พิกัดใหม่! ห้อง”พระมหาธาตุแห่งเมืองนคร” ฉลองมรดกโลก
ภายหลังคณะกรรมการมรดกโลก (UNESCO) มีมติเห็นชอบให้ขึ้นทะเบียนแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม วัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นมรดกโลก ถือเป็นแหล่งมรดกโลกแหล่งที่ 9 ของไทย ที่สำคัญเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งแรกที่ตั้งอยู่ในภาคใต้ของประเทศไทย ชาวไทยต่างภาคภูมิใจที่วัดพระมหาธาตุเมืองนคร ได้รับการยอมรับในคุณค่าความโดดเด่นอันเป็นสากล ในฐานะศูนย์กลางพุทธศาสนาในระดับภูมิภาค
เพื่อเฉลิมฉลองมรดกโลกล้ำค่า กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับจังหวัดนครศรีธรรมราช เปิดห้องจัดแสดงนิทรรศการถาวร ห้องพระมหาธาตุแห่งเมืองนครศรีธรรมราช ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช จ.นครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 26 ก.ค. 2569 ที่ผ่านมา ผู้ชมได้สัมผัสประสบการณ์เสมือนเดินอยู่ภายในแหล่งมรดกโลก พร้อมซึมซับเรื่องราวแห่งศรัทธาที่สืบทอดมายาวนาน ถือเป็นหมุดหมายใหม่ส่งเสริมการเรียนรู้และกระตุ้นการท่องเที่ยวภายในประเทศ
พนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่าการจัดทพนิทรรศการถาวร ห้องพระมหาธาตุแห่งเมืองนครศรีธรรมราช เริ่มดำเนินการมาเมื่อ 2 ปีก่อน เนื่องจากพระมหาธาตุนครเป็นศูนย์รวมศรัทธาและเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของเมืองนครศรีธรรมราช แต่ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราชกลับยังไม่มีพื้นที่จัดแสดงที่นำเสนอเรื่องราวของพระธาตุนครศรีธรรมราชอย่างครบถ้วน จึงมีแนวคิดที่จะจัดสรรพื้นที่เป็นห้องนิทรรศการเฉพาะ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับพระบรมสารีริกธาตุที่ประดิษฐานอยู่ภายในองค์พระธาตุ เรื่องราวขององค์พระธาตุ และความสัมพันธ์ของพระมหาธาตุกับเมืองนครศรีธรรมราช รวมถึงร่วมเฉลิมฉลองโอกาสสำคัญที่วัดพระมหาธาตุฯได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
อธิบดี ศก. กล่าวต่อว่า ผู้ที่เดินทางไปกราบสักการะพระมหาธาตุนครศร อาจยังไม่มีโอกาสได้รับรู้ข้อมูลทั้งหมดเกี่ยวกับประวัติ ความเป็นมา และคุณค่าของโบราณสถานแห่งนี้ ห้องจัดแสดงจึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อทำหน้าที่เติมเต็มองค์ความรู้ และช่วยให้ผู้เข้าชมเข้าใจความสำคัญของพระธาตุนครศรีธรรมราชในมิติต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น สำหรับแนวคิดหลักของนิทรรศการ ใช้คำว่า เกิดมาหนึ่งชาติ ต้องได้กราบพระธาตุเมืองนคร ซึ่งสะท้อนถึงความศรัทธาที่ผู้คนมีต่อพระมหาธาตุนครศรีธรรมราช
“ นิทรรศการจัดทำคำบรรยายประกอบการจัดแสดงถึง 3 ภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาถิ่นใต้ ถือเป็นครั้งแรกที่นำภาษาถิ่นใต้มาใช้เป็นภาษาหลักในการสื่อความหมายภายในนิทรรศการ นอกจากจะช่วยให้คนในพื้นที่เข้าถึงเนื้อหาได้ง่ายขึ้น ยังเป็นการอนุรักษ์อัตลักษณ์ทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่น ควบคู่กับการเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติสามารถเรียนรู้เรื่องราวของพระธาตุนครศรีธรรมราชได้อย่างทั่วถึง” นายพนมบุตร กล่าว
สำหรับห้องพระมหาธาตุแห่งเมืองนครศรีธรรมราช การจัดแสดงออกแบบผสมผสานโบราณวัตถุ สื่อมัลติมีเดีย โมเดลจำลอง และสื่ออินเทอร์แอกทีฟ เพื่อถ่ายทอดประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และคุณค่าทางวัฒนธรรมอย่างครบถ้วน ส่วนที่ 1 พระมหาธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช ถ่ายทอดประวัติศาสตร์และความสำคัญของพระมหาธาตุเจดีย์ในฐานะศูนย์กลางพระพุทธศาสนาของคาบสมุทรภาคใต้ผ่านสื่อมัลติมีเดียและโมเดลจำลองที่ช่วยให้ผู้ชมเข้าใจพัฒนาการของโบราณสถานแห่งนี้ได้อย่างชัดเจน
ส่วนที่ 2 พุทธบูชาและประเพณี นำเสนอความศรัทธาที่ผู้คนมีต่อพระมหาธาตุเจดีย์ ผ่านเรื่องราวการกัลปนาวัดที่ปรากฏในเอกสารโบราณ การถวายเครื่องพุทธบูชา และประเพณีสำคัญที่สืบทอดมา จัดแสดงเครื่องพุทธบูชาจากองค์พระมหาธาตุเจดีย์จำนวน 10 รายการ พร้อมสื่ออินเทอร์แอกทีฟที่เปิดโอกาสให้ผู้ชมเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม
ส่วนที่ 3 พระราชศรัทธาและการดำเนินงานทางโบราณคดี ถ่ายทอดเรื่องราวการทำนุบำรุงและการอนุรักษ์วัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร ตามหลักสากลตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน พร้อมนำเสนอผลการขุดค้นทางโบราณคดีเมื่อปี พ.ศ. 2552 และ 2559 ผ่านโบราณวัตถุ กราฟิก และสื่อมัลติมีเดีย อธิบายอายุ พัฒนาการ และคุณค่าของวัด รวมถึงจัดแสดงหน้าบันไม้จำหลักจากพระวิหารหลวง
ส่วนที่ 4 นานาสาระ รวบรวมเรื่องราวความเชื่อ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และบทบาทของวัดพระมหาธาตุ ในฐานะศูนย์รวมจิตใจและอัตลักษณ์ของชาวนครศรีธรรมราช จำลองบรรยากาศระเบียงคดของวัด เพื่อให้ผู้ชมได้สัมผัสประสบการณ์เสมือนเดินอยู่ภายในพื้นที่จริง พร้อมซึมซับเรื่องราวแห่งศรัทธาที่สืบทอดต่อเนื่องจากรุ่นสู่รุ่น
ผู้สนใจสามารถเข้าชมได้ที่นิทรรศการถาวร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช 80000 เปิดบริการ ทุกวันพุธ –วันอาทิตย์ เว้นวันจันทร์-วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ตั้งแต่เวลา 09.00–16.00 น. โทร. 0 7534 1075