โช มันชิก 'คานธีแห่งเกาหลี' คนที่เกือบจะเป็นผู้นำคนแรกของเกาหลีเหนือ

น่าจะทราบกันเป็นอย่างดีว่า เกาหลีเหนือถูกปกครองโดยคนจากตระกูลคิมหรือที่เรียกว่า 'ราชวงศ์คิม' (Kim Dynasty) ไล่เรียงตั้งแต่รุ่นปู่อย่าง คิม อิลซ็อง รุ่นพ่อคิม จองอิล และผู้นำคนปัจจุบันที่เป็นรุ่นหลาน คิม จองอึน

แต่เคยรู้หรือไม่ว่า คิม อิลซ็อง ผู้นำรุ่นแรกนั้น เกือบจะไม่ได้เป็นผู้นำคนแรกของเกาหลีเหนือ เนื่องจากสหภาพโซเวียตที่ชักใยเกาหลีเหนือในตอนนั้น มีตัวเลือกอื่นที่น่าสนใจกว่าคิม อิลซ็อง โดยชายคนนี้ก็คือ โช มันชิก (Cho Man-sik)

โช มันชิก เป็นคริสเตียนเกาหลีชาตินิยมผู้เรียกร้องเอกราชของเกาหลีจากการตกเป็นอาณานิคมญี่ปุ่น โชยึดมั่นในอุดมการณ์การต่อสู้สันติวิธีแบบอหิงสาตามแนวทางของมหาตมะ คานธี ทำให้เขาได้รับฉายาว่า 'คานธีแห่งเกาหลี'

และด้วยความที่โชเป็นที่นับหน้าถือตา และได้รับการสนับสนุนจากชาวเกาหลีจำนวนมาก ดังนั้นเมื่อเกาหลีถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จบลง สหภาพโซเวียตที่ครอบครองเกาหลีเหนือ จึงต้องการให้โชมาเป็นผู้นำหุ่นเชิดเพื่อปกครองเกาหลีเหนือของโซเวียต

ทว่าโชกับสหภาพโซเวียตกลับเกิดความไม่ลงรอยกัน เนื่องจากสหภาพโซเวียตมองว่า โชมีอิทธิพลมากจนอาจจะเกินการควบคุม โชยังมีแนวคิดประชาธิปไตยที่ผสมผสานกับคริสเตียน ซึ่งถือเป็นขั้วตรงข้ามกับคอมมิวนิสต์ ที่สำคัญโชยังไม่เห็นด้วย กับการที่คาบสมุทรเกาหลีจะถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนแล้วให้พวกต่างชาติเข้ามาควบคุม

เมื่อความเห็นไม่ตรงกัน โซเวียตก็ไม่ต้องการโชอีกต่อไป โซเวียตหันไปหาตัวเลือกใหม่โดยมีอยู่สองคนด้วยกัน คนแรกคือ พัค ฮอนยง (Pak Hon-yong) ผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์เกาหลีในเกาหลีใต้ กับคิม อิลซ็อง นายทหารหนุ่มวัย 30 เศษ ผู้นำกองกำลังต่อต้านญี่ปุ่นในแมนจูเรีย

สุดท้ายโซเวียตก็เลือกคิม อิลซ็อง เป็นผู้นำคนแรกของเกาหลีเหนือ แม้ว่าคนส่วนใหญ่ในตอนนั้นจะมองว่า คิมเป็นแค่หนุ่มละอ่อน ไร้ซึ่งประสบการณ์ ไม่มีสง่าราศีของการเป็นผู้นำ แต่ผลจากการโฆษณาชวนเชื่อของโซเวียต ก็ได้สรรสร้างให้คิมกลายเป็นพระเจ้าเดินดินของชาวเกาหลีเหนือ

ทางด้านของโช มันชิก ในเดือนมกราคม 1946 ทหารโซเวียตก็ได้จับโชไปกักขังไว้ที่โรงแรมโครยอภายในกรุงเปียงยาง โชถูกกักขังจนถึงปี 1948 เขาก็ได้รับโอกาสให้ลงเลือกตั้งรองประธานาธิบดีเกาหลีเหนือ แต่คอมมิวนิสต์ก็แพร่ขยายไปทั่วเกาหลีเหนือแล้ว แถมมีการดิสเครดิตว่า โชเป็นสายของญี่ปุ่น จึงทำให้เขาแพ้เลือกตั้งอย่างยับเยิน

หลังจากนั้น โชก็ถูกส่งตัวไปกุมขังในเรือนจำ ก่อนที่เรื่องราวของเขาจะ (ถูกบังคับให้) หายไป สุดท้ายมีการคาดการณ์ว่า โชอาจจะถูกประหารชีวิตในเดือนตุลาคม 1950 ปิดฉากชีวิตของคานธีแห่งเกาหลีไว้เพียงเท่านี้

อ้างอิง

• หนังสือ How to be a Dictator ลัทธิบูชาตัวบุคคลในศตวรรษที่ 20 สำนักพิมพ์ยิปซี

• mkgandhi. Cho Man-sik - Korean Gandhi. https://bit.ly/3obqTCQ

• The Daily Telegraph. How Soviets’ Kim Il-sung, their man in Korea, went from ‘zero’ to family dynastic dictatorship. https://bit.ly/3PemNFz

• The Korea Herald. Remembering Godang Cho Man-sik (1883-1950). https://bit.ly/3ofYvPC