ดร.เชาวลิต สิมสวย ผู้อยู่เบื้องหลังโมเดลอาหารกลางวันที่สร้างอนาคตเยาวชนด้วยโภชนาการและความยั่งยืน | O2O

อ่านข่าวนี้บน O2O “อาหารไม่ใช่แค่การเติมพลังงาน แต่เป็นรากฐานของอนาคต” เป็นแนวคิดสำคัญที่ขับเคลื่อนโครงการ Genius Lunch โดยผู้มีบทบาทสำคัญสามท่านที่ทำงานในมิติแตกต่างแต่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ นายวิชัย บรรดาศักดิ์ ผู้บริหารเทศบาลนครปากเกร็ดที่มองอาหารกลางวันในมิติการจัดการอย่างเป็นระบบ ดร.เชาวลิต สิมสวย นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาโมเดลครัวกลางที่ปรับให้เหมาะกับบริบทของแต่ละชุมชน และ คุณชลกานต์ วิสุทธิพิทักษ์กุล นักโภชนาการผู้ให้ความสำคัญกับสารอาหารที่พัฒนาเซลล์สมองในวัยเด็ก แนวทางของทั้งสามสะท้อนถึงการทำงานที่ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การบริหารจัดการ การวิจัย และการโภชนาการ

ดร.เชาวลิต สิมสวย นักวิชาการผู้ปรับโมเดลครัวกลางให้เหมาะกับชุมชน

จากการดำเนินงานในพื้นที่นำร่อง 8 ชุมชน พบว่าปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้โมเดลครัวกลางประสบความสำเร็จ คือการจัดตั้ง สภาอาหารกลางวัน ซึ่งเป็นกลไกที่ช่วยกำหนดนโยบายและแนวทางปฏิบัติในการจัดการอาหารกลางวันในชุมชนอย่างโปร่งใส ฝ่ายบริหารที่ให้ความสำคัญกับโครงการนี้มีบทบาทในการผลักดันและติดตามผล ทำให้เกิดการดำเนินงานที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ การวิเคราะห์บริบทของชุมชน เช่น ระยะห่างระหว่างโรงเรียน ขนาดของโรงเรียน และจำนวนนักเรียน ยังมีส่วนสำคัญในการออกแบบระบบครัวกลางที่เหมาะสม ตัวอย่างเช่น โรงเรียนที่อยู่ใกล้กันและมีจำนวนนักเรียนมาก สามารถใช้ครัวกลางในชุมชน เช่น ครัวกลางที่วัดหรืออบต. ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่โรงเรียนที่ห่างไกลและมีจำนวนนักเรียนน้อย อาจเหมาะสมกว่าหากใช้ครัวภายในโรงเรียนเองเพื่อลดต้นทุนการขนส่ง

การออกแบบโมเดลครัวกลางต้องพิจารณาปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ระยะห่างระหว่างโรงเรียน จำนวนโรงเรียนในพื้นที่ และจำนวนนักเรียนในแต่ละโรงเรียน การรวมมิติทั้งสามเข้าด้วยกันทำให้สามารถเลือกวิธีบริหารจัดการครัวกลางที่เหมาะสมกับบริบทได้อย่างละเอียด ดังนี้

โรงเรียนที่ห่างกันมากมีจำนวนมาก และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย
ความท้าทาย การจัดการครัวกลางร่วมในพื้นที่ที่มีโรงเรียนจำนวนมากและห่างไกลกันจะเพิ่มต้นทุนการขนส่งและเวลาส่งอาหาร แต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย ทำให้ไม่คุ้มค่าที่จะใช้ครัวกลางขนาดใหญ่
แนวทางที่เหมาะสม แต่ละโรงเรียนควรใช้ครัวภายในโรงเรียนเอง โดยเน้นการจัดหาและปรุงอาหารในปริมาณที่พอเหมาะเพื่อลดการสูญเสีย การสนับสนุนจากชุมชนในพื้นที่ เช่น การจัดหาวัตถุดิบท้องถิ่น จะช่วยลดต้นทุน

โรงเรียนที่ห่างกันมากมีจำนวนมาก และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนมาก
ความท้าทาย การรวมครัวกลางในพื้นที่นี้อาจต้องจัดตั้งหลายศูนย์เพื่อรองรับจำนวนโรงเรียนและนักเรียนที่มาก การขนส่งในพื้นที่ห่างไกลยังคงเป็นอุปสรรค
แนวทางที่เหมาะสม ควรจัดตั้งครัวกลางในพื้นที่ย่อย (Cluster-based) โดยโรงเรียนใกล้เคียงรวมตัวกันในกลุ่มย่อย และใช้ครัวกลางในพื้นที่นั้น การมีระบบจัดเก็บวัตถุดิบและการกระจายงานครัวช่วยลดภาระและเพิ่มประสิทธิภาพ

โรงเรียนที่ห่างกันมากมีจำนวนน้อย และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย
ความท้าทาย การรวมโรงเรียนในพื้นที่นี้อาจทำได้ แต่ต้องคำนึงถึงต้นทุนการเดินทางและการส่งอาหารในพื้นที่ห่างไกล
แนวทางที่เหมาะสม โรงเรียนควรใช้ครัวในโรงเรียนเอง เนื่องจากจำนวนน้อยของโรงเรียนและนักเรียนช่วยลดภาระงานครัว และการจัดการเป็นรายโรงเรียนจะมีความยืดหยุ่นสูงกว่า

โรงเรียนที่ห่างกันมากมีจำนวนน้อย และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนมาก
ความท้าทาย แม้โรงเรียนมีจำนวนน้อย แต่ด้วยนักเรียนจำนวนมากในแต่ละโรงเรียน ครัวกลางในโรงเรียนเองอาจรับภาระหนัก การรวมครัวกลางในชุมชนต้องพิจารณาระยะห่างระหว่างโรงเรียน
แนวทางที่เหมาะสม จัดตั้งครัวกลางสำหรับแต่ละโรงเรียน เนื่องจากการขนส่งอาหารจากศูนย์กลางเพียงแห่งเดียวอาจไม่ทันเวลา และการปรุงในปริมาณมากต้องการอุปกรณ์ที่ทันสมัยในครัว

โรงเรียนที่ห่างกันน้อยมีจำนวนมาก และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย
ความท้าทาย การมีโรงเรียนจำนวนมากในพื้นที่ใกล้เคียง แต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย อาจทำให้การจัดครัวกลางซับซ้อนในแง่ของการบริหารจัดการและการขนส่ง
แนวทางที่เหมาะสม ใช้ครัวกลางในชุมชน เช่น ครัวกลางที่อบต. หรือวัด เพื่อรวมทรัพยากรและลดความซ้ำซ้อนในการจัดการ การจัดการครัวที่รวมทรัพยากรจะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ

โรงเรียนที่ห่างกันน้อยมีจำนวนมาก และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนมาก
ความท้าทาย ความหนาแน่นของโรงเรียนและนักเรียนทำให้การจัดการครัวกลางต้องมีขนาดใหญ่ และต้องรองรับปริมาณอาหารที่มาก
แนวทางที่เหมาะสม จัดตั้งครัวกลางในแต่ละโรงเรียน หรือจัดเป็นศูนย์กลางกลุ่มย่อยของโรงเรียนที่อยู่ใกล้กัน การใช้เทคโนโลยีช่วยจัดการ เช่น ระบบจัดเก็บวัตถุดิบและการคำนวณเมนูล่วงหน้า จะช่วยลดความซับซ้อน

โรงเรียนที่ห่างกันน้อยมีจำนวนน้อย และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนมาก
ความท้าทาย โรงเรียนที่จำนวนน้อยและมีนักเรียนจำนวนมากในพื้นที่ใกล้เคียง อาจไม่เหมาะกับการใช้ครัวกลางที่ชุมชนเพียงแห่งเดียว เนื่องจากปริมาณอาหารที่ต้องเตรียมสูง
แนวทางที่เหมาะสม ใช้ครัวในโรงเรียนเอง โดยแต่ละโรงเรียนจัดการทรัพยากรในพื้นที่และร่วมมือกับชุมชนในการจัดหาวัตถุดิบ

โรงเรียนที่ห่างกันน้อยมีจำนวนน้อย และแต่ละโรงเรียนมีนักเรียนน้อย
ความท้าทาย การมีโรงเรียนจำนวนน้อยและนักเรียนจำนวนน้อยทำให้ต้นทุนเฉลี่ยต่อมื้ออาหารสูง หากใช้ครัวกลางเพียงแห่งเดียว
แนวทางที่เหมาะสม รวมครัวกลางในชุมชนที่ใกล้โรงเรียน เช่น ครัวกลางที่อบต. หรือวัด เพื่อช่วยลดต้นทุนการดำเนินงาน

ครัวกลางจึงไม่ใช่แค่สถานที่ปรุงอาหาร แต่เป็นระบบที่สะท้อนถึงความร่วมมือในชุมชน บริบทที่หลากหลาย การวางแผนเมนูและการจัดการวัตถุดิบในระยะยาวช่วยลดความสูญเสียและควบคุมต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งที่ผมเน้นคือ การสร้างระบบที่ยั่งยืนและสามารถขยายผลได้ในระยะยาว ดร.เชาวลิตกล่าว

นายวิชัย บรรดาศักดิ์ นักบริหารผู้เปลี่ยนโภชนาการให้เป็นระบบ

นายวิชัย บรรดาศักดิ์ ผู้บริหารเทศบาลนครปากเกร็ด ได้กล่าวขอบคุณ โครงการ Genius Lunch และ ดร.เชาวลิต สิมสวย ที่ได้มอบแรงบันดาลใจและแนวคิดเชิงวิชาการในการพัฒนาระบบบริหารจัดการอาหารกลางวันสำหรับนักเรียนในพื้นที่ แนวคิดจากโครงการช่วยให้เทศบาลสามารถออกแบบ ครัวกลางแบบกระจายศูนย์ ที่เน้นการจัดส่งอาหารอย่างรวดเร็วและรักษาคุณภาพ พร้อมทั้งสนับสนุนการใช้วัตถุดิบจากท้องถิ่นเพื่อลดต้นทุนและเสริมเศรษฐกิจชุมชน นายวิชัยย้ำว่า “อาหารกลางวันไม่ใช่เพียงมื้ออาหาร แต่คือการสร้างพื้นฐานให้กับเยาวชนที่จะเป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต”

นอกจากนี้ นายวิชัยยังขอบคุณ ดร.เชาวลิต สิมสวย ที่ได้ถ่ายทอดแนวคิดและวิธีการที่ช่วยยกระดับระบบอาหารกลางวันให้มีประสิทธิภาพและตอบโจทย์บริบทของชุมชนในพื้นที่ต่าง ๆ โครงการ Genius Lunch ไม่เพียงช่วยให้เทศบาลจัดการอาหารกลางวันได้ดียิ่งขึ้น แต่ยังเปิดโอกาสให้ชุมชน โรงเรียน และผู้ปกครองมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาอย่างยั่งยืน นายวิชัยมองว่า การจัดการที่ดีคือหัวใจสำคัญที่ช่วยส่งเสริมทั้งสุขภาพและโภชนาการที่เหมาะสมสำหรับเด็กไทยทุกคน

คุณชลกานต์ วิสุทธิพิทักษ์กุล นักโภชนาการผู้ให้ความสำคัญกับรากฐานสมองเด็ก

คุณชลกานต์ ในบทบาทนักโภชนาการ ได้เสริมมิติด้านวิชาการของโครงการ Genius Lunch ด้วยการเน้นย้ำว่า อาหารสำหรับเด็กในช่วงวัยนี้เป็นมากกว่าเรื่องของโภชนาการ แต่คือ “ตัวกำหนดพื้นฐานความสามารถของสมอง” เธออธิบายถึงความสำคัญของโปรตีน ธาตุเหล็ก และวิตามินที่ช่วยพัฒนาการทำงานของเซลล์สมอง โดยยกตัวอย่างเมนูง่ายๆ เช่น ข้าวไข่พะโล้เต้าหู้ทอด และข้าวมันไก่แตงกวา ที่นอกจากจะถูกปากเด็กแล้วยังมีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วน

“อาหารที่เด็กได้รับในวัยนี้จะส่งผลต่อความสามารถในการเรียนรู้และแก้ปัญหาในอนาคต โปรตีนช่วยสร้างกล้ามเนื้อและเซลล์สมอง ธาตุเหล็กช่วยกระตุ้นการไหลเวียนออกซิเจน และวิตามินช่วยพัฒนาระบบประสาท การให้เด็กได้รับอาหารกลางวันที่สมดุลอย่างต่อเนื่องจึงเป็นสิ่งสำคัญต่อการเติบโตทั้งทางร่างกายและจิตใจ” คุณชลกานต์กล่าว

จุดเด่นของโมเดล Genius Lunch คือความยืดหยุ่นที่ตอบโจทย์ความแตกต่างของแต่ละชุมชน เช่น การจัดตั้งครัวกลางในชุมชนที่โรงเรียนตั้งอยู่ใกล้กัน การสนับสนุนครัวในโรงเรียนเองสำหรับพื้นที่ที่ห่างไกล และการพัฒนาครัวกลางแบบกระจายศูนย์ในพื้นที่ขนาดใหญ่ ระบบที่สร้างขึ้นเน้นการใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นที่หาได้ง่าย เช่น ผักปลอดสารพิษ และโปรตีนจากเนื้อสัตว์พื้นบ้าน ซึ่งช่วยลดต้นทุนและเพิ่มการหมุนเวียนรายได้ในชุมชน เมนูที่ออกแบบยังเรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยสารอาหารที่เด็กต้องการ เช่น ข้าวไข่พะโล้เต้าหู้ทอด หรือข้าวมันไก่แตงกวา ที่พิสูจน์แล้วว่าถูกปากเด็ก ๆ และให้คุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนโมเดลนี้ได้ถูกพิสูจน์ในพื้นที่นำร่องว่า สามารถทำได้จริง ไม่ว่าจะเป็นการลดต้นทุนด้วยการใช้ทรัพยากรในชุมชน การจัดการที่โปร่งใส และการสร้างระบบที่ยั่งยืนผ่านความร่วมมือของโรงเรียน ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐ แนวทางนี้ไม่เพียงช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตเด็ก ๆ แต่ยังวางรากฐานสำคัญในการสร้างเยาวชนที่มีศักยภาพครบถ้วนในทุกมิติ อาหารกลางวันจึงไม่ใช่แค่การเติมเต็มความอิ่ม แต่คือการสร้างอนาคตที่ยั่งยืน และที่สำคัญที่สุดคือ ทำได้จริง ทุกชุมชนสามารถปรับใช้ได้ตามความเหมาะสม

สอบถามการเข้าร่วมงานหรือติดต่อเข้าร่วมคอมมูนิตี้ธุรกิจจาก O2O

เข้าร่วมคอมมูนิตี้ของเรา
Website : o2oforum
Facebook : o2oforum
Community : o2oforum
Line : @o2oforum
Subscribe : o2oforum
Tel : 0970344225, 0970347554, 0970343220