จิตแพทย์ อธิบาย ความหมายที่ซ่อนในเพลง Zombie คืออะไร ทำไมต้อง In Your Head?

จิตแพทย์ อธิบาย ความหมายที่ซ่อนในเพลง Zombie คืออะไร ทำไมต้อง In Your Head?

Zombie – ไม่ว่าจะงานเลี้ยง งานอำลา งานเศร้างานเหงาหรืองานรื่นเริง หนึ่งบทเพลงที่ได้ยินคนหยิบยกมาร้องบ่อยๆ น่าจะมีเพลงดังอย่าง Zombie ที่อายุอานามก็ปาเข้าไป 32 ปี แล้วหลังจากเปิดตัวครั้งแรก

และในไม่กี่วันมานี้ก็กลับมาฮิตอีกครั้ง จากการแสดงรอบออดิชันรายการดังของอเมริกา ของสาวน้อยภูเก็ต วัย 16 ปี อย่าง “เนเน่ รอยัล”

• เนเน่ สาวน้อยภูเก็ต จากร้องเพลงเปิดหมวก สู่ไวรัล กระหึ่ม America’s Got Talent คว้า 4 โหวตผ่านฉลุย
• เปิดใจ ‘เนเน่ รอยัล’ สาวน้อยจากภูเก็ตวัย 16 จากเด็กผู้หลงใหลในเสียงเพลง สู่เวทีระดับโลก

ทั้งนี้ เฟซบุ๊ก คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา โดย นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ อุบลราชธานี ก็ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับบทเพลงดังกล่าวไว้อย่างน่าสนใจว่า “Zombie คืออะไร ทำไมต้อง In Your Head?” ซึ่งเป็นหนึ่งในท่อนฮุคสำคัญของเพลง

นพ.เจษฎา ระบุว่า Zombie เพลงอายุ 32 ปีที่คุณอาจยังไม่รู้ความหมายที่ซ่อนอยู่

หลังจากกระแสความปังของน้อง Nene Royal เด็กสาววัย 16 ปีจากภูเก็ต ที่ขึ้นเวที America’s Got Talent แล้วเลือกเพลง “Zombie” ของ The Cranberries มาร้องในรอบ Audition จนได้รับเสียงตอบรับอย่างล้นหลามทั่วโลก สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่พลังเสียงหรือความเท่ของการแสดง แต่คือการที่เพลงอายุ 32 ปีเพลงนี้ กลับมาถูกปลุกให้มีชีวิตอีกครั้ง เหมือนบาดแผลเก่าของมนุษยชาติที่ยังไม่เคยหายจริงๆครับ

เพลง “Zombie” ถูกปล่อยในปี 1994 โดยวงไอริช The Cranberries และเขียนโดย Dolores O’Riordan หลังเหตุการณ์ระเบิดที่เมือง Warrington ประเทศอังกฤษในปี 1993 ซึ่งทำให้เด็กชายสองคนเสียชีวิต คือ Johnathan Ball อายุ 3 ขวบ และ Tim Parry อายุ 12 ขวบ พร้อมผู้บาดเจ็บอีกจำนวนมาก เพลงนี้จึงไม่ใช่เพลงผี ไม่ใช่เพลงสยองขวัญ แต่เป็นเพลงเพื่อประท้วงความรุนแรงที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองและศาสนา

ความหมายโดยรวมของเพลงนี้คือ “เสียงของคนที่ทนไม่ได้แล้วกับความรุนแรงที่ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น” เพราะความรุนแรงจำนวนมากไม่ได้เริ่มจากคนๆหนึ่งตื่นเช้ามาแล้วอยากทำร้ายใคร แต่เริ่มจากเรื่องเล่าเก่าๆ ความแค้นเก่าๆ และคำสอนเก่าๆ ที่ค่อยๆเข้าไปอยู่ในหัวของคน จนวันหนึ่งเราก็อาจไม่ได้ตัดสินใจด้วยหัวใจของมนุษย์ตรงหน้า แต่ตัดสินใจจากเสียงของประวัติศาสตร์ที่ดังอยู่ในหัวตัวเองครับ

ทำไมต้องเป็น Zombie?

คำว่า Zombie ในเพลงนี้น่าสนใจมากครับ เพราะซอมบี้ คือร่างที่ยังเดินได้ ทำร้ายคนอื่นได้ แต่เหมือนความคิด ความรู้สึก และความเป็นมนุษย์บางส่วนตายไปแล้ว Zombie เป็นสัญลักษณ์ของคนที่ถูกความเกลียดชังความแค้น หรืออุดมการณ์ครอบจนกลายเป็นร่างที่เคลื่อนไหวตามโปรแกรมเดิม โดยไม่ถามตัวเองอีกแล้วว่า สิ่งที่ทำอยู่ยังมีมนุษยธรรมอยู่ไหม?

เมื่อสมองคนเราไม่เห็นอีกฝ่ายเป็น “คน” ที่มีชีวิต ความยับยั้งชั่งใจทางศีลธรรมก็อาจลดลง เหมือนในหนังสงครามที่ศัตรูมักถูกถ่ายเป็นเงาดำ เป็นฝูง เป็นร่างไร้หน้า เพราะเมื่อมนุษย์ไม่มีหน้า *เราก็ฆ่าเขาในใจได้ง่ายขึ้นครับ

Zombie จึงไม่ได้หมายถึง ศพที่ลุกจากหลุม แต่หมายถึง มนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่ แต่ปล่อยให้ความเกลียดเก่ากัดกินหัวใจ จนไม่เหลือพื้นที่ให้ความเมตตา ‍♂️

แล้วทำไมต้อง “In your head”?

ประโยคนี้คือหัวใจของเพลง และมันมีความหมายที่ซับซ้อนถึงสองมิติครับ

In your head #1
ความรุนแรงจำนวนมากไม่ได้เริ่มที่มือที่กดระเบิด แต่เริ่มที่ “ภายในหัว” ที่ถูกปลูกความคิดซ้ำๆว่า เขาคือศัตรู เขาสมควรโดน เขาไม่ใช่พวกเรา หรือถ้าเราทำสิ่งนี้ เรากำลังทำเพื่อสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่า

In your head #2
ในสมองของคนที่เผชิญกับความรุนแรงซ้ำๆ มักไม่ได้เก็บเหตุการณ์ไว้เหมือนไฟล์เก่าในคอมพิวเตอร์ที่ปิดแล้วจบ แต่บางครั้งมันสามารถฉายกลับมาเป็น ภาพ เสียง กลิ่น ความกลัว หรือความโกรธที่วนอยู่ในหัว ประโยค “In your head” จึงไม่ได้พูดแค่หัวของผู้ก่อความรุนแรง แต่ยังพูดถึง ในหัวของผู้รอดชีวิต ครอบครัวผู้สูญเสียและสังคมที่ยังถูกผีของอดีตตามหลอกอยู่ครับ

ถ้าเปรียบเป็นภาพยนตร์ Zombie ไม่ใช่ฉาก jump scare ที่ผีโผล่มาทำให้ตกใจ แต่เป็นหนังสงครามที่กล้องค่อยๆซูมเข้าไปในดวงตาของเด็กคนหนึ่ง แล้วถามคนดูว่า “เราจะปล่อยให้เรื่องแบบนี้กลายเป็นเรื่องปกติอีกนานแค่ไหน?”

ส่วนดนตรีที่หนักขึ้น เสียงกีตาร์ที่แตกพร่า และเสียงร้องที่เหมือนทั้งตะโกน ทำให้เพลงนี้ไม่ใช่แค่เล่าเหตุการณ์ แต่ทำให้คนฟัง “รู้สึกติดอยู่ในหัว” ของภาพความรุนแรงนั้นไปพร้อมกัน

นี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไมเมื่อ Nene นำเพลงนี้กลับมาร้องบนเวทีระดับโลก คนจำนวนมากจึงไม่ได้รู้สึกแค่ว่า “เด็กคนนี้ร้องเพลงเก่าได้ดี” แต่รู้สึกเหมือนเพลงนี้กลับมาถามคนยุคปัจจุบันอีกครั้งว่า หลังจากโลกผ่านสงคราม ข่าวความรุนแรง และเด็กที่เสียชีวิตในความขัดแย้งมามากมาย เราแน่ใจหรือยังว่า Zombie อยู่แค่ในเพลง? หรือจริงๆแล้วมันยังอยู่ในหัวของมนุษย์หลายคน เพียงแต่เปลี่ยนฉาก เปลี่ยนภาษา และเปลี่ยนเครื่องแต่งกายไปตามยุคสมัย?

สำหรับหมอ ความอมตะของเพลง Zombie จึงไม่ได้อยู่ที่ท่อนฮุกติดหูเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่มันเป็นเพลงที่ทำหน้าที่เหมือนกระจกที่มีคราบสกปรกบานหนึ่ง ที่ไม่ยอมให้เรามองโลกสวยเกินไป มันบังคับให้เราเห็นว่า ความรุนแรงไม่ได้เกิดจากปีศาจในนิทานเสมอไป แต่บางครั้งก็เกิดจากมนุษย์ธรรมดา ที่ปล่อยให้ความคิดเก่า ความแค้นเก่า และความกลัวเก่าควบคุมตัวเองนานเกินไป จนวันหนึ่งเขากลายเป็น Zombie โดยไม่รู้ตัวครับ

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : จิตแพทย์ อธิบาย ความหมายที่ซ่อนในเพลง Zombie คืออะไร ทำไมต้อง In Your Head?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th