เพลงโปรดช่วยให้วันดีๆ แฮปปี้ขึ้นร้อยเท่า วิทยาศาสตร์เบื้องหลังความทรงจำที่มีเสียง
แค่ท่อนแรกของเพลงโปรดก็พาเราย้อนกลับไปในความทรงจำ แค่คอรัสที่คุ้นเคยก็ทำเราขนลุกโดยไม่รู้ตัว เพลงโปรดช่วยให้เราผ่านวันที่ย่ำแย่และดิ่งดาวน์ที่สุดในชีวิตมาได้ และเพลงโปรดก็ช่วยให้วันดีๆ แฮปปี้ขึ้นร้อยเท่าพันทวี
เมื่อมนุษย์ได้ยินเพลงโปรด สมองจะหลั่งโดปามีน สารเคมีแห่งความสุขตัวเดียวกับที่ถูกกระตุ้นเวลาได้กินอาหารอร่อยๆ หรือได้รับคำชม ที่น่าทึ่งคือโดปามีนนั้นหลั่งออกมาก่อนเพลงจะเล่นถึงท่อนที่เราชอบเสียด้วยซ้ำ นั่นเพราะสมองคาดการณ์ความสุขล่วงหน้าได้
โรเบิร์ต เจ. ซาทอร์เร หัวหน้า Zatorre Lab และ เออร์เนสต์ มาส-เฮอร์เรโร นักวิจัยจาก Montreal Neurological Institute ของ McGill University ประเทศแคนาดา พิสูจน์ว่าวงจร fronto-striatal คือตัวการหลักของความสุขจากดนตรี พวกเขาทดลองโดยใช้เทคนิค TMS กระตุ้นและยับยั้งวงจรนี้โดยตรงขณะผู้เข้าร่วมการวิจัยฟังเพลง ผลคือเมื่อกระตุ้นวงจรนี้ความสุขจะเพิ่มขึ้นทันที และเมื่อยับยั้งวงจรนี้ความสุขก็ลดลงทันทีเช่นกัน ที่น่าสนใจคือแม้แต่ละคนจะชอบเพลงต่างกัน แต่ภาพสแกนสมองของคนที่ฟัง ‘เพลงที่รัก’ นั้นเหมือนกันทุกคน
ปฏิกิริยาของสมองมนุษย์ต่อดนตรีไม่ได้หยุดอยู่แค่ความสุขชั่วขณะ เพราะดนตรียังทำงานเงียบๆ กับสิ่งที่ลึกซึ้งกว่านั้น นั่นคือความทรงจำของเรา
เพลงโปรดทรงพลังเป็นพิเศษเพราะมันประกอบด้วยความทรงจำในนั้น สมองส่วนฮิปโปแคมปัสจะเชื่อมโยงดนตรีเข้ากับช่วงเวลาในชีวิตมนุษย์โดยอัตโนมัติ เมื่อได้ยินเพลงที่เรารักอีกครั้ง เราจึงไม่ได้แค่เปิดความทรงจำ แต่ยังรู้สึกถึงอารมณ์จากความทรงจำนั้นเต็มๆ นั่นคือเหตุผลที่เพลงสมัยวัยรุ่นยังทำให้หัวใจสั่นไหวได้แม้เวลาผ่านไปหลายสิบปี
แคโรไลน์ พาล์มเมอร์ จาก McGill University อธิบายเพิ่มเติมผ่านทฤษฎี Neural Resonance Theory ว่าสมองสั่นพ้องไปกับดนตรีทางกายภาพตั้งแต่หูลงไปถึงไขสันหลัง นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเพลงที่เราคุ้นเคยสามารถปลุกความรู้สึกเก่าๆ ได้อย่างรวดเร็วและทรงพลังกว่าสิ่งกระตุ้นอื่นใด
นอกเหนือไปจากเรื่องความทรงจำ ดนตรียังฝังรากในร่างกายในระดับโมเลกุล มิวเรียล ที ซาอาตา และทีมวิจัยจาก American University in Dubai พบว่าการฟังเพลงช่วยกระตุ้นยีนที่ปกป้องเซลล์ประสาท เพิ่มระดับ BDNF หรือโปรตีนที่ช่วยให้สมองเติบโตได้ ซ่อมแซมตัวเองเป็น และเสริมระบบภูมิคุ้มกัน
ดนตรียังลดคอร์ติซอล ฮอร์โมนความเครียด ลดความวิตกกังวล และลดการรับรู้ความเจ็บปวด นั่นคือเหตุผลที่วงการแพทย์ทั่วโลกนำดนตรีมาใช้รักษาโรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง และภาวะซึมเศร้ามากขึ้นเรื่อยๆ
ครั้งต่อไปที่กดเล่นเพลงโปรด โปรดรู้ไว้ว่าคุณไม่ได้แค่ฟังเพลง แต่กำลังดูแลสมองและร่างกายในแบบที่ไม่ต้องใช้เคมีใดๆ เลย
อ้างอิงข้อมูลจาก