รวมสูตรน้ำหมักชีวภาพเพื่อนาข้าวปลอดศัตรูพืช

เป็นที่ทราบกันดีว่า การใช้สารเคมีในการเกษตรส่งผลเสียต่อสุขภาพของทั้งผู้ปลูกและผู้บริโภค รวมถึงดิน น้ำและสภาพแวดล้อมโดยรวมของไร่นาด้วย เว็บไซต์รักบ้านเกิดจึงสรรหาสูตรน้ำหมักสมุนไพรเพื่อปราบศัตรูพืชมาให้เกษตรกรทุกท่าน ไม่ว่าจะเป็นผู้ปลูกข้าวหรือพืชชนิดอื่นๆ ลองนำไปใช้เพื่อทดแทนการใช้สารเคมี ในบทความนี้ เราขอรวบรวมสูตร "น้ำหมักสมุนไพรเพื่อปราบศัตรูพืชในนาข้าว" จากเกษตรกรท่านต่างๆที่ทีมงานได้ลงพื้นที่ไปสัมภาษณ์เก็บข้อมูล โดย แต่ละสูตรเป็นสูตรที่เกษตรกรท่านนั้นๆได้ทำและทดลองใช้เองแล้วเห็นผลจริงมาแล้ว

สูตรที่ 1"สูตรน้ำหมักสมุนไพรรสขมที่ใช้ได้กับทั้งพืชผักและนาข้าว" โดยคุณไพศาล ผาจันดา จากจังหวัดขอนแก่น
วัสดุอุปกรณ์
1. ถังขนาดบรรจุ 25 ลิตร
2. เมล็ดสะเดา 1 กิโลกรัม
3. กิ่งบอระเพ็ด 2 กิโลกรัม
4. กากน้ำตาล 1 กิโลกรัม
5. น้ำ 20 ลิตร
** พืชที่มีรสขมสามารถนำมาทำได้ทุกชนิด**
ขั้นตอนและวิธีการทำ
1.สับกิ่งบอระเพ็ดและเมล็ดสะเดาที่เตรียมไว้ให้ละเอียด
2.นำกิ่งบอระเพ็ดและเมล็ดสะเดาที่สับละเอียดแล้วมาผสมกับน้ำ 20 ลิตร
3.นำกากน้ำตาลมาเทผสมและคนให้เข้ากัน ปิดฝาทิ้งไว้ 3 วัน จึงสามารถนำมาใช้ได้
วิธีการใช้
นำน้ำหมักที่กรองเอากากออกแล้วมาผสมน้ำ ในอัตราส่วนน้ำหมัก 1 ลิตร ผสมน้ำ 10 ลิตร แล้วนำไปฉีดพ่นพืชผัก หรือ นาข้าว สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง จะสามารถป้องกันและลดจำนวนแมลง เช่น เพลี้ยอ่อน แมลงวันผลไม้ หนอนใยผัก หนอนกินใบ หนอนกระทู้ผัก ได้

สูตรที่ 2 "สูตรน้ำหมักสมุนไพรป้องกันกำจัดหนอนและตั๊กแตนในนาข้าว" โดยคุณคำใหม่ บริบาล จากจังหวัดศรีสะเกษ
ประโยชน์ของน้ำหมักสมุนไพรสูตรนี้
- ใช้เป็นสารป้องกันและกำจัดศัตรูข้าว เช่น หนอนกระทู้ หนอนกอ ตั๊กแตนปาทังก้า และตั๊กแตนทั่วไป เป็นต้น
- เป็นฮอร์โมนบำรุงข้าว ทำให้ต้นข้าวแข็งแรง ต้านทานโรคและแมลงศัตรู
- ช่วยประหยัดต้นทุน เพราะลงทุนซื้อวัตถุดิบมาทำน้ำหมักสมุนไพร ประมาณ ครั้งละ 100 บาท สามารถใช้ได้กับที่นามากกว่า 50 ไร่
วัสดุอุปกรณ์
1. สมุนไพรชนิดต่างๆ ประกอบด้วย ว่านน้ำ, ข่าแก่, ว่านไฟ, เมล็ดสะเดา, หนอนตายหยาก, ขมิ้นชัน และพริกสด รวมกันให้ได้ 30 กิโลกรัม
2. กากน้ำตาล 10 กิโลกรัม
3. รำ 1 กิโลกรัม
4. น้ำ 20 ลิตร
5. สารเร่ง พด.7 1 ซอง (25 กรัม)
วิธีทำ
1. สับ/ทุบหรือตำพืชสมุนไพรทั้งหมดให้ละเอียด
2. นำพืชสมุนไพร, รำ และกากน้ำตาลใส่ลงในถังหมัก ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน
3. ละลายสารเร่ง พด.7 ในน้ำ 20 ลิตร ทิ้งไว้ประมาณ 5-10 นาที
4. เทสารละลายสารเร่ง พด.7 (ข้อ 3.)ลงในถังหมัก คลุกเคล้าส่วนผสมให้เข้ากันอีกครั้ง
5. ปิดฝาแต่ไม่ต้องสนิท ตั้งไว้ในที่ร่ม
6. เปิดฝาถังคนทุกวัน วันละ 1ครั้ง จนครบ 21 วัน จึงสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
วิธีใช้
ผสมน้ำหมักชีวภาพ 1 ส่วนกับน้ำ 500 ส่วน หรือ 4 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 20 ลิตร จากนั้นนำไปฉีดพ่นให้ทั่ว โดยเฉพาะที่ใบและลำต้น ประมาณ 5-7 วันต่อครั้งเพื่อกำจัด หรือ 10-15 วันต่อครั้งเพื่อป้องกัน

สูตรที่ 3 "น้ำหมักสมุนไพรสูตรบำรุงและป้องกันโรคและแมลงศัตรูข้าวช่วงหน้าฝน" โดยคุณคำมี ศุภสร จากจังหวัดอำนาจเจริญ
ประโยชน์ของน้ำหมักชนิดนี้
- เป็นฮอร์โมนบำรุงข้าวช่วงเจริญเติบโตทางลำต้น ทำให้ข้าวแตกกอดี ต้นข้าวแข็งแรง ทั้งราก ลำต้น และใบ
- ช่วยบำรุงข้าวช่วงสร้างเมล็ด ทำให้ข้าวเต็มเมล็ด น้ำหนักดี เมล็ดไม่ลีบ
- เป็นสารสมุนไพรป้องกันกำจัดโรคและแมลงศัตรูข้าว โดยเฉพาะโรคที่เกิดจากเชื้อราซึ่งมักเกิดในช่วงฤดูฝน และแมลงศัตรูข้าว เช่น เพลี้ย บั่ว หนอน เป็นต้น
- ช่วยลดต้นทุนการผลิตได้เป็นอย่างดี เนื่องจากเน้นการใช้วัตถุดิบที่หาง่ายในท้องถิ่น
วัสดุอุปกรณ์
1. พืชสมุนไพรชนิดต่างๆ เช่น ตะไคร้หอม, ใบมะกรูด, บอระเพ็ด, ใบชะพลู, ใบยูคาลิปตัส, หัวข่า, หัวมันสำปะหลัง รวมกันให้ได้ 1 กิโลกรัม
2. ผลไม้สุก เช่น มะม่วง, มะละกอ, ฟักทองแก่จัด, กล้วยน้ำว้า รวมกันให้ได้ 1 กิโลกรัม
3. น้ำหมักชีวภาพเข้มข้น เช่น น้ำEM, น้ำหมักหอยเชอรี่,น้ำหมักเศษปลา จำนวน 1 ลิตร (เลือกใช้น้ำหมักชนิดเดียว)
4. กากน้ำตาล จำนวน 1 กิโลกรัม
5. น้ำสะอาด 10 ลิตร
วิธีการทำ
1. นำพืชสมุนไพรทั้งหมดมาหั่น/สับเป็นชิ้นเล็กๆ
2. หั่น/สับผลไม้สุกทั้งหมดพอหยาบ
3. นำพืชสมุนไพรและผลไม้สุกที่สับแล้ว มาผสมเข้ากับกากน้ำตาล และน้ำหมักชีวภาพเข้มข้นที่เตรียมไว้ โดยให้คลุกเคล้าส่วนผสมทั้งหมดในภาชนะให้เข้ากันดีก่อน จากนั้นจึงนำไปเทลงในถังหมัก (ถังพลาสติกทึบแสง มีฝาปิดสนิท) ปิดฝาให้สนิท นำไปตั้งทิ้งไว้ในร่มเป็นเวลา 7 วัน
4. เมื่อครบ 7 วัน ให้เติมน้ำสะอาดลงไปในส่วนผสมอีก 10 ลิตร จากนั้นปิดฝาถังให้สนิท หมักต่อไปอีกจนครบ 1 เดือน โดยช่วงที่หมักให้เปิดฝาถังคนทุกๆ 7 วัน
5. หลังจากครบ 1 เดือน ให้เปิดฝาถังดูจะพบว่ามีฝ้าสีขาวเกิดขึ้นบนผิวน้ำ แสดงว่าน้ำหมักสมุนไพรสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้แล้ว แต่ถ้าไม่มีฝ้าสีขาวเกิดขึ้น แสดงว่ากระบวนการหมักยังไม่เสร็จสมบูรณ์ ให้เติมกากน้ำตาลลงไปอีก 1-2 กิโลกรัม แล้วหมักต่อจนกว่าจะเกิดฝ้าสีขาว จึงจะสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้
การนำไปใช้
ใช้หัวเชื้อน้ำหมักสมุนไพรที่ได้ 3 ช้อนโต๊ะ ผสม กากน้ำตาล 3 ช้อนโต๊ะ และน้ำสะอาด 20 ลิตร คนให้เข้ากัน จากนั้นสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทันที
- นำไปฉีดพ่นเพื่อบำรุงต้นข้าวทุกๆ 15 วัน ในตอนเช้า หรือ เย็น หรือช่วงแดดอ่อนๆ โดยสามารถใช้ได้ตั้งแต่ระยะต้นกล้า ระยะแตกกอ ระยะสร้างข้อปล้อง แต่ให้หยุดใช้เมื่อข้าวเข้าสู่ระยะออกดอก และฉีดพ่นอีกครั้งเมื่อข้าวอยู่ในระยะน้ำนม
- ในช่วงที่มีปัญหาโรค และแมลงศัตรูข้าว ให้ฉีดพ่นทุกๆ 7 วัน ต่อเนื่องกัน 3 ครั้ง ในตอนเช้าหรือเย็น หรือช่วงแดดอ่อนๆ เพื่อให้ข้าวต้านทานต่อโรค และแมลงศัตรูข้าว
หมายเหตุ
วิธีการทำน้ำหมักหอยเชอรี่ : ใช้หอยเชอรี่ 1 กิโลกรัม+กากน้ำตาล 1 กิโลกรัม+น้ำสะอาด 10 ลิตร
นำหอยเชอรี่มาทุบพอแตก คลุกเคล้ากับกากน้ำตาล หมักในภาชนะพลาสติก ปิดฝาตั้งไว้ในที่ร่ม 7 วัน จากนั้นเปิดฝาถังเติมน้ำเปล่าลงไปอีก 10 ลิตร ปิดฝาหมักต่ออีก 3 เดือน ก็สามารถนำมาใช้ได้
วิธีการทำน้ำหมักปลา : ใช้เศษปลา 1 กิโลกรัม+กากน้ำตาล 1 กิโลกรัม+น้ำสะอาด 10 ลิตร
นำเศษปลามาคลุกเคล้ากับกากน้ำตาล หมักในภาชนะพลาสติก ปิดฝาตั้งไว้ในที่ร่ม 7 วัน จากนั้นเปิดฝาถังเติมน้ำเปล่าลงไปอีก 10 ลิตร ปิดฝาหมักต่ออีก 3 เดือน ก็สามารถนำมาใช้ได้

สูตรที่ 4 "สูตรน้ำหมักสมุนไพรป้องกันและกำจัดศัตรูข้าวครอบจักรวาล" โดยคุณคำใหม่ บริบาล จากจังหวัดศรีสะเกษ
วัสดุอุปกรณ์
1. สมุนไพรป้องกันกำจัดแมลงและศัตรูข้าว จำนวน 10 กิโลกรัม
2. กากน้ำตาล จำนวน 10 กิโลกรัม
3. สารเร่ง พด.7 จำนวน 1 ซอง
4. น้ำสะอาด จำนวน 10 ลิตร
หมายเหตุ : สมุนไพรป้องกันกำจัดแมลงและศัตรูข้าว ประกอบด้วย ตะไคร้หอม, ขมิ้นชัน, เอื้องหมายนา รวบรวมกันให้ได้ 10 กิโลกรัม
วิธีการทำ
1. สับหรือโขลกสมุนไพรทั้งหมดให้ละเอียด
2. นำสมุนไพรต่างๆที่ละเอียดแล้วมาคลุกเคล้าให้เข้ากันกับกากน้ำตาล ก่อนนำไปใส่ในถังหมัก
3. ละลายสารเร่ง พด.7 กับน้ำ 10 ลิตร พักไว้ประมาณ 10 นาที
4. ผสมสารเร่ง พด.7 (จากข้อ 3.) ลงไปในถังหมักสมุนไพร คนให้เข้ากัน จากนั้นปิดฝาถังให้สนิท
5. หมักส่วนผสมทิ้งไว้ประมาณ 21 คืน ก็สามารถนำไปใช้ได้
วิธีใช้
กรองสมุนไพรหมักเอาเฉพาะน้ำ ประมาณ 5 ช้อนแกง ผสมกับน้ำเปล่า 20 ลิตร นำไปฉีดพ่นในนาข้าวได้ทุกช่วงอายุ (**ยกเว้นช่วงที่ข้าวออกดอกให้หยุดฉีดพ่นน้ำหมักทุกชนิด เพราะจะทำให้ข้าวไม่ติดรวง**) โดยให้ฉีดพ่น ทุกๆ 5-7 วัน ในตอนเช้า หรือเย็น หรือช่วงที่มีปัญหาแมลงและศัตรูข้าวเข้าทำลายในแปลงนา
ประโยชน์
- ใช้ป้องกันและกำจัดเพลี้ย หนอน และแมลงศัตรูข้าวทุกชนิด
- ใช้เป็นฮอร์โมนบำรุงข้าว โดยฉีดบำรุงข้าวเพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้กับต้นข้าวได้ทุกช่วงอายุ โดยให้ใช้ต่อเนื่องกันประมาณ 15-30 วัน

สูตรที่ 5 "สูตรน้ำหมักสมุนไพรรวม ป้องกันกำจัดโรคเชื้อราและเพลี้ยในนาข้าว" โดยคุณสิงทอง นาชัย จากจังหวัดหนองบัวลำภู
วัสดุอุปกรณ์
1.เปลือกมังคุด
2.เปลือกแค
3.หัวตะไคร้หอม
4.หัวข่าแก่
5.ใบกะเพรา
6.ใบฝรั่ง
7.ใบน้อยหน่า
8.ใบสะเดาแก่
9.กากน้ำตาล 1 กก.
10 น้ำเปล่า 5 ลิตร
วิธีการทำ
1. รวบรวมพืชสมุนไพรตามข้อ 1-8 ในอัตราส่วนเท่าๆกันมารวมกันให้ได้ 30 กิโลกรัม
2. หั่น/สับสมุนไพรทั้งหมดให้เป็นชิ้นเล็กๆ ใส่ลงในถังน้ำหมัก
3. นำกากน้ำตาลไปละลายในน้ำเปล่า 5 ลิตร คนจนเป็นเนื้อเดียวกัน
4. เทกากน้ำตาลในข้อ 3. ลงในถังหมักพืชสมุนไพร ผสมให้เข้ากัน แล้วจึงปิดฝาถังให้สนิท หมักทิ้งไว้ประมาณ 7-10 วัน (ยิ่งนานยิ่งมีประสิทธิภาพ) พอครบกำหนดวันแล้วสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้เลย
การนำไปใช้
กรองเอาแต่น้ำหมักพืชสมุนไพรในอัตราส่วน 20-30 ซีซี ผสมกับน้ำเปล่า 20 ลิตร นำไปฉีดพ่นในแปลงนาข้าวหรือแปลงพืชผักสวนครัวในช่วงเย็น ทุกๆ 7-10 วัน/ครั้ง สูตรนี้สามารถป้องกันเชื้อราในนาข้าวและยังขับไล่แมลงชนิดต่างๆที่มารบกวนในแปลงเกษตรได้เป็นอย่างดี

สูตรที่ 6 "สูตรน้ำหมักเปลือกมังคุดและมะกรูดป้องกันกำจัดหอยเชอรี่และปูในนาข้าว" โดยคุณนำพา ขัติกันทา จากจังหวัดเชียงราย
วัสดุอุปกรณ์
1. เปลือกมังคุด 1 กิโลกรัม
2. มะกรูด 1 กิโลกรัม
3. น้ำเปล่า
วิธีทำ
1. หั่นมะกรูดทั้งหมดเป็นชิ้นเล็กๆ ใส่ในภาชนะที่ต้องการใช้หมัก
2. เติมน้ำเปล่าให้พอท่วมมะกรูด ปิดฝา หมักทิ้งไว้ 7 วัน
3. หั่นเปลือกมังคุดเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วเติมน้ำเปล่าให้พอท่วม ปิดฝา หมักทิ้งไว้ 7 วัน
4. หลักจากแยกหมักทั้งมังคุดและมะกรูด ครบ 7 วันแล้ว ให้เททั้งน้ำหมักมะกรูด และน้ำหมักเปลือกมังคุดผสมกัน 5. คนส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากัน ก่อนนำไปใช้
วิธีการนำไปใช้
สูตรนี้ให้ใช้ทั้งกาก และน้ำที่หมัก โดยสาดหรือโยนในนาข้าวเป็นจุดๆ ในช่วงตอนเย็น ทุกๆ 5- 7 วัน จะช่วยป้องกันและกำจัดหอยเชอรี่ และปูนาได้เป็นอย่างดี
คุณนำพาแนะนำเพิ่มเติมว่า หากเกษตรกรมีเวลามากพอ อยากให้เกษตรกรเก็บหอยเชอรี่หรือปูนาที่ระบาดมารวมกันให้มากที่สุด จากนั้นนำมาหมักปุ๋ยน้ำอินทรีย์ เกษตรกรจะได้ ปุ๋ยน้ำอินทรีย์ไปใช้บำรุงนาข้าวได้ดีอีกด้วย

สูตรที่ 7 "สูตรกระเทียมพริกไทยปราบศัตรูพืชในนาข้าว" โดยคุณสุกัญญา เจริญพร จากจังหวัดเชียงราย
วัสดุอุปกรณ์
1. กระเทียม 2 ขีด
2. พริกไทยป่น 1 ขีด
3. พริกป่น 1 ขีด
4. แอลกอฮอล์ล้างแผล70% 900 ซีซี (ประมาณ 2 ขวด)
5. น้ำมันยูคาลิปตัส 10 ซีซี
วิธีทำ
1. ผสมส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากันในภาชนะ ปิดฝาให้สนิท
2. คนส่วนผสมทุกวัน และหมักไว้ 7 วัน
วิธีใช้
เมื่อครบ 7 วันแล้ว กรองน้ำหมัก เอาแต่น้ำ และนำไปฉีดพ่นในนาข้าวหรือสวนพืชผักในตอนเช้ามืดประมาณ 06.00 น. โดยช่วงแรก อาจฉีดพ่น 3 วันต่อ 1 ครั้งเพื่อเป็นการไล่แมลง ต่อจากนั้นก็ลดลงมาเหลือสัปดาห์ละ 1 ครั้งเพื่อเป็นการป้องกันแมลง
หากต้องการเพิ่มประสิทธิภาพน้ำหมักสูตรนี้ สามารถใช้สูตรกระเทียมพริกไทยนี้ร่วมกับ “สารสกัดยาสูบ”
ซึ่งมีวัตถุดิบและวิธีการทำดังนี้
1. ยาสูบ 1 ขีด
2. แอลกอฮอล์ล้างแผล 250 ซีซี
3. น้ำส้มสายชูกลั่น 5% 250 ซีซี
4. น้ำยาล้างจาน 1 ช้อนแกง
วิธีทำ
1. ผสมส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากันในภาชนะ ปิดฝาให้สนิท
2. คนส่วนผสมทุกวัน และหมักไว้ 7 วัน
วิธีการใช้
เมื่อครบ 7 วันแล้ว ให้ใช้ในอัตราส่วนดังนี้ น้ำ 20 ลิตร+น้ำหมักกระเทียมพริกไทย 2 ซีซี+ สารสกัดยาสูบ 10 ซีซี ใช้ฉีดพ่นตอนเช้ามืด ประมาณ 06.00 น.ประมาณ 3 วันต่อ 1 ครั้งเพื่อเป็นการไล่แมลง เพลี้ย หนอน เพลี้ยไฟ หลังจากนั้นลดลงมาเหลือสัปดาห์ละ 1 ครั้งเพื่อเป็นการป้องกันแมลง

7 สูตรที่คัดสรรมาฝากกันนี้ถือเป็นแค่น้ำจิ้มเท่านั้น ในเว็บไซต์รักบ้านเกิดยังมีสูตรเด็ดเคล็ดลับในการป้องกัน กำจัดศัตรูพืชแบบ "คลีนๆ" อีกหลายสูตร แต่อย่างไรคงต้องขอย้ำกันอีกสักทีว่าต่างพื้นที่ ต่างสภาพแวดล้อมอาจทำให้ผลที่ได้จากการใช้สารชีวภาพเหล่านี้แตกต่างกันไป เกษตรกรทุกท่านจึงควรนำไปทดลองปรับใช้ให้เหมาะสมกับพื้นที่ของตนให้มากที่สุด