ไขข้อข้องใจ! เดจาวูคืออะไร อันตรายหรือไม่ มาดู!

spoil

• เดจาวู คืออาการที่เรารู้สึกว่าเคยเจอเหตุการณ์แบบนี้มาก่อน เกิดจากการรับรู้ที่ผิดพลาด
• เดจาวูไม่เป็นอันตราย แต่อาจเป็นอาการของโรคจิตเภท ลมชัก ภาวะสมองเสื่อม
• Jamais vu (ฌาแมร์ วู) คือสิ่งตรงข้ามกับเดจาวู แปลว่าไม่เคยเห็น
• คนชอบท่องเที่ยว การศึกษาดี ฐานะสังคมดี มักเจอเดจาวูมากกว่า

สวัสดีเพื่อนพ้องน้องพี่ชาว Dek.D.com ทุกคนค่ะ เคยไหมคะ บางครั้งเราจะมีความรู้สึกแวบ ๆ เข้ามาว่า เอ๊ะ ฉันเคยเจอเหตุการณ์นี้มาแล้วนี่ โอ๊ะ ภาพนี้เหมือนเคยเห็นเลย ใช่ ชุดนี้เลย สีนี้เลย และถ้าน้อง ๆ เคยเป็นแบบนี้แล้วสงสัยกันมั้ยว่าสิ่งที่เราเป็นอยู่มันคืออะไร มันแปลว่าเรามองเห็นอนาคตได้หรือเปล่า หรือเราจะมีสัมผัสพิเศษ วันนี้พี่ณัชชาชวนทุกคนมาลองหาคำตอบกันค่ะ

ทำความรู้จักกับ Déjà Vu.

Déjà Vuหรือ เดจาวู เป็นคำภาษาฝรั่งเศส แปลว่า “เคยเห็นมาก่อน”ตอนมีเดจาวู ความทรงจำของเรามันจะเด้งขึ้นมา ทำให้เราเกิดการรับรู้คล้ายกับว่าสถานที่นี้เราเคยเห็นมาก่อนการเคลื่อนไหวแขนแบบนี้ ท้องฟ้าสีนี้ หรืออาจจะเป็นคน ๆ นี้ การกระทำแบบนี้ อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกคุ้นชินขึ้นมาเสียอย่างนั้น

โดยในแวดวงทางการแพทย์ เดจาวูถือเป็นหนึ่งในอาการของโรคจิตเภท (Schizophrenia)แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าคนที่มีอาการเดจาวูจะแปลว่ากำลังป่วยนะ คนไม่ป่วยก็สามารถมีอาการเดจาวูได้ โดยคุณหมอบอกว่าคนประมาณ 2 ใน 3 ในโลกจะต้องมีประสบการณ์เดจาวูสักครั้งหนึ่งในชีวิต

Déjà Vu เกิดจากอะไร ?

จาก Spit Perception Theoryทฤษฎีนี้บอกว่าเดจาวูเกิดขึ้นตอนที่เรามองเห็นบางสิ่งบางอย่างในช่วงเวลาที่ต่างกันครั้งแรกที่มองเห็นของบางอย่างแบบที่เราไม่ได้ตั้งใจจะมอง แม้แค่หางตาเหลือบไปเห็น แต่สมองจะยังคงจำได้ว่าเรามองเห็นอะไร ดังนั้นพอเราได้เจออะไรที่คล้ายกับสิ่งที่เราเคยเห็นแต่ไม่ได้สนใจอีกครั้ง เราจึงเกิดความรู้สึกคุ้นเคยเหมือนเคยเห็นมันมาก่อน

“เวลาเราไม่ได้สนใจที่จะมองอะไร เราเลยเชื่อว่าสิ่งนี้คือสิ่งที่เราเห็นครั้งแรก ทั้ง ๆ ที่ในความเป็นจริงแล้ว สมองของเราบันทึกไว้หมดแล้วว่าเราเคยเห็นสิ่งนี้มาก่อน สมองสามารถนึกได้ว่าเราเคยรับรู้มันไปแล้ว เราก็เลยมีอาการที่เรียกว่าเดจาวู”

Déjà Vu อันตรายไหม ?

คำตอบคือเดจาวูไม่ใช่สิ่งที่เป็นอันตรายแต่ !! เดจาวูอาจจะเป็นตัวบ่งบอกว่าเราเป็นโรคลมชักโดยที่เดจาวูมักจะเป็นสิ่งที่เกิดก่อนอาการชักเฉพาะที่ (focal seizure) โดยเราอาจจะมีอาการ เช่น บังคับกล้ามเนื้อไม่ได้ มีอาการประสาทหลอน มีความรู้สึกพลุ่งพล่านรุนแรงที่อธิบายไม่ได้ร่วมด้วย ซึ่งถ้ามีอาการพวกนี้และมีเดจาวูเป็นประจำ (มากกว่า 1 เดือน) ควรไปหาหมอเพื่อตรวจร่างกายนะ

และนอกจากโรคลมชัก เดจาวูยังเป็นอาการของภาวะสมองเสื่อมอีก!!

Jamais vu สิ่งที่ตรงข้ามกับเดจาวู

Jamais vuเป็นคำในภาษาฝรั่งเศส ออกเสียงว่า ฌาแมร์ วูเป็นคำขั้วตรงข้ามกับเดจาวูแปลว่า “ไม่เคยเห็น”เป็นอาการที่อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกไม่คุ้นเคยกับสิ่งที่เรารู้จักมันดีเสียอย่างนั้น เช่น ตอนมองหน้าคนรู้จัก อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกไม่คุ้นหน้าเหมือนเขากลายเป็นคนแปลกหน้า หรือตอนเขียนคำศัพท์บางคำจู่ ๆ ก็รู้สึกไม่คุ้นเคยกับมันขึ้นมา เอ๊ะ เขียนอย่างนี้มันดูผิดนะ (ถึงแม้ว่าเราจะเขียนถูก)

เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเดจาวู

คุณหมอ Naveed Salehจาก Wayne State University School of Medicineให้ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ในบทความของ Psychology Today ว่า

1. โดยเฉลี่ย คนจะรายงานว่าตัวเองมีอาการเดจาวูอย่างน้อย 1 ครั้งต่อปี และพบได้เท่า ๆ กันในผู้ชายและผู้หญิง

2. เดจาวูจะพบมากในช่วงที่มีอาการเครียด หรือเหนื่อยล้ามาก ๆ

3. อายุที่มากขึ้นก็มีแนวโน้มจะมีอาการเดจาวูมากขึ้น

4. คนที่ได้รับการศึกษาที่ดี มีฐานะทางสังคมดี จะพบกับประสบการณ์เดจาวูมากกว่า

5. คนที่เดินทางท่องเที่ยวบ่อย ๆ จะมีอาการเดจาวูมากกว่า

เป็นยังไงกันบ้าง น่าเหลือเชื่อมากเลยนะคะว่าเดจาวูจะเป็นตัวบอกได้ว่าเราอาจจะเป็นโรคลมชัก โรคจิตเภท หรือภาวะสมองเสื่อม พี่ณัชชาเองเป็นเดจาวูไม่บ่อย แต่ฌาแมร์ วู นี่พี่เพิ่งเป็นไปเมื่อวาน เขียน ๆ อยู่ ทำไมคำนี้มันไม่คุ้นเลย ฮ่า ๆ แล้วน้อง ๆ เคยมีอาการแบบไหนกันบ้างคะ มาแชร์กันได้นะ แล้วพบกันใหม่บทความหน้าค่ะ : )