ตุ๊กแกมี 'สัมผัสที่ 6' ที่ไม่มีสัตว์ไหนเขาทำกัน
CONTENT WARNING สำหรับใครที่กลัวตุ๊กแกให้เลื่อนผ่าน
ตุ๊กแกมี ‘สัมผัสที่ 6’ สัตว์เลื้อยคลานที่เท้าเหนียวนี้มีการรับรู้ข้อมูลสภาพแวดล้อมที่ไม่มีสัตว์ไหนเค้าทำกัน
“ต๊อก ๆ ๆ ๆ ๆ ต๊อกแกรรร!” เชื่อว่าเป็นเสียงที่เกือบทุกคนน่าจะเคยได้ยินและคุ้นเคยอย่างมากโดยเฉพาะในต่างจังหวัด ซึ่งนักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าพฤติกรรมนี้เป็นการร้องประกาศอาณาเขตของตนเองเพื่อให้ตัวอื่นรับรู้ และบางครั้งก็อาจสร้างความ ‘ตระหนก’ ให้กับมนุษย์หลายคนที่รู้สึกขนลุกเมื่อได้ยินเสียง
แต่ตามการศึกษาใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Currrent Biology ได้เผยว่าตุ๊กแกบ้าน (Gekko gecko) อาจมีความสามารถที่น่าขนลุกอีกอย่าง นั่นคือการรับรู้ทางประสาทสัมผัสคล้ายกับ ‘สัมผัสที่ 6’ ซึ่งเกิดจากชิ้น่สวนหนึ่งของหูชั้นในในการตรวจจับความสั่นสะเทือนระดับต่ำ
“หูตามที่เราทราบกันนั้นสามารถได้ยินเสียงในอากาศ แต่เส้นทางภายในดั้งเดิมนี้ช่วยให้ตุ๊กแกสามารถตรวจจับการสั่นสะเทือนที่เดินทางผ่านตัวกลางเช่น พื้นดินหรือน้ำ” Catherine Carr ศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ กล่าว
ตามที่ทีมวิจัยระบุ โดยทั่วไปแล้วตุ๊กแกเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการยึดเกาะกับผนังด้วยเท้าเหนียว ๆ แต่ด้านในร่างกายตุ๊กแกนั้นดูเหมือนว่ามันจะสามารถใช้ช่องรับเสียงในการตรวจจับแรงสั่นสะเทือนอ่อน ๆ ที่ความถี่ 50-200 Hz ซึ่งเป็นระดับที่ต่ำกว่าเสียงที่ได้ยินจากหูเพียงอย่างเดียวนั่น
ด้วยความสงสัยนี้ทีมวิจัยจึงได้ทดลองสังเกตระบบการได้ยินของตุ๊กแกต่อสิ่งเร้าต่าง ๆ ในห้องปฏิบัติการ เพื่อดูว่าความสามารถดังกล่าวมีกระบวนการอย่างไร และพวกเขาก็ได้เห็น ตุ๊กแกไม่เพียงแค่ได้ยินเสียงที่เดินทางมาในอากาศ(ตามที่หูปกติได้ยิน)เท่านั้น แต่พวกมันยัง ‘ได้ยิน’ เสียงของการสั่นสะเทือนผ่านอากาศได้ด้วย
อาจฟังดูไม่เข้าใจ แต่นักวิทยาศาสตร์ได้เปรียบเทียบว่าลองจินตนาการถึงงู ซึ่งมักคิดกันว่าไม่ได้ยินเสียงแต่ใช้การรับรู้ด้านการสั่นสะเทือนแทน เช่นเดียวกัน ตุ๊กแกก็รับแรงสั่นสะเทือนแต่รับผ่านช่องหูปกติ กล่าวอย่างง่าย หูของมันได้ยินเสียงทั้งสองประเภทซึ่งเป็นความสามารถที่น่าทึ่งอย่างยิ่ง
“งูและกิ้งก่าจำนวนมากถูกมองว่าเป็นสัตว์ ‘ใบ้’ หรือ ‘หูหนวก’ ในแง่ที่ว่าพวกมันไม่เปล่งเสียงหรือได้ยินเสียงดีนัก” Dawei Han หนึ่งในทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ กล่าว “แต่ปรากฏว่าพวกมันอาจสื่อสารกันผ่านสัญญาณการสั่นสะเทือน โดยใช้เส้นทางการรับรู้อื่นแทน ซึ่งเปลี่ยนวิธีคิดของนักวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการรับรู้ของสัตว์โดยรวมไปอย่างสิ้นเชิง”
การค้นพบนี้ไม่เพียงแต่จะส่งผลด้านการศึกษากายวิภาคของสัตว์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงด้านวิวัฒนาการด้วยเช่นกัน เนื่องจากมันบ่งชี้ว่าการเปลี่ยนผ่านจากสภาพแวดล้อมในน้ำไปสู่บนบก อาจจะมีความเกี่ยวข้องกับระบบการรับรู้ที่เปลี่ยนไปนี้
อีกอย่างก็คือ แม้ว่าการศึกษานี้จะไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับวิธีการได้ยินของมนุษญ์ แต่ทีมวิจัยก็ชี้ว่ามันได้ให้เบาะแสว่ามีอะไรมากกว่าที่ตาเห็น หรือในกรณีนี้คือ หู ที่เกี่ยวกับการได้ยินและการทรงตัว
“นัยของการวิจัยนี้ขยายออกไปไกลเกินกว่าโลกของสัตว์เลื้อยคลาน” Han กล่าว “เมื่อเราค้นพบกลไกที่ซ่อนอยู่เหล่านี้ เราก็จะได้ภาพรวมที่สมบูรณ์เพิ่มเติมและละเอียดอ่อนยิ่งขึ้นเกี่ยวกับวิธีที่สัตว์รับรู้ และการโต้ตอบกับสภาพแวดล้อมของมัน”
“ซึ่งอาจให้ข้อมูลเชิงลึกใหม่ ๆ เกี่ยวกับประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสของเราเองด้วย”
ที่มา
https://www.cell.com/…/abstract/S0960-9822(24)01227-2…
https://today.umd.edu/umd-scientists-uncover-geckos….
https://phys.org/…/2024-10-scientists-uncover-auditory…