ผงะ! พยาธิไชผิวหนัง คันหนักหลังถอนหญ้า หมอเตือนระวังพยาธิในดิน

ผงะ! พยาธิไชผิวหนัง คันหนักหลังถอนหญ้า หมอเตือนระวังพยาธิจากสัตว์เลี้ยงในดินปนเปื้อน พร้อมแนะวิธีป้องกัน

วันที่ 14 มิ.ย. 2568 ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่ง โพสต์ภาพมือที่มีพยาธิไชอยู่ใต้ผิวหนัง พร้อมระบุข้อความว่า หมอบอกว่าโดนพยาธิค่ะ ก่อนจะเกิดพี่แกไปถอนหญ้าทั้งวันนอนกลางคืนมารู้สึกคันมาก และตื่นเช้ามีตุ่มน้ำใส คันมากและมันเคลื่อนที่ไปใต้ผิวหนัง

หมอบอกเกิดจากอาหารหรือผักดิบหรือจากผิวหนังที่มีแผลซึ่งพยาธิมันอยู่ในชั้นดินที่ลึกมันไม่ได้เกิดขึ้นง่าย เพราะฉะนั้นการล้างมือให้สะอาด อาหารที่สุกสะอาดจึงสำคัญมาก ส่วนใหญ่จะเกิดกับเด็กมากกว่าผู้ใหญ่

อย่างไรก็ตาม กรณีดังกล่าวคือโรค Cutaneous Larva Migrans (CLM) หรือโรคตัวอ่อนพยาธิไชผิวหนัง มักเกิดจากตัวอ่อนของพยาธิปากขอในสัตว์ เช่น สุนัขและแมว ที่เข้าสู่ร่างกายมนุษย์ทางผิวหนัง โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสกับพื้นดินหรือทรายที่มีการปนเปื้อนอุจจาระสัตว์

ผู้ป่วยระบุว่า ก่อนเกิดอาการได้ถอนหญ้าทั้งวัน และรู้สึกคันอย่างรุนแรงในช่วงกลางคืน เมื่อตื่นเช้าก็พบตุ่มน้ำใสที่เคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ซึ่งเป็นอาการจำเพาะของโรค CLM โดยผื่นจะมีลักษณะเป็นเส้นคดเคี้ยวใต้ผิวหนัง เคลื่อนที่ได้วันละไม่กี่มิลลิเมตรถึง 2 เซนติเมตร และมักมีอาการคันร่วมด้วยอย่างรุนแรง ไม่อันตรายถึงชีวิต

พยาธิที่เป็นสาเหตุของโรคมักได้แก่ Ancylostoma braziliense และ Ancylostoma caninum ซึ่งพบในอุจจาระของสุนัขและแมว ตัวอ่อนจะฟักในดินหรือทราย และสามารถเข้าสู่ผิวหนังมนุษย์ โดยเฉพาะเมื่อเดินเท้าเปล่า หรือนั่งหรือนอนบนพื้นดินที่ปนเปื้อนเชื้อ แม้ว่า CLM จะไม่สามารถพัฒนาเป็นพยาธิเต็มวัยในร่างกายมนุษย์ได้ และโดยปกติจะหายได้เองภายใน 2–8 สัปดาห์

แต่ผู้ป่วยมักต้องการการรักษาเพื่อลดอาการคันและความไม่สบาย คำแนะนำในการป้องกัน ได้แก่ หลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าบนพื้นดินหรือทราย, ใช้ผ้าหรือเสื่อรองเมื่อนั่งหรือนอนบนพื้น, หมั่นล้างมือให้สะอาด โดยเฉพาะก่อนรับประทานอาหาร, ควบคุมและกำจัดอุจจาระสัตว์เลี้ยงอย่างถูกสุขลักษณะ, ตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยงเป็นประจำ และถ่ายพยาธิตามคำแนะนำของสัตวแพทย์