ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ตาบอดชั่วคราว สาเหตุ และการสังเกต

ภาวะตาบอดชั่วคราวคืออะไร อันตรายหรือไม่ จะส่งผลทำให้เกิดภาวะตาบอดได้หรือไม่ ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ รศ.นพ.ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ ประธานวิชาการ ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย

ภาวะตาบอดชั่วคราว ทางการแพทย์เรียกว่า Amaurosis fugax

“ตาบอดชั่วคราว” สามารถพบได้เป็นระยะ ๆ ทำให้ผู้ที่เป็นตกใจ และกลัวว่าจะเกิดตาบอดถาวรได้

ภาวะตาบอดชั่วคราวเกิดได้อย่างไร ?

“จอประสาทตา” (Retina) ทำหน้าที่รับแสงและส่งสัญญาณไปยังสมอง ทำให้คนเรามองเห็นภาพต่าง ๆ ได้ ถ้าเปรียบเทียบลูกตากับกล้องถ่ายรูป จอประสาทตาเปรียบได้กับฟิล์มถ่ายรูป หากฟิล์มเสื่อมสภาพย่อมทำให้รูปภาพไม่คมชัด

ผู้ป่วยที่มีปัญหาหลอดเลือดสมอง บางครั้งเป็นอัมพาตครึ่งซีก เป็นอาการเตือนของภาวะหลอดเลือดในสมองตีบหรือแตกได้เหมือนกัน

หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตาอาจมีเลือดไปเลี้ยงน้อยลงได้ชั่วคราว ไม่ว่าจะเกิดจากหลอดเลือดหดตัว หลอดเลือดบีบตัวอย่างรุนแรง หรือหลอดเลือดมีไขมันสะสม และไขมันหลุดเข้าหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา อาจทำให้เกิดภาวะตาบอดชั่วคราว ซึ่งเป็นอาการเตือนว่าอาจมีความเสี่ยงภาวะตาบอดจากหลอดเลือดอุดตันอย่างถาวรที่จอประสาทตา

กลุ่มเสี่ยงภาวะตาบอดชั่วคราว ?

ภาวะตาบอดชั่วคราวพบใน “กลุ่มเสี่ยง” ที่มีปัญหาสุขภาพจากโรคต่าง ๆ ได้แก่ ไขมันอุดตันหลอดเลือด ไขมันในหลอดเลือดสูง ผู้ป่วยความดันเลือดสูง ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้สูงอายุ และคนที่สูบบุหรี่จำนวนมากต่อวัน

อาการ “ตาบอดชั่วคราว” ที่พบได้บ่อยก็คือ ตาข้างใดข้างหนึ่งค่อย ๆ วูบลง เห็นสีดำเรื่อย ๆ จนถึงขั้นตาบอดสนิท

โดยทั่วไปภาวะตาบอดชั่วคราวมักเกิดขึ้นในช่วงไม่กี่วินาที หรือเป็นนาที แต่ไม่เกิน 30 นาที

ผู้ที่มีภาวะตาบอดชั่วคราวสามารถกลับมามองเห็นได้ปกติ เนื่องจากหลอดเลือดบีบตัวที่ไปเลี้ยงจอประสาทตามีการคลายตัว

ภาวะตาบอดชั่วคราว แตกต่างจากภาวะตาบอดถาวร อย่างไร ?

“ตาบอดชั่วคราว” เนื่องจากหลอดเลือดบีบตัวและมีลิ่มเลือดอุดกั้นหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา มักจะเป็นข้างใดข้างหนึ่ง และกลับมามองเห็นได้ภายในไม่กี่นาที

“ตาบอดถาวร” เกิดจากสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็น อาจจะทำให้ดวงตาผู้ป่วยมืดไปทั้ง 2 ข้าง

บางครั้ง ผู้ป่วยอาจไม่ได้สังเกตตัวเองว่ามีอาการมองเห็นที่ผิดปกติ คือมองไม่เห็นข้างใดข้างหนึ่ง

ถ้าลืมตาทั้ง 2 ข้าง ก็คิดว่ายังมองเห็นได้ปกติ ในโรคกลุ่มนี้ หรือโรคที่มีการอุดกั้นอย่างถาวรของหลอดเลือดจอประสาทตา มีช่วงเวลาสำคัญก็คือภายใน 6 ชั่วโมงแรก การรักษาอาจจะทำให้จอประสาทตาฟื้นคืนกลับมาได้

บางคนถ้าไม่ได้ทดลองปิดตาข้างหนึ่ง อาจไม่ได้สังเกตเลยว่าตาข้างใดข้างหนึ่ง เกิดภาวะตาบอด ทำให้สูญเสียโอกาส เพราะกว่าจะไปถึงจักษุแพทย์อาจเกินระยะเวลาที่จะรักษาให้กลับมามองเห็นได้ปกติ

ดังนั้น ถ้าตาข้างใดข้างหนึ่ง การมองเห็นลดลง หรือแสงที่มองจากตาข้างนั้นลดลงเรื่อย ๆ แนะนำว่า ทดลองปิดตา 2 ข้างเทียบกัน ถ้ามีอาการผิดปกติ หรือสงสัยแบบนั้น ควรรีบไปพบจักษุแพทย์

อย่างน้อยที่สุด ถ้า “ตาบอดชั่วคราว” สักพักอาการดีขึ้น แต่ก็เป็นอาการเตือนที่บอกว่าครั้งต่อไปไม่ได้โชคดีอย่างนี้ อาจจะเป็นความพิการถาวร รวมทั้งบ่งบอกว่ามีปัจจัยเสี่ยงหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองส่วนอื่น ๆ ซึ่งควบคุมการทำงานของร่างกายกำลังเกิดปัญหาอย่างเดียวกัน จักษุแพทย์จะได้ปรึกษาแพทย์อายุรกรรม ระบบประสาทและสมอง หาทางป้องกันและแก้ปัญหาในอนาคต

สังเกตอาการผิดปกติจากการมองเห็น และรีบพบจักษุแพทย์เพื่อหาสาเหตุ และเข้ารับการรักษา จะเพิ่มโอกาสให้ดวงตากลับมามองเห็นได้อย่างปกติ

สัมภาษณ์โดย พีรพล อนุตรโสตถิ์

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ตาบอดชั่วคราว สาเหตุ และการสังเกต