คนไทย 2 ใน 3 มีเงินสำรองไม่ถึง 3 เดือน ไม่พอรับมือเหตุฉุกเฉิน

เจาะวิกฤตความเปราะบางครัวเรือนไทย เมื่อเงินออม 2 ใน 3 ไม่พอใช้เกิน 90 วัน เสี่ยงติดหล่มหนี้หากรายได้สะดุด เผยสถิติโรคร้ายแรงคร่าชีวิตเฉลี่ย 227 รายต่อวัน กลายเป็น 'ต้นทุนที่มองไม่เห็น' กัดเซาะความมั่งคั่งของครอบครัว “เคทีซี” แนะกลยุทธ์ 50-30-20 และ Advance Care Plan บริหารความเสี่ยงกระแสเงินสด-ภาระทางใจ

16 มีนาคม 2569 - ภาวะเศรษฐกิจไทยในปี 2568 กำลังเผชิญกับโจทย์ท้าทายเชิงโครงสร้างที่หยั่งรากลึก เมื่อข้อมูลเชิงสถิติล่าสุดจากสวนดุสิตโพลล์สะท้อนภาพความเปราะบางทางการเงิน (Financial Fragility) ของประชากรในระดับที่น่ากังวล โดยพบว่า คนไทยกว่า 48.32% มีเงินสำรองฉุกเฉินไม่เพียงพอสำหรับการดำรงชีพเกิน 1 เดือน ขณะที่อีก 35.24% มีเงินสำรองครอบคลุมเพียง 1-3 เดือนเท่านั้น

ตัวเลขดังกล่าวบ่งชี้ว่าประชากรถึง 2 ใน 3 ของประเทศ กำลังเดินอยู่บนเส้นขนานของความเสี่ยง หากเกิดภาวะว่างงานฉับพลันหรือวิกฤตสุขภาพ งบประมาณในครัวเรือนจะเข้าสู่สภาวะ "ติดลบ" ทันทีภายในไตรมาสแรก ซึ่งส่งผลกระทบต่อเนื่องถึงขีดความสามารถในการชำระหนี้และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในภาพรวม

Hidden Cost of NCDs ‘ต้นทุนสุขภาพ’ ตัวแปรฉุดสถานะการเงินครัวเรือน

นอกจากปัจจัยด้านรายได้ "ต้นทุนสุขภาพ" กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่ฉุดรั้งสถานะทางการเงิน ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขระบุว่า โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น มะเร็ง และโรคหลอดเลือดสมอง ยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ

โดยเฉพาะโรคมะเร็งที่มีอัตราการเสียชีวิตเฉลี่ยถึง 227 รายต่อวัน ภาระค่ารักษาพยาบาลที่สูงขึ้นสวนทางกับเงินออมที่มีจำกัด ทำให้ครัวเรือนไทยต้องเผชิญกับ "แรงกดดันสองทาง" (Double Pressure) คือทั้งค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลที่เพิ่มขึ้น และผลผลิตทางการทำงาน (Productivity) ที่ลดลง การวางแผนบริหารความเสี่ยงจึงไม่ใช่เรื่องการตลาด แต่คือกลยุทธ์การอยู่รอดทางธุรกิจของระดับครัวเรือน

ความกังวลใหญ่ของคนไทยอยู่ใน 3 เรื่องหลัก ได้แก่ สุขภาพ การเงิน และเหตุไม่คาดคิด ซึ่งล้วนเชื่อมโยงกันและส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว

ติดอาวุธ ‘สภาพคล่อง’ ผ่านโมเดล 50-30-20 สกัดวงจรหนี้ในยุคดอกเบี้ยขาขึ้น

เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงิน ผู้เชี่ยวชาญแนะให้ปรับโมเดลการจัดสรรรายได้แบบระบบปิด เพื่อป้องกันการรั่วไหลของกระแสเงินสดผ่านสูตร 50–30–20 (Fixed Costs 50% / Lifestyle 30% / Savings & Investment 20%) โดยมีเป้าหมายเร่งด่วนคือการสร้าง Liquidity Buffer หรือเงินสำรองฉุกเฉินให้ครอบคลุมรายจ่ายอย่างน้อย 3-6 เดือน

นอกจากนี้ การจัดการหนี้สิน (Debt Management) ยังต้องทำควบคู่ไปกับการออมเชิงรุก โดยเน้นการปิดยอดหนี้ที่มีอัตราดอกเบี้ยสูงก่อน (High-Interest Debt) เพื่อลดต้นทุนทางการเงินและเพิ่มพื้นที่ว่างให้กับงบประมาณส่วนเกินสำหรับการออมในอนาคต

Advance Care Plan บริหารวาระสุดท้าย ด้วย ‘สมุดเบาใจ’

ประเด็นที่น่าสนใจ คือ การตื่นตัวเรื่อง "สมุดเบาใจ" หรือ เอกสารแสดงเจตนาล่วงหน้า (Advance Care Plan) ตาม พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 12 ซึ่งในมุมมองเชิงบริหารจัดการ ถือเป็นการลด "ต้นทุนความไม่แน่นอน" (Uncertainty Cost) ให้กับผู้อยู่เบื้องหลัง

การระบุรูปแบบการรักษาที่ต้องการหรือไม่ต้องการอย่างชัดเจน ไม่เพียงแต่ช่วยลดภาระทางใจของครอบครัว แต่ยังเป็นการวางแผนด้านงบประมาณรักษาพยาบาลในช่วงสุดท้ายของชีวิต ไม่ให้กลายเป็นภาระหนี้สินก้อนใหญ่ที่ส่งต่อให้คนรุ่นหลัง ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการสร้าง "พื้นที่ปลอดภัยทางใจ" ที่ปัจจุบันหลายองค์กรเริ่มนำมาปรับใช้ในรูปแบบ Work–Life Integration เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากร

อ่านข่าว เศรษฐกิจทั่วไทย ทั้งหมด ได้ที่นี่