กรมศิลปากร เริ่ม บูรณะปฎิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ เตรียมพร้อมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ
ที่โรงราชรถ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร น.ส.โสภิต ปัญญาขัน นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรมศิลปากร เปิดเผยว่า หลังจากที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีบวงสรวง เพื่อบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน
กรมศิลปากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ประสานการทำงานกันเป็นรายสัปดาห์ ล่าสุดวันที่ 12 พฤศจิกายน เจ้าหน้าที่กลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้เข้ามาสำรวจความเสียหายเบื้องต้นของพระมหาพิชัยราชรถ เวชยันตราชรถ และราชรถน้อย 3 องค์ เกรินบันไดนาค 2 เกริน พระยานมาศสามลำคาน 2 องค์ พระที่นั่งราเชนทรยาน รวมถึงพระวอสีวิกากาญจน์ ขณะที่กรมสรรพาวุธทหารบก ได้เข้ามาสำรวจระบบกลไก ล้อ เพลา การเคลื่อนที่ ของราชรถ เพื่อเตรียมการวางแผนการดำเนินการด้านต่างๆ และการชักลาก ให้มีความมั่นคงแข็งแรง
ทั้งนี้กรมศิลปากร ได้มีการเคลื่อนย้ายโบราณวัตถุและเครื่องประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9บางส่วน ไปเก็บรักษายังคลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อำเภอคลองหลวง จ.ปทุมธานี เพื่อจัดเตรียมพื้นที่ รองรับการทำงานของเจ้าหน้าที่ที่เข้ามาทำงานภายในโรงราชรถ คาดว่าจะเข้ามาดำเนินการตั้งแต่สัปดาห์หน้าเป็นต้นไป
โดยจะมีการระดมอัตรากำลังของเจ้าหน้าที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ที่มากกว่า 30 คน สำนักช่างสิบหมู่ กว่า 100 คน รวมถึงกำลังเจ้าหน้าที่ทหารกรมสรรพาวุธทหารบก และกรมอู่ทหารเรือที่จะเข้ามาติดตั้งนั่งร้านให้เจ้าหน้าที่ทำการสำรวจความเสียหายขององค์ราชรถ ราชยาน
จากการสำรวจด้วยสายตาเบื้องต้น พบว่า พระมหาพิชัยราชรถ มีความเสียหายไม่มาก ประมาณ 50% เนื่องจากได้มีการบูรณะใหญ่ไปเมื่อครั้งงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในหลวงรัชกาลที่9 พบกระจกเสื่อมสภาพบางส่วน ทองหลุดลอก กระจก และโลหะหมองคล้ำ และต้องเปลี่ยนผ้าม่านที่ฉีกขาด
ส่วนเวชยันตราชรถ ชำรุดค่อนข้างมากมีกระจกหลุดและหมองคล้ำ ส่วนทองหลุดลอกไปจำนวนมาก บริเวณอื่นมีการชำรุดในลักษณะที่คล้ายกับพระมหาพิชัยราชรถ รวมถึงพู่ และฉัตรหมองคล้ำ สำหรับพระยานมาศ และราชรถน้อย ยังมีสภาพที่ดี ส่วนใหญ่จะพบความเสียหายที่กระจัง และกระจกหม่น
ดังนั้น เมื่อกรมอู่ทหารเรือเข้ามาติดตั้งนั่งร้านแล้วเสร็จเจ้าหน้าที่จะขึ้นไปสำรวจ โดยใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์เอกซเรย์ความเสียหาย โดยรวมขององค์ราชรถ ราชยาน จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการเตรียมการวางแผนการบูรณะ โดยกระบวนการจะไม่เปลี่ยนไปมากจากเดิม ตามหลักการจะต้องทำให้ไม่ให้ถลอก และเสียหายไปจากเดิม ใช้แปรงปัดฝุ่น
ส่วนประกอบที่หมองจะเช็ดด้วยน้ำยา ที่ได้ทดสอบแล้วว่าเหมาะสมกับการอนุรักษ์ ขณะที่การปิดทอง จะระมัดระวังมากที่สุด ต้องทำการทดสอบ น้ำยา และแรงกดทุกครั้ง เพื่อไม่ทำให้ทองหลุด เพราะใช้ทองคำเปลวแท้ ดังนั้น ทางทีมอนุรักษ์จะต้องไม่ไปเพิ่มงานให้สำนักช่างสิบหมู่ ในการดำเนินการปิดทองประดับกระจก รวมถึงเข้ามาดูแลงานศิลปกรรม หาก ส่วนใดที่มีความเสียหายมากก็จะจัดสร้างขึ้นมาทดแทน รวมถึงจัดทำผ้าม่านใหม่ สร้างฉัตรภู่งอน เพื่อให้สมพระเกียรติสูงสุด
#พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
#ถวายพระเพลิงพระบรมศพ