รูปสลักพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ ศิลปวัตถุที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวอุบล

หากตรงเข้าไปสู่สายเลือดที่ใช้หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวบ้านแข่ดอน ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี อย่างลำโดมใหญ่หรือที่คนในพื้นที่เรียกกันว่า วังมน ซึ่งเป็นจุดที่ทางน้ำสายสำคัญของพื้นที่อย่างลำห้วยเดื่อไหลลงมาบรรจบกับลำโดมใหญ่นั้น เราจะได้พบกับรูปแกะสลักพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ รูปสลักเดียวในประเทศไทยที่ได้รับการค้นพบว่าปรากฎอยู่บนลำน้ำธรรมชาติ ซึ่งคาดว่าน่าจะได้รับการสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่16-17 นับเป็นงานศิลป์จากยุคขอมโบราณที่มีอายุกว่า1,000 ปีซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ของเทือกเขาพนมรักด้านทิศใต้ของบ้านแข่ดอน

โดยรายละเอียดของรูปแกะสลักพระนารายณ์บรรทมสินธุ์นั้น จะเป็นภาพสลักที่มีความยาวประมาณ120 เซนติเมตร สูง50 เซนติเมตร ได้รับการแกะสลักบนหินทรายขนาดใหญ่ ซึ่งรูปแกะสลักชิ้นนี้จะตั้งอยู่ในจุดที่มีน้ำขังตลอดทั้งปี และจะปรากฎขึ้นมาให้เห็นได้เฉพาะช่วงหน้าแล้ง(ประมาณต้นเดือนมีนาคม) เท่านั้น

ซึ่งจากข้อมูลการค้นพบรูปแกะสลักพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ในไทยพบว่ามีอยู่ไม่น้อยกว่า14 องค์ แต่ส่วนใหญ่จะปรากฎอยู่ที่ทับหลังประดับตามปราสาทหินในวัฒนธรรมเขมร ทั้งยังกระจายตัวอยู่มากในภาคอีสาน แต่ก็ยังมีการพบอยู่บ้างในภาคกลางอย่างลพบุรี, สุโขทัยโดยชาวบ้านเชื่อกันว่ารูปสลักชิ้นนี้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธ์ซึ่งคอยรักษาสมดุลทางธรรมชาติและสร้างความอุดมสมบูรณ์ทางการเกษตรให้แก่คนในพื้นที่มาช้านาน

อีกทั้งทุกปีชาวบ้านแข่ดอน หน่วยงานต่างๆ ในอำเภอน้ำยืน ตลอดจนนักท่องเที่ยวที่สนใจ จะร่วมกันเดินขึ้นเขาเพื่อไปบรวงสรวงพระนารายณ์บรรทมสินธิ์ ที่สามารถเข้าถึงได้ผ่านการเดินเท้าเท่านั้น โดยมีระยะทางประมาณ14 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ4-5 ชั่วโมง ซึ่งเส้นทางที่เดินจะเป็นพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ที่ระหว่างทางคณะเดินทางจะได้แวะชมกับทัศนียภาพอันสวยงามของธรรมชาติโดยรอบ และเวิ้งน้ำใสสะอาดที่อุดมสมบูรณ์อย่างวังเวินกับวังเดื่ออีกด้วยนักท่องเที่ยวที่สนใจไปเยี่ยมชมและสักการะรูปสลักพระนารายณ์บรรทมสินธิ์สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่งานส่งเสริมการท่องเที่ยว อบต.โดมประดิษฐ์ เบอร์โทร. 045-859-614 / 045-859-639

ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพประกอบจาก สำนักศิลปากรที่9 อุบลราชธานี, อุบลราชธานี ศรีวะนาไล ประเทศราช, และwww.GuidUbon.com