แม่น้ำโขงยังปลอดภัย? เยาวชนริมโขงกู้วิกฤตชุมชน แสกนสารพิษข้ามพรมแดน
แม่น้ำโขงวันนี้…ยังเป็นเส้นเลือดใหญ่ และสายน้ำแห่งชีวิตของคนริมโขง
แต่สำหรับคนเชียงของ
สิ่งที่พวกเขากังวล มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
หากเป็น "สารปนเปื้อน" ที่อาจไหลมากับสายน้ำ
นี่คือกิจกรรมของเครือข่ายเด็กและเยาวชนในอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย
พวกเขากำลังใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำโขง
เพื่อติดตามเฝ้าระวังสารพิษที่อาจส่งผลต่อสุขภาพ วิถีชีวิต และอาชีพของคนในชุมชน
นายดิษย์วรินทร์ ปริญญา หนึ่งในเยาวชนที่อาสาทำหน้าที่ตรวจวัดคุณภาพน้ำเป็นประจำ
เล่าให้ฟังถึงเหตุผลที่เข้ามาร่วมตรวจุณภาพน้ำ ว่าเป็นเพราะการตรวจสอบน้ำโขงไม่ใช่เรื่องไกลตัว
เพราะคำตอบที่กำลังค้นหา คือคำถามง่าย ๆ ว่าปลาที่กินทุกวันปลอดภัยหรือไม่
น้ำที่ใช้ในชีวิตประจำวัน จะส่งผลต่อสุขภาพของตัวเองและครอบครัวอย่างไร
เพื่อจะได้เตรียมตัวในการรับมือ และอยากเป็นกระบอกเสียงให้ภาครัฐได้เข้ามาแก้ไขในเรื่องนี้อย่างจริงจัง
การตรวจวัดคุณภาพน้ำครอบคลุมทั้งการสังเกตลักษณะทางกายภาพ
สี กลิ่น การไหลของน้ำรวมถึงการวัดปริมาณออกซิเจนในน้ำ
และตรวจหาสารหนูซึ่งเป็นหนึ่งในสารปนเปื้อนที่หลายฝ่ายเฝ้าระวัง
ผลการตรวจที่ผ่านมา พบสารหนูในบางช่วงเวลา และไม่พบในบางช่วงเวลา
โดยจุดตรวจในอำเภอเชียงของ ส่วนใหญ่ยังไม่เกินค่ามาตรฐาน
แต่คำถามสำคัญ คือ จะมั่นใจได้ตลอดไปหรือไม่
นั่นจึงเป็นที่มาของการขับเคลื่อนให้เยาวชนคนรุ่นใหม่ตื่นตัว และรับรู้ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในบ้านเกิดของพวกเขา
นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว หรือ ครูตี๋ ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ บอกว่าปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำเป็นปัญหาที่แก้ได้ยาก
ต้องใช้เวลา จึงต้องขับเคลื่อนให้เยาวชนคนรุ่นใหม่ตื่นตัว รับรู้ปัญหาจริงที่เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เขาอาศัยอยู่
"ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำเป็นปัญหาข้ามพรมแดนที่เราจัดการได้ยาก
เพราะเหมืองแร่ถือเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานที่ใหญ่มาก
จะไปทำให้ปิดหรือยกเลิกคงเป็นไปได้ยาก
แต่จะต้องผลักดันเรื่องของมาตรฐานการจัดการ และยกระดับให้เป็นเรื่องของอนุภูมิภาค"
นิวัฒน์ ร้อยแก้ว (ครูตี๋) ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ
ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง
เป็นปัญหาที่เริ่มชัดเจนขึ้นในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา
ปัญหารุนแรงขึ้น จนบางพื้นที่ชาวบ้านไม่กล้าลงไปใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำเหมือนเดิม
ต้นตอของปัญหาเชื่อมโยงกับกิจกรรมการทำเหมืองในประเทศเพื่อนบ้าน
ขณะที่แม่น้ำโขงไม่ได้ไหลผ่านแค่พรมแดน แต่มันไหลผ่านชีวิตผู้คน
เยาวชนตัวเล็ก ๆ ริมฝั่งโขงที่กำลังพยายามหาคำตอบ พร้อมไปกับกำลังเฝ้าระวังอนาคตของแม่น้ำ
ว่าแม่น้ำโขงที่จะหล่อเลี้ยงชีวิตพวกเขาในวันข้างหน้ายังปลอดภัยอยู่หรือไม่
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- 28 พ.ค. “วันผีเสื้อโลก” แมลงตัวเล็กผู้ค้ำจุนสมดุลธรรมชาติ
- ยิ่งร้อน ยิ่งไร้ที่หนี! สัตว์บนยอดเขา เผชิญวิกฤตสูญพันธุ์
- “Life x Energy 2026: ชีวิตกับพลังงาน” เวทีเปิดมุมมองพลังงานโลก สู่ผลกระทบค่าครองชีพไทย ชวนทุกภาคส่วนเตรียมรับมืออนาคตที่ต้นทุนพลังงานผันผวน
- “พื้นที่ยูเนสโก” ยังยืนหยัด เป็นที่หลบภัยสุดท้ายของคนและสัตว์ป่า แม้โลกกำลังเผชิญวิกฤตธรรมชาติ
- “เกาหลีใต้” ชู 12 มาตรการ เร่งประหยัดพลังงานทั่วประเทศ รับมือความไม่แน่นอนน้ำมันโลก