เปิดประวัติ “ดร. เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ” ว่าที่รัฐมนตรีคลังคนใหม่

เปิดประวัติ “ดร. เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ” ว่าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังคนใหม่ในรัฐบาลอนุทิน หนึ่งในโควต้ารัฐมนตรีคนนอก

ดร. เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ ปัจจุบันอายุ 54 ปี จบการศึกษาปริญญาเศรษฐศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปริญญาโท Economics /Policy Economics, University of Illinois at Urbana-Champaign, สหรัฐอเมริกา และ ปริญญาเอก Economics /Macroeconomics and International Finance, Claremont Graduate University, สหรัฐอเมริกา

ภายหลังจากจบการศึกษา ดร. เอกนิติ เข้ารับราชการในกระทรวงการคลัง ก่อนขยับขึ้นดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักนโยบายเศรษฐกิจมหภาค สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) รวมถึงอัครราชทูตฝ่ายเศรษฐกิจการคลัง ประจำสหราชอาณาจักรและยุโรป เป็น Senior Advisor ของธนาคารโลก ณ กรุงวอชิงตันดีซี และโฆษกกระทรวงการคลัง

หลังจากนั้น ได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) โดยเป็นผู้นำแนวคิด PPP Fast Track มาใช้ขับเคลื่อนการลงทุนภาครัฐช่วยลดเวลาอนุมัติโครงการจาก 2 ปี เหลือเพียง 9 เดือน รวมถงเป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งกองทุน Thailand Future Fund ซึ่งเป็นแหล่งระดมทุนใหม่ของภาครัฐ ช่วยลดภาระหนี้ของประเทศ และ เป็นผู้นำในการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจโดยการนำระบบสรรหาและคัดเลือกกรรมการ โดยนำสมรรถนะ Skill Matrix มาใช้

ต่อมาในปี 2561 ดร. เอกนิติ ได้ดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมสรรพากร โดยได้ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ D2RIVE เพื่อมุ่งสู่การเป็นกรมสรรพากรดิจิทัล ใช้เทคโนโลยีมาขับเคลื่อนกระบวนการทำงานของกรมฯ เพิ่มความสะดวกให้ผู้เสียภาษีมากขึ้น ซึ่งการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์นี้ได้ก่อให้เกิดระบบ My Tax Account ซึ่งเป็นระบบที่จะช่วยให้ผู้ยื่นภาษีสามารถเข้าถึงข้อมูล เพื่อตรวจสอบค่าลดหย่อนภาษีของตนเอง ก่อนการยื่นแบบ ภ.ง.ด. 90/91 ก่อนต่อยอดมาเป็นระบบ D-MyTax ในปัจจุบัน

ต่อมาใน วันที่ 21 พฤษภาคม 2565 ดร.เอกนิติ ได้ย้ายไปอธิบดีกรมสรรพสามิต โดยได้ผลักดันนโยบายภาษีสรรพสามิตใหม่ๆ เช่น ภาษีคาร์บอน ซึ่ง คณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 21 ม.ค. 2568 ครม. เห็นชอบหลักการร่างกฎหมาย ภาษีคาร์บอน รวมกลไกราคาคาร์บอนในโครงสร้างภาษีน้ำมัน กำหนด 200 บาท/ตันคาร์บอน

นอกจากนี้ยังเดินหน้าปรับปรุงโครงสร้างการจัดเก็บภาษีอัตราภาษีสรรพสามิตสินค้าสุราแช่ เพื่อทำให้ราคาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีความเหมาะสม เป็นสากล และช่วยสนับสนุนการท่องเที่ยวและการใช้จ่ายในภาพรวมของประเทศ โดยเมื่อวันที่ 2 ม.ค. 2567 คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบมาตรการส่งเสริมประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวและการใช้จ่าย โดยได้ปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิต สุราแช่ และ ไวน์ รวมทั้งลดอัตราภาษีนำเข้าไวน์เหลือ 0% ตามที่กรมสรรพสามิตเสนอ

ล่าสุด ดร.เอกนิติ ดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมธนารักษ์ เมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2567 โดยได้ประกาศนโยบายในการเพิ่มมูลค่าและคุณค่าทรัพย์สินของแผ่นดินเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ส่งเสริมสิ่งแวดล้อม สังคม และวัฒนธรรม ได้ ทำให้กรมธนารักษ์เป็นกรมเกรด A

การศึกษา

• Ph.D. in Economics, Claremont Graduate University, สหรัฐอเมริกา (ทุนรัฐบาลไทย ก.พ.)
• M.S. in Economics, University of ILLINOIS at Urbana-Champaign, สหรัฐอเมริกา (ทุนรัฐบาลไทย ก.พ.)
• เศรษฐศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ทุนสมาคมเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์)

ตำแหน่งปัจจุบัน

• อธิบดีกรมธนารักษ์
• ประธานกรรมการธนาคารทหารไทยธนชาต จำกัด (มหาชน)
• กรรมการ และประธานกรรมการบรรษัทภิบาลและความยั่งยืน บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
• ประธานกรรมการบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด
• กรรมการบริหาร Tax Inspectors Without Borders (TIWB) , OECD & UNITED NATION DEVELOPMENT PROGRAM (UNDP)
• กรรมการและกรรมการบริหารวชิราวุธวิทยาลัย
• กรรมการสภามหาวิทยาลัย NIDA

ประสบการณ์ทำงานในอดีต

• อธิบดีกรมสรรพสามิต กระทรวงการคลัง
• อธิบดีกรมสรรพากร กระทรวงการคลัง
• ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ
• ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง
• อัครราชทูต (ฝ่ายเศรษฐกิจการคลัง) ประจำสหราชอาณาจักรและยุโรป
• โฆษกกระทรวงการคลัง
• Senior Advisor to Executive Director, The World Bank, Washington D.C., USA

ประสบการณ์ในฐานะประธานกรรมการในอดีต

• ประธานกรรมการ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
• ประธานกรรมการ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)
• ประธานกรรมการ ธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน)
• ประธานกรรมการ บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด
• ประธานกรรมการบริหาร ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (EXIM Bank)
• ประธานกรรมการบริหารความเสี่ยง ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME Bank)
• ประธานกรรมการบริหารความเสี่ยง บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน กรุงไทย จำกัด (มหาชน) (KTAM)
• กรรมการและกรรมการบรรษัทภิบาลของธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)
• กรรมการ บริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
• กรรมการบริษัท ไอ อาร์ พี ซี จำกัด (มหาชน)

ผลงานที่โดดเด่นในอดีต

• นำระบบ Digital มายกระดับกรมสรรพากรและกรมสรรพสามิต ในการบริการประชาชนจนได้รับ รางวัลผู้นำองค์กร ดิจิทัลดีเด่นจากรัฐบาล ประจำปี 2566 และรางวัลระดับ นานาชาติ Digital Government Award ในเอเชียโอเชียเนีย ในปี 2565 รับรางวัล Thailand Digital Transformation Award ในปี 2564
• ยกระดับกรมสรรพสามิตเป็นกรม ESG และผลักดันนโยบายภาษีคาร์บอนเพื่อเป็น เครื่องมือในการส่งเสริม สิ่งแวดล้อม และขับเคลื่อนธนาคาร TTB สู่การเป็นธนาคารเพื่อความยั่งยืน ที่ให้ธุรกิจเติบโตไปพร้อมกับ สิ่งแวดล้อม สังคม ธรรมาภิบาล
• เป็นผู้นำแนวคิด PPP Fast Track มาใช้ขับเคลื่อนการลงทุนภาครัฐช่วยลดเวลาอนุมัติโครงการจาก 2 ปี เหลือเพียง 9 เดือน
• เป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งกองทุน Thailand Future Fund ซึ่งเป็นแหล่งระดมทุนใหม่ของภาครัฐ ช่วยลดภาระหนี้ของประเทศ
• เป็นผู้นำในการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจโดยการนำระบบสรรหาและคัดเลือกกรรมการ โดยนำสมรรถนะ Skill Matrix มาใช้
• เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและออกแบบระบบการวิเคราะห์เศรษฐกิจมหภาค และประมาณการเศรษฐกิจ ให้แก่ กระทรวงการคลัง

ผลงานด้านวิชาการ

• อาจารย์พิเศษ หลักสูตร Graduate School of Management, Kyoto University, Japan และหลักสูตร M.A. in Business Economics จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หลักสูตร Master of Management มหาวิทยาลัยมหิดล และหลักสูตร M.A in Business Economics มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
• เขียนหนังสือเรื่อง “โดมิโน เอฟเฟคต์: ทางรอดเศรษฐกิจไทยบนเส้นด้ายวิกฤติโลก” สำนักพิมพ์ Biz book
• The Asian Crises Reexamined, MIT Press Journals: Asian Economic Papers, Vol 3, No 3, 2004
• The Role of Exchange Rate Regimes and Capital Controls in the Asian Crises, Institute of International Economics, Nov 3, 2004.

รางวัลและเกียรติบัตร

• รางวัลศิษย์เก่าดีเด่นของมหาวิทยาลัย Illinois ในปี 2558
• รางวัลนักเรียนทุนดีเด่น ประจำปี 2561 ของสำนักงาน ก.พ.
• รางวัลนักเศรษฐศาสตร์ดาวรุ่งแห่งปี 2552 และรางวัลนักเศรษฐศาสตร์ดีเด่นแห่งปี 2561 สมาคมเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์
• รางวัลศิษย์เก่าดีเด่นของคณะเศรษฐศาสตร์ และของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประจำปี 2567
• นักรักบี้ฟุตบอลเยาวชนทีมชาติไทย และประธานชุมนุมรักบี้ฟุตบอลมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

รวมบทสัมภาษณ์พิเศษ “ดร. เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ” ในการเงินธนาคาร

• สร้างพลัง กรมธนารักษ์ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยสู่ความยั่งยืน
• ขับเคลื่อนสู่กรม ESG วางเป้าเก็บภาษีคาร์บอน 1 ต.ค. 67
• ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ อธิบดีกรมสรรพสามิต : เปิดกลยุทธ์ EASE Excise ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยมาตรการภาษี
• เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ เปลี่ยนโฉมสรรพากรยุคใหม่ ทำงานแบบ Agile มุ่งใช้ Data Analytics
• ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ อธิบดีกรมสรรพากร เดินหน้ายุทธศาสตร์ D2RIVE กำหนด 4 เป้าหมายปรับโครงสร้างภาษี
• ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ อธิบดีกรมสรรพากร เร่งพัฒนา Digital Project เพื่อบริการที่ตรงใจผู้เสียภาษียุคดิจิทัล