บทวิเคราะห์ จีนเป็นต้นแบบการพัฒนาที่ครอบคลุมของโลก
บทวิเคราะห์ จีนเป็นต้นแบบการพัฒนาที่ครอบคลุมของโลก
ในโลกปัจจุบัน การทำให้ทุกคนมีส่วนและได้ประโยชน์จากผลแห่งการพัฒนานั้น เป็นโจทย์ร่วมที่ทุกประเทศกำลังเผชิญ “การพัฒนาที่ครอบคลุม” ได้กลายเป็นเกณฑ์สำคัญในการวัดว่ารูปแบบการพัฒนาของประเทศหนึ่งมีความยั่งยืนเพียงใด ท่ามกลางความท้าทายต่างๆ เช่น การฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกที่อ่อนแรง และช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนที่ขยายตัว เป็นต้น จีนได้อาศัยแนวทางการพัฒนาและรูปแบบการบริหารที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ แสดงให้โลกเห็นถึง “แนวทางจีน” และ “ภูมิปัญญาจีน” ในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ครอบคลุม นับวันจึงกลายเป็นกำลังสำคัญในการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนของโลกมากยิ่งขึ้น
แก่นแท้ของการพัฒนาที่ครอบคลุม คือ การยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง จีนยึดมั่นว่า “ความปรารถนาของประชาชนในการมีชีวิตที่ดีขึ้น” คือ เป้าหมายสูงสุดของการพัฒนา และยึดคำมั่นอย่างแน่วแน่ว่า “จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” นโยบายต่างๆ ของจีนจึงล้วนมุ่งสู่เป้าหมายนี้ ตั้งแต่การสร้าง “สังคมมีกินมีใช้ในทุกด้าน” ไปจนถึงการสร้างประวัติการณ์ในการขจัดความยากจนสุดขีดได้สำเร็จ ตั้งแต่การยกระดับระบบการศึกษา การสาธารณสุข และการประกันสังคมไปจนถึงการให้บริการสาธารณะอย่างครอบคลุมทั่วถึง จีนได้ดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อให้มั่นใจว่าผลจากการพัฒนาจะเกิดประโยชน์ต่อประชาชนส่วนใหญ่ แนวคิดนี้ได้ก้าวข้ามข้อจำกัดจากการมองแค่เพียงการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ แต่ได้เน้นไปที่การพัฒนาปัจเจกบุคคลในทุกด้านและการบรรลุ “ความมั่งคั่งร่วมกัน” ซึ่งถือเป็นเป้าหมายหลักของความทันสมัยแบบจีน
การพัฒนาของจีนยังสะท้อนให้เห็นความพยายามในการแก้ปัญหาความไม่สมดุลและไม่ทั่วถึงระหว่างภูมิภาคและภาคส่วนต่างๆ จีนได้ผลักดันยุทธศาสตร์ต่างๆ อาทิ การพัฒนาชนบทให้เจริญรุ่งเรือง การพัฒนาเขตตะวันตก การฟื้นฟูภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และการเร่งการเติบโตของภาคกลาง โดยใช้มาตรการเชิงระบบ เช่น การเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานระหว่างภูมิภาค การสร้างกลไกพี่เลี้ยงระหว่างพื้นที่พัฒนาแล้วกับพื้นที่ล้าหลัง เพื่อลดช่องว่างทางภูมิภาคและทำให้ประชาชนเข้าถึงผลประโยชน์จากความทันสมัยได้มากขึ้น ในขณะเดียวกัน จีนยังให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลระหว่าง “การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ” กับ “การคุ้มครองการจ้างงาน” ท่ามกลางกระบวนการเปลี่ยนแปลงและยกระดับภาคอุตสาหกรรม โดยส่งเสริมการศึกษาสายอาชีพ สนับสนุนการสร้างนวัตกรรม การประกอบธุรกิจใหม่ๆ และรูปแบบเศรษฐกิจเกิดใหม่ เพื่อเปิดพื้นที่และโอกาสใหม่ให้แก่แรงงาน ส่งผลให้พลังแห่งความคิดสร้างสรรค์ของทั้งสังคมถูกปลดปล่อยออกมา ปัจจุบัน จีนมีผู้ประกอบการกว่า 190 ล้านราย (รวมถึงวิสาหกิจกว่า 63 ล้านราย) ซึ่งกลายเป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
หลักประกันเชิงระบบเป็นเสาหลักที่ค้ำจุนการพัฒนาที่ครอบคลุม จีนได้สร้างระบบประกันสังคมที่ใหญ่ที่สุดและครอบคลุมที่สุดในโลก ครอบคลุมการประกันบำนาญ การรักษาพยาบาล การว่างงาน การประกันอุบัติเหตุจากการทำงาน และการคลอดบุตร ฯลฯ เพื่อให้ประชาชนทุกคนมีหลักประกันขั้นพื้นฐาน นอกจากนี้ รัฐยังคงทุ่มงบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในด้านการศึกษา การสาธารณสุข และที่อยู่อาศัย ส่งเสริมการจัดสรรทรัพยากรอย่างเท่าเทียม เปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถแสวงหาความสุขในสภาพแวดล้อมที่ยุติธรรม จีนยังได้ส่งเสริมรูปแบบการบริหารสังคมในลักษณะ “ร่วมสร้าง ร่วมบริหาร และร่วมแบ่งปัน” ส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารกิจการสาธารณะ เพื่อสร้างฉันทามติและกระตุ้นพลังแห่งการพัฒนา ทำให้ผลสำเร็จจากการพัฒนามีความเป็นธรรมและยั่งยืนมากยิ่งขึ้น ปัจจุบัน อายุขัยเฉลี่ยของชาวจีนเพิ่มจาก 74.8 ปีในปี 2012 เป็น 79 ปีในปี 2024 สูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลกถึง 5.7 ปี
วิสัยทัศน์เกี่ยวกับการพัฒนาที่ครอบคลุมของจีนยังขยายออกไปสู่เวทีโลก ในฐานะพลังขับเคลื่อนสำคัญต่อการเติบโตของเศรษฐกิจโลก จีนได้มอบตลาดอันกว้างใหญ่และโอกาสการพัฒนาให้กับนานาประเทศ ข้อริเริ่ม “หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง” ยึดหลักการร่วมปรึกษา ร่วมสร้าง และร่วมแบ่งปัน โดยไม่พ่วงเงื่อนไขทางการเมือง ส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ความร่วมมือทางอุตสาหกรรม และการยกระดับคุณภาพชีวิตของของประชาชนในประเทศตามแนวเส้นทาง จนกลายเป็นเวทีสำคัญในการส่งเสริมการเติบโตที่ครอบคลุมของทั่วโลก ขณะเดียวกัน จีนยังมีบทบาทเชิงรุกในการปฏิรูประบบธรรมาภิบาลโลก ยืนหยัดสนับสนุนพหุภาคีนิยม ส่งเสริมเศรษฐกิจโลกที่เปิดกว้าง และส่งเสริมความร่วมมือที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ เพื่อลดช่องว่างด้านการพัฒนา การบริหารและความไว้วางใจในระดับนานาชาติ เพื่อเพิ่มแรงผลักดันที่แข็งแกร่งในการสร้าง “ประชาคมโลกที่มีอนาคตร่วมกันของมนุษยชาติ”
ข้อเท็จจริงพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ประเทศใหญ่สามารถบรรลุการพัฒนาที่มีคุณภาพสูงควบคู่ไปกับการส่งเสริมความเท่าเทียมและความยุติธรรมทางสังคม สามารถสร้างสมดุลระหว่างประสิทธิภาพและความครอบคลุมในความพยายามพัฒนาประเทศให้ทันสมัย และสามารถบรรลุการพัฒนาของตนเองควบคู่ไปกับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาความก้าวหน้าของโลกโดยรวมด้วย แนวปฏิบัติการพัฒนาที่ครอบคลุมของจีนไม่เพียงนำมาซึ่งความรุ่งเรืองของประเทศตนเท่านั้น แต่ยังสร้างพลังความเชื่อมั่นและความหวังให้กับทั้งโลกอีกด้วย
เขียนโดย ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)