสปริงเกลอร์เปิดรดนาน 15 นาที ขนุนเป็นพืชที่ไม่ค่อยชอบน้ำ แต่ก็คล้ายกับทุเรียนตรงที่ใกล้เวลาจะแก่ต้องอัดน้ำเยอะลูกจะได้โต

ปุ๋ย… ระยะ 3-4 เดือนแรก เริ่มใส่ปุ๋ยสูตรเสมอไปน้อยๆ ต้นละครึ่งกำมือ แล้วใช้ปุ๋ยคอกใส่ร่วมด้วย ใส่ให้ห่างจากโคนต้น 1 เดือน ใส่ 1 ครั้ง ใส่สูตรเสมอควบคู่ไปกับปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยคอก สลับกันไป

ระยะติดผลอ่อน ก็ยังใส่สูตรเสมอ ต้นละ 4-5 กำมือ ใส่เดือนละครั้ง

ระยะติดลูก เร่งสี ใช้สูตร 13-13-21 หลังเก็บลูกหมดจะพักต้น 1 เดือน แล้วบำรุงต่อเพื่อให้ผลชุดใหม่

ขนุนพันธุ์ทองประเสริฐ ใช้เวลาปลูก 2 ปีครึ่ง เริ่มตกลูก แล้วนับไปอีกประมาณ 5 เดือน ขนุนก็เริ่มเก็บเกี่ยวขายได้ ระยะเวลาการเก็บขาย ถ้าทำให้ออกรุ่นเดียว เก็บครึ่งเดือนก็หมดแล้ว แต่ถ้าทยอยทำเป็นรุ่น ออกเป็นรุ่น ก็เก็บได้นานเป็นเดือน

ผลผลิตต่อต้น… ลุงอี๊ด บอกว่า แล้วแต่ต้นเล็ก ต้นใหญ่ ต้องบอกว่าขนุน 3 ปี 4 ปี หรือ 5 ปี ถ้าต้น 5 ปีไปแล้วลุงจะเอาไว้ต้นละประมาณกว่า 10 ลูก ถ้าต้นอายุ 2-3 ปี เอาไว้แค่ต้นละ 3-4 ลูก ดูตามความเหมาะสมของต้นเป็นสำคัญ ถ้ารดน้ำถึง ใส่ปุ๋ยถึง จะได้ขนาดลูกประมาณ 20 กิโลกรัมขึ้นไป ผลผลิตที่สวนเฉลี่ยทำขนาดใกล้เคียงลูกละ 15 กิโลกรัม จะขายง่าย ตัดขายวันละ 10 ตัน

ส่วน ขนุนพันธุ์สีทอง จะออกลูกเร็ว 16 เดือน ตกดอก 18 เดือน ติดลูก แล้วจะออกทั้งปี ลูกดก ต้องตัดแต่ง สอยลูกทิ้งไม่หวาดไม่ไหว

**ปรับตัวให้อยู่รอด

หลังพ้นวิกฤตราคากลับมาดีแน่นอน**

ลุงอี๊ด บอกว่า ที่ผ่านมาราคาขนุนดีมาโดยตลอด มาราคาแย่ก็ตอนเกิดไวรัสระบาด เพราะฉะนั้นก็ยังจะยืนหยัดปลูกขนุนต่อไป ราคาจะแย่สักปีก็ยังรับมือไหว เพราะขนุนเป็นพืชที่ให้ผลตอบแทนดี ปลูกดูแลง่ายกว่าทุเรียนเยอะ และน้ำหนักต่อลูกก็ดี ถ้าคิดดีๆ แล้ว ตอนขนุนราคาดี กิโลกรัมละ 40 บาท ขนุน 1 ลูก หนักประมาณ 15-30 กิโลกรัม คิดเป็นเงินออกมาแล้ว ขนุน 1 ลูก ทำเงินได้ 800-1,000 บาท ต้นทุนการดูแลก็มีไม่มาก ยุ่งยากน้อยกว่าทุเรียน และที่สำคัญขนุนถ้าติดดอกก็ติดลูกทั้งหมด แต่ทุเรียนติดดอกแล้วยังมีโอกาสร่วง บางครั้งร่วงหมดต้นก็ได้ถ้าทำใบอ่อนไม่ดี

รายได้ จากการปลูกขนุน คิดง่ายๆ 1 ไร่ ปลูกได้ 40 กว่าต้น ขนุน 5 ปีขึ้นไปเก็บลูกไว้ต้นละ 10 ลูก 10 ต้น เท่ากับ 100 ลูก 40 ต้น เท่ากับ 400 ลูก น้ำหนักเฉลี่ย ลูกละ 15 กิโลกรัม

ราคาขายในตลาด ไม่นับช่วงเกิดวิกฤตในปีนี้ ตลาดรับซื้อกิโลกรัมละ 20-40 บาท ราคาทองประเสริฐกับสีทองราคาใกล้เคียงกัน แต่พันธุ์สีทองในตลาดแกะเนื้อราคาจะดีกว่า เพราะเนื้อไม่เป็นสนิม ส่วนสีทองก็ยังขายได้ราคา กิโลกรัมละ 10 บาท แล้วแต่คนชอบ ซึ่งส่วนตัวแล้วลุงชอบพันธุ์สีทองมากกว่า เพราะทำรายได้ดี ไม่ค่อยเป็นสนิม ถ้าเป็นทองประเสริฐหน้าฝนมาเป็นสนิมง่าย พ่อค้าแม่ค้ากดราคารับซื้อ เหลือกิโลกรัมละ 1 บาท 1 ลูก ขายได้ 15 บาท บางล้งก็ไม่รับซื้อ แต่ถ้าสีทองยังขายได้ ถูกสุด กิโลกรัมละ 7 บาท และดีหน่อยที่ลุงไม่ได้ทำลูกขายอย่างเดียว แต่ทำต้นพันธุ์ทองประเสริฐและสีทองขายด้วย เป็นต้นพันธุ์เสียบยอด ราคาขายต้นละ 50-60 บาท ก็ยังพอช่วยมาได้บ้าง

ตลาดส่งขนุน

เน้นส่งในประเทศเป็นหลัก ส่งตามตลาดหัวเมืองใหญ่ๆ ตลาดไท สี่มุมเมือง มหานาค ส่งล้งบ้างเป็นบางครั้ง เพราะล้งจะให้ราคาถูกกว่าแม่ค้าที่รับซื้อไปแกะเนื้อขาย อีกอย่างคือ ถ้าขายล้ง เมื่อล้งโดนกดราคา เขาก็จะมากดชาวสวนอีกที

“เดี๋ยวนี้ตลาดจีนกับมาเลย์เขี้ยวขึ้น ตามหลักเคยซื้อเนื้อแกะ กิโลกรัมละ 30 บาท ถ้าจีนหัวหมออ้างว่าคนประเทศเขาไม่ออกมาจับจ่าย ล้งก็จะรับซื้อ เหลือกิโลละ 10 บาท แต่ก็ต้องปรับตัวกันไป ไม่ยากสำหรับชาวสวน ช่วงนี้ก็ขายถูก ขายแพง ให้หมดชุดไป ราคาไม่ลงตลอดทั้งปีหรอก”

เกษตรกรมือใหม่ อยากลงทุน

ลุงอี๊ด บอกว่า ต้นทุนการปลูกขนุนมีไม่มาก 1 ไร่ ปลูกได้ 40 กว่าต้น ราคาต้นพันธุ์ ต้นละ 50-60 บาท สำคัญคือ ต้องมีแหล่งน้ำ ถ้าไม่มีน้ำปลูกพืชสร้างสวนไม่ได้

ปุ๋ย ใช้ไม่มาก ใช้เคมีสลับกับขี้วัวบ้าง 1 กิโลกรัม ใส่ได้ตั้งหลายต้น

ต้นทุนคนงาน ทำคนเดียวยังไหว เพราะสมัยนี้ข้าราชการวัยเกษียณออกมาทำเกษตรกันเยอะ เขายังทำกันได้ ปลูกขนุนทำคนเดียวได้ไม่ยุ่งยากอะไร ถึงเวลาตัดขายยกไม่ไหวก็จ้างคนยกมาสัก 1 คน ขนุนลูกใหญ่ 1 ต้น ตัดแป๊บเดียวก็เสร็จ ตัดไม่กี่ลูกก็ตันหนึ่งแล้ว ลุงอี๊ด กล่าวทิ้งท้าย

สอบถามข้อมูล หรือติดต่อซื้อกิ่งพันธุ์ขนุนเสียบยอด โทร. 083-110-6881

เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อวันอังคารที่ 17 มีนาคม พ.ศ.2563