แนวทางการใช้ถ้อยคำ เพื่อแสดงความอาลัยให้ถูกต้องเหมาะสม

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2568 สำนักงานราชบัณทิตยสภา ได้ให้แนวทางการใช้ราชาศัพท์และถ้อยคำเพื่อแสดงความอาลัยอย่างถูกต้องและเหมาะสม เมื่อปี พ.ศ. 2559 สำหรับการใช้วลี เสด็จสู่สวรรคาลัย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ตอบข้อสงสัยว่า ควรต้องมีคำว่า ส่งเสด็จ ด้วยหรือไม่ ในเรื่องนี้ สำนักงานราชบัณฑิตยสภาได้เคยให้ข้อมูลความหมายวลีดังกล่าว เมื่อครั้งเมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สิ้นพระชนม์ ว่า

คำว่า สวรรคาลัย ความหมายตาม พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 (ปัจจุบันใช้ พจนานุกรม ฉบับราชบัณทิตยสถาน พ.ศ. 2554) คือ เป็นคำกริยา หมายความว่า ตาย (ใช้แก่เจ้านายชั้นสูง) ซึ่งไม่ได้หมายถึงการส่งเสด็จไปสู่สวรรค์ ทำให้การใช้คำว่า สวรรคาลัย เป็นการสื่อความหมายไม่ถูกต้องนั้น เป็นความเข้าใจที่เกิดจากการแปลตรงตามรูปศัพท์

โดยแท้จริงแล้วคำว่า สวรรคาลัย มาจากคำว่า สวรรค (สะ-หวัน-คะ) และ อาลัย ซึ่งคำว่า สวรรค, สวรรค์ เป็นคำนาม หมายถึง โลกของเทวดา, เมืองฟ้า คำว่า อาลัย ที่เป็นคำนาม มีความหมายว่า ที่อยู่ ที่พัก ดังนั้น วลี สู่สวรรค จึงหมายถึง สู่ที่อยู่ในสวรรค์ สู่ที่พักในสวรรค์ ส่วนวลี เสด็จไปสู่สวรรคาลัย จึงสื่อความหมายได้ว่า (พระองค์) เสด็จสู่สวรรคาลัย หรือ (พระองค์) เสด็จสู่สรวงสวรรค์

ตามความเห็นของ พล.ต.หม่อมราชวงศ์ศุภวัฒย์ เกษมศรี ประธานคณะกรรมการจัดทำหลักเกณฑ์ การใช้ราชศัพท์แห่งราชบัณฑิตยสถาน ศาสตราจารย์พิเศษจำนง ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต และที่ปรึกษาคณะกรรมการฯ และอาจารย์จุลทรรศน์ พยาฆรานนท์ รองประธานคณะกรรมการฯ มีความเห็นพ้องกันว่า พระองค์ทรงมีบุญญาบารมีที่จะเสด็จไปสู่สรวงสวรรค์ด้วยพระองค์เอง

ทั้งนี้ หากใช้คำว่า ส่งเสด็จ นำหน้าวลี สู่สวรรคาลัย อาจทำให้สื่อความหมายได้ว่า ประชาชนเป็นผู้ส่งเสด็จพระองค์ไปสู่สวรวงสวรรค์

ดังนั้น หากลด หรือ ละการใช้คำว่า ส่ง ออกไป เหลือ เสด็จสู่สวรรคาลัย หรือใช้คำว่า พระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย ก็จะทำให้ถ้อยคำดูสวยงามและสื่อความหมายได้ชัดเจนกว่าคำว่า ส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• นายกฯ ประกาศประชาชนคนไทยทุกคน ถึงแนวทางปฏิบัติไว้ทุกข์ 90 วัน
  
• นายกฯ ประกาศ ให้สถานที่ราชการ รัฐวิสาหกิจ สถานศึกษาทุกแห่ง ลดธงครึ่งเสา 30 วัน - แต่งกายไว้ทุกข์1ปี - ขอปชช.ไม่แต่งกายสีฉูดฉาด 90 วัน
  
• ปชช.ทยอยเดินทางไปที่ รพ.จุฬาลงกรณ์ น้อมส่งเสด็จ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นครั้งสุดท้าย หลังรับทราบประกาศสำนักพระราชวัง