โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

เบราว์เซอร์ที่คุณใช้เป็นเวอร์ชันเก่าซึ่งไม่สามารถใช้บริการของเราได้ เราขอแนะนำให้อัพเดตเบราว์เซอร์เพื่อการใช้งานที่ดีที่สุด

ไลฟ์สไตล์

เช็ก Do & Dont การใช้โซเชียล สอนลูกโพสต์อย่างไรให้ได้งานและทุนการศึกษา

Thairath - ไทยรัฐออนไลน์

อัพเดต 27 ธ.ค. 2568 เวลา 08.22 น. • เผยแพร่ 27 ธ.ค. 2568 เวลา 01.29 น.
ภาพไฮไลต์

อย่าให้โลกออนไลน์ทำร้ายอนาคตลูก เรียนรู้วิธีปั้น Digital Citizen ที่มีคุณภาพ รู้เท่าทันสื่อ พร้อม Do & Don't การสร้างโปรไฟล์ระดับสากล

Digital Citizen vs Digital Victim: สอนลูกเล่นโซเชียลอย่างไร? ให้โลกยอมรับและไม่ตกเป็นเหยื่อ

ในวันที่โลกหมุนด้วยปลายนิ้ว ทุกการกดไลก์ แชร์ หรือคอมเมนต์ของลูกหลาน ไม่ได้หายไปไหน แต่กำลังถูกบันทึกเป็น "รอยเท้าดิจิทัล" (Digital Footprint) ตลอดกาล พ่อแม่ยุคใหม่จึงมีโจทย์ใหญ่สำคัญ: จะสอนลูกอย่างไรไม่ให้ตกเป็น "เหยื่อ" (Digital Victim) แต่ก้าวสู่การเป็น "พลเมืองดิจิทัล" (Digital Citizen) ที่โลกยอมรับ และใช้ออนไลน์เป็นใบเบิกทางสู่อนาคตระดับสากล

เข้าใจความต่าง Digital Citizen vs Digital Victim เส้นบางๆ ที่พ่อแม่ต้องชี้แนะ

หลายคนเข้าใจผิดว่าการห้ามลูกเล่นโซเชียลคือทางออกที่ดีที่สุด แต่ในความเป็นจริง การปิดกั้นอาจทำให้เด็กขาดทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 สิ่งสำคัญคือการแยกแยะบทบาทให้ชัดเจน

  • Digital Victim (เหยื่อ): คือผู้ที่ถูกควบคุมโดยอัลกอริทึม ขาดวิจารณญาณ หลงเชื่อข่าวปลอม (Fake News) ถูกล่อลวง หรือพลั้งเผลอโพสต์สิ่งที่ไม่เหมาะสมจนทำลายชื่อเสียงตนเองในอนาคต รวมไปถึงการตกเป็นเหยื่อของการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying)
  • Digital Citizen (พลเมืองดิจิทัล): คือผู้ที่ "รู้เท่าทัน" (Media Literacy) ใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ เคารพสิทธิผู้อื่น และรู้จักใช้พื้นที่ออนไลน์ในการสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์ เพื่อสร้างโอกาสให้ตัวเอง

ทำไม Digital Footprint ถึงสำคัญกว่าเกรดเฉลี่ย?

ภาพจาก iStock

ข้อมูลจากสถาบันการศึกษาและบริษัทชั้นนำระดับโลก ระบุว่า "ประวัติโซเชียลมีเดีย" กลายเป็นหนึ่งในเกณฑ์การพิจารณารับเข้าศึกษาต่อหรือเข้าทำงาน รอยเท้าดิจิทัลที่ดี (Positive Digital Footprint) เปรียบเสมือน Portfolio ที่ทรงพลัง ในขณะที่รอยเท้าด้านลบ อาจตัดโอกาสลูกคุณไปตลอดชีวิต

3 ทักษะรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) ที่ต้องปลูกฝังก่อนสาย

การสร้างภูมิคุ้มกันทางดิจิทัล เริ่มต้นจากการพูดคุยและทำความเข้าใจ ไม่ใช่การจับผิด

ภาพจาก iStock
  • คิดก่อนโพสต์: สอนให้ลูกตั้งคำถามเสมอว่า "สิ่งที่โพสต์จะส่งผลเสียต่อเราในอีก 5 ปีข้างหน้าหรือไม่?" ภาพลักษณ์ความสนุกชั่ววูบอาจกลายเป็นตราบาปในอนาคต
  • เช็กก่อนเชื่อ: ในยุค Deepfake และ Clickbait เด็กต้องรู้จักตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูล ไม่แชร์ต่อความเกลียดชัง หรือข่าวลือที่สร้างความเสียหาย
  • เคารพความเป็นส่วนตัว: ไม่ใช่แค่ของตัวเอง แต่รวมถึงข้อมูลของผู้อื่น การไม่ละเมิดสิทธิผู้อื่น (PDPA) คือมารยาทพื้นฐานของพลเมืองโลก

Do & Don't: คัมภีร์เล่นโซเชียลฉบับสร้าง Global Profile

เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็น Global Citizen ที่มหาวิทยาลัยและองค์กรระดับโลกต้องการ นี่คือข้อควรทำและข้อควรระวัง

Do: สิ่งที่ควรทำ (สร้างแต้มต่อ)

  • Showcase Skills: ใช้โซเชียลเป็นพื้นที่โชว์ผลงาน เช่น งานศิลปะ, กิจกรรมจิตอาสา, หรือโปรเจกต์วิทยาศาสตร์
  • Engage Positively: คอมเมนต์อย่างสร้างสรรค์ แลกเปลี่ยนความรู้ในกลุ่มที่มีความสนใจเดียวกัน
  • Curate Your Feed: เลือกติดตามเพจหรือบุคคลที่เป็นแรงบันดาลใจ เพื่อให้ Algorithm ส่งเสริมการเรียนรู้
  • Privacy Settings: ตั้งค่าความเป็นส่วนตัวให้เหมาะสม แยกแยะระหว่าง "Public Profile" (เรื่องงาน/ผลงาน) และ "Private Profile" (เรื่องส่วนตัว)

Don't: สิ่งที่ต้องเลี่ยง (ตัดโอกาส)

  • Toxic Speech: การใช้ถ้อยคำหยาบคาย เหยียดเพศ เชื้อชาติ หรือศาสนา (Hate Speech) เป็นสิ่งที่สากลรับไม่ได้อย่างรุนแรง
  • Oversharing: โพสต์ระบุตำแหน่งบ้าน โรงเรียน หรือข้อมูลส่วนตัวมากเกินไป เสี่ยงต่อความปลอดภัย
  • Bullying Participation: การกดไลก์หรือแชร์โพสต์ที่กลั่นแกล้งผู้อื่น เท่ากับการสนับสนุนการกระทำผิด
  • Illegal Content: โพสต์ภาพเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ในวัยเรียน), การพนัน หรือสิ่งผิดกฎหมาย

พ่อแม่คือ 'Digital Mentor' คนแรก

การสร้าง Digital Citizen ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ด้วยตัวเด็กเองเพียงลำพัง พ่อแม่ต้องเปลี่ยนบทบาทจาก "ผู้คุมกฎ" เป็น "Mentor" (พี่เลี้ยง) ที่คอยชี้แนะ ร่วมเรียนรู้ไปกับลูก และเป็นตัวอย่างที่ดีในการใช้สื่อ

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เช็ก Do & Dont การใช้โซเชียล สอนลูกโพสต์อย่างไรให้ได้งานและทุนการศึกษา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ตามข่าวก่อนใครได้ที่
- Website : www.thairath.co.th
- LINE Official : Thairath

ดูข่าวต้นฉบับ
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...