ตราดผลิต ‘น้ำผึ้ง’ พรีเมี่ยม ต่อยอดสู่นมผึ้ง-ครีมบำรุงผิว
ปัจจุบันกรมส่งเสริมการเกษตรระบุว่า ปี 2566 ประเทศไทยมีผลผลิตน้ำผึ้งจากผึ้งพันธุ์ ผึ้งโพรง และชันโรง รวมกว่า 1.2 หมื่นตัน คิดเป็นมูลค่าทั้งตลาดภายในประเทศ และตลาดต่างประเทศ รวมประมาณ 2 พันล้านบาท โดยประเทศไทยส่งออกน้ำผึ้งเป็นอันดับที่ 20 ของโลก จากการส่งออกผลผลิตน้ำผึ้งพันธุ์ไปยังประเทศไต้หวัน สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย อินโดนีเซีย และจีน
เมื่อเร็ว ๆ นี้ “สมาคมคนเลี้ยงผึ้งตะวันออก” จัดงานเสวนา “ผึ้งตราด สร้างโอกาสเพื่อสิ่งแวดล้อม” โดยสมาคมคนเลี้ยงผึ้งตะวันออก ในเวที “หอการค้าตราด เกษตรแฟร์” จ.ตราด นำเสนอมุมมองการเลี้ยงผึ้งใน จ.ตราด ที่ช่วยสร้างและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม นวัตกรรม WANA Bee วิธีการเลี้ยงผึ้งแบบง่าย ๆ และความพิเศษของน้ำผึ้งธรรมชาติ 100% “เกาะช้าง” เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวของ จ.ตราด
ดีมานด์พุ่งต่อยอดเพิ่มมูลค่า
นายชยุทกฤดิ นนทแก้ว นายสมาคมคนเลี้ยงผึ้งภาคตะวันออก เปิดเผยว่า จ.ตราด มีสิ่งแวดล้อมอุดมสมบูรณ์เหมาะกับการเลี้ยงผึ้งมาก สภาพป่าธรรมชาติมีดอกไม้ให้ผึ้งผสมเกสรและหากิน เช่น ป่าชายเลนที่เต็มไปด้วยป่าเสม็ดขาวที่มีคุณสมบัติที่ดีต่อสุขภาพ และพืชเศรษฐกิจ เช่น ยางพารา ปาล์มน้ำมัน เงาะ ลำไย หรือสวนทุเรียนที่ไม่พ่นสารเคมี เกสรดอกไม้เป็นอาหารของผึ้งและผึ้งช่วยผสมเกสร ซึ่งเป็นที่มาของ “น้ำผึ้งธรรมชาติ 100%” จ.ตราดมีผึ้งอาศัยอยู่ตามป่า ตามบ้านที่สิ่งแวดล้อมธรรมชาติสมบูรณ์
เมื่อ “น้ำผึ้ง” เป็นที่ต้องการของตลาด จึงมีการนำผึ้งชนิด “ผึ้งพันธุ์” มาเลี้ยงแต่ยังไม่แพร่หลาย การเลี้ยงยังใช้กล่องรังผึ้งและแขวนคอนไว้ให้ผึ้งมาอยู่ คนเลี้ยงยังกลัวผึ้งจะทำอันตราย และการบีบน้ำผึ้งจากรังเป็นความยุ่งยากและทำลายตัวอ่อนผึ้ง มาวันนี้ อ.อานพ วนามี คิดประดิษฐ์ลังผึ้ง WANA Bee ที่ทำให้การเลี้ยงผึ้งง่ายขึ้น เคลื่อนย้ายได้สะดวกขึ้น ใช้ต้นทุนต่ำ สามารถเลี้ยงเก็บน้ำผึ้งไว้กินเอง หรือทำเป็นอาชีพเสริมได้ และหากเลี้ยงกันจำนวนมากจะช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นผลดีต่อการท่องเที่ยวเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของจังหวัดตราด และพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปต่าง ๆ ที่มีมูลค่าสูง เช่น นมผึ้ง ครีมบำรุงผิว ยาหม่อง
“การเลี้ยงผึ้งจะช่วยเกื้อกูลธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม เพราะผึ้งจะอยู่ที่มีเกสรดอกไม้เป็นอาหาร ไม่อยู่ในที่มีการใช้สารเคมี สวนเงาะนิยมใช้ผึ้งช่วยผสมเกสร จะติดผลผลิตเร็วและผลผลิตเพิ่มขึ้นถึง 5 เท่า ส่วนน้ำผึ้งแท้ 100% มีคุณค่าโภชนาการสูง มีคุณสมบัติที่ช่วยรักษาสุขภาพ และโรคต่าง ๆ เพื่อความมั่นใจน่าจะเลี้ยงเอง มีเหลือแบ่งปันให้คนที่รัก หรือทำเป็นอาชีพเสริมได้” นายชยุทกฤดิกล่าว
น้ำผึ้งเกาะช้าง 2 พัน บ./กก.
นายมานพ ทองศรีสมบูรณ์ เจ้าของคีรีบัญชรฟาร์มสเตย์ เกาะช้าง และเลขานุการสมาคมคนเลี้ยงผึ้งตะวันออก กล่าวว่า ต้องการให้เลี้ยงผึ้งเพื่อสุขภาพเป็นหลัก ได้ทานน้ำผึ้งบริสุทธิ์ 100% หากซื้อน้ำผึ้งทั่ว ๆ ไปอาจจะได้ของปลอม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ 50 ปีขึ้นไป ที่มักจะมีโรคประจำตัว เบาหวาน ความดัน ถ้าเลี้ยงผึ้งเอง ได้ทานน้ำผึ้งแท้ ๆ เหลือจึงขายเป็นรายได้เสริม
ทั้งนี้ ได้ศึกษาและนำวิธีการเลี้ยงแบบ WANA Bee มาเป็นต้นแบบ เพื่อมาขยายผลต่อที่เกาะช้าง เป็นแหล่งป่าไม้มีพันธุ์ดอกไม้นานาชนิด มีสวนทุเรียนโบราณ และอยู่ในแหล่งน้ำที่สมบูรณ์ มีความชื้นและอุณหภูมิที่เหมาะสม ทำให้เป็นแหล่งผลิตน้ำผึ้งบริสุทธิ์ 100% เรามีคณะทีมงานที่ร่วมมือกันทำ มีผู้เลี้ยงผึ้ง ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และสร้างเป็นศูนย์การเรียนรู้ให้กับผู้ที่สนใจ”
“น้ำผึ้งจากดอกไม้ป่าเกาะช้าง (wildflower Honey Koh Chang) รสชาติหวาน หอมละมุนกลิ่นดอกไม้ สีน้ำผึ้งใสสวย เป็นน้ำผึ้งจากดอกไม้ป่าดิบชื้น มีสมุนไพรนานาชนิด ดินภูเขาไฟอุดมด้วยแร่ธาตุ มีสมุนไพรต่าง ๆ เมื่อผึ้งไปเก็บน้ำหวาน เกสรจากดอกไม้ป่า จะได้คุณสมบัติทางยามาด้วย ใช้กินเพื่อบำรุงสุขภาพ ชุดแรกทำออกมาบรรจุขวดขนาดเล็ก 330 มล. ราคา 350 บาท เพราะน้ำผึ้งยังมีปริมาณน้อยต้องการให้สินค้ากระจายออกไป เทียบราคาผึ้งที่เลี้ยงในจังหวัดตราด 1 รัง เก็บปีละ 3 ครั้ง ครั้งละ 1 กก. กก.ละ 1,000 บาท มีรายได้ 3,000 บาท/1 รัง/ปี
น้ำผึ้งเกาะช้างราคาน่าจะเพิ่มขึ้น กก.ละ 2,000 บาท เพราะมีความพิเศษที่ธรรมชาติสิ่งแวดล้อมที่อากาศบริสุทธิ์ ธรรมชาติป่าไม้ แหล่งน้ำธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เหมือนกับน้ำผึ้งมานูก้า (Manuka) ของนิวซีแลนด์ ราคาสูงถึง กก.ละ 6,000-7,000 บาท เช่น น้ำผึ้งของ ‘คีรีบัญชรฟาร์มสเตย์’ เกาะช้าง และที่นี่เป็นศูนย์เรียนรู้ให้กับผู้ที่สนใจอีกด้วย” นายมานพกล่าว
พัฒนาเลี้ยง WANA Bee
นายชยุทกฤดิกล่าวว่า การเลี้ยงผึ้งต้องเริ่มต้นด้วยใจรัก มีพื้นที่เลี้ยง สิ่งแวดล้อมเหมาะสม และบริหารจัดการได้ การเลี้ยงจะทำลังไม้เลี้ยงเอง หรือใช้ลังแบบ WANA Bee ได้ทั้งสองอย่าง วิธีการเลี้ยง อย่างแรก คือ การสำรวจพื้นที่ที่วางลัง ให้อยู่ในสภาพเหมาะสมในสวนผลไม้ หรือใกล้บริเวณป่าไม้ที่มีดอกไม้บานตลอดปี ผึ้งจะไม่อยู่ใกล้พื้นที่ที่ใช้สารเคมี และบริเวณที่วางรังต้องเป็นร่มเงามีอากาศถ่ายเท ความเหมาะสม ความชื้น 21% อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส และการตั้งลังควรนำมาตั้งก่อนล่วงหน้า ก่อนดอกไม้บาน เพื่อล่อให้ผึ้งมาเข้ารัง
2) ลังแบบ WANA Bee ถ้าจำนวนผึ้งที่เลี้ยงมากขึ้น สามารถเพิ่มชั้นที่เลี้ยงได้ จาก 2 ชั้น เป็น 3-4 ชั้น การเลี้ยงผึ้งยังพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปต่าง ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าได้ แต่ยังทำกันน้อย เช่น นมผึ้ง (Royal Yelly) โลชั่น สบู่ ครีม ไวน์น้ำผึ้ง และสกัดสารโพรพอลิส (propolis) ที่มีคุณสมบัติทางยา
“จริง ๆ แล้วการเลี้ยงผึ้งเป็นศาสตร์ชั้นสูง แต่ได้พัฒนามาให้เลี้ยงง่ายขึ้นแบบ WANA Bee เหมาะกับมือใหม่ เริ่มจากหารังให้ผึ้งอยู่ ใช้ลังเลี้ยงแบบ WANA Bee วางลังที่เหมาะสมใกล้กับสวนผลไม้ ป่ายางพารา ป่าชายเลน หรือพืชธรรมชาติต่าง ๆ ผึ้งจะบินมาเข้ารังปล่อยน้ำหวานจากการผสมเกสรประมาณ 3 เดือนจะเก็บน้ำหวานได้ 1 รัง ประมาณ 1 กก.” นายชยุทกฤดิกล่าว
ให้เช่าลังผึ้งไปผสมเกสร
คุณอานพ วนามี เจ้าของฟาร์มผึ้งสอยดาว และประธานศูนย์ประสานงานโครงการ “รักษ์ผึ้ง” อ.สอยดาว จ.จันทบุรี และผู้ออกแบบลังเลี้ยงผึ้ง WANA Bee ในฐานะอุปนายกสมาคมคนเลี้ยงผึ้งตะวันออกกล่าวว่า ต้องการให้มองถึงประโยชน์จากการทำสวนผลไม้ด้วย ผึ้งในธรรมชาติมีจำนวนมาก ผลผลิตในสวนจะเพิ่มสูงขึ้น 20% จากการติดดอกออกผล ผู้สูงวัยสามารถสร้างรายได้เสริม เป็นการลงทุนที่ได้ทุนคืนเร็ว เปรียบเทียบกับทำสวน ลงทุนได้ผล 1 ปี หรือการลงทุนสูง ๆ สร้างตึกให้เช่า ลงทุน 500,000-700,000 บาท ค่าเช่าเดือนละ 5,000 บาท ระยะการคืนทุนยาวนาน 8-11 ปี
การเลี้ยงผึ้ง ลงทุน 1 ครั้ง 2-3 เดือนได้เงินคืน หลังจากนั้นคือกำไร และยังช่วยแก้โรคซึมเศร้าได้ การเลี้ยงแบบ WANA Bee ใช้ลังมาวางล่อให้ผึ้งมาอยู่ ระบบวงจรปกติ ผึ้งจะอยู่ร่วมกันแบบธรรมชาติไม่ทิ้งรัง มี 100 รังจะทิ้งเสียหาย 3-4 รัง แต่ถ้าไปเอาน้ำหวานจากรังผึ้ง ถ้าใช้วิธีล่อ ทำลาย ผึ้งจะหนีไปอยู่ที่อื่น รังผึ้งจะเสียหาย 50-80% กว่าผึ้งจะย้อนกลับมาอยู่ แต่กำหนดประชากรผึ้งในลังที่เลี้ยงไม่ได้ ขึ้นอยู่กับธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ความชื้น อุณหภูมิ
“เลี้ยงอยู่ 600 ลัง รายได้ 1 รัง/เดือน รังละ 1,000 บาท เดือนละ 600,000 บาท 2 เดือนคุ้มทุน ไม่ถึง 1 ปี คืนทุน ที่เหลือคือกำไร ผลพลอยได้อีกอย่างคือสวนผลไม้ เงาะ ลำไย ที่จะเช่าลังผึ้งไปวางให้ผสมเกสร มีรายได้จากค่าเช่าลังละ 30-40 บาท/วัน ครั้งละ 20 วัน 18,000 บาท บางสวนขนาด 10-20 ไร่ เหมามา 8,000-10,000 บาท” อ.มานพกล่าว
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ตราดผลิต ‘น้ำผึ้ง’ พรีเมี่ยม ต่อยอดสู่นมผึ้ง-ครีมบำรุงผิว
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net