มารู้จัก!! แมงกะพรุนกล่อง และการปฐมพยาบาล จากกรณีพบผู้เสียชีวิตจากพิษแมงกะพรุนกล่องบริเวณหาดริ้น เกาะพะงัน จ.สุราษฎร์ธานี
เมื่อวันที่ 28 สิงหาคมที่ผ่านมา งานควบคุมโรค โรงพยาบาลเกาะพงัน ประกาศเตือนทุกพื้นที่ หลังได้รับแจ้งจากเครือข่าย มีผู้เสียชีวิตซึ่งคาดว่าเกิดจากพิษแมงกะพรุนกล่อง โดยผู้เสียชีวิตเป็นเด็กชาย อายุ 9 ปี สัญชาติ อิสราเอล ลงเล่นน้ำบริเวณ หาดริ้น นอกตาข่ายกั้นแมงกะพรุน น้ำลึก 1 เมตร ห่างจากชายหาด 10 เมตร จึงขอความร่วมมือทุกสถานประกอบการเฝ้าเตือนนักท่องเที่ยว ไม่ควรเล่นน้ำช่วงเย็นและค่ำ เตรียมน้ำส้มสายชูพร้อมใช้ ปฏิบัติตามคำแนะนำ การแต่งกายควรใส่ชุดว่ายน้ำแขน ขา ยาวแนบตัว ในช่วงฤดูกาลนี้ (สิงหาคม-กันยายน) ซึ่งการปฐมพยาบาลในที่เกิดเหตุเป็นสิ่งสำคัญมาก
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ให้ข้อมูลว่า เนื่องจากภูมิศาสตร์ของแต่ละหาดอาจไม่สามารถวางตาข่ายกั้นแมงกะพรุนได้หมด จึงขอให้นักท่องเที่ยวปฏิบัติตามคำแนะนำของ Life grad หน้าหาด หรือผู้ประกอบการ ห้ามลงเล่นน้ำทะเลหลังฝนตก หรือตอนกลางคืน หรือเล่นนอกทุ่นกั้นแมงกะพรุน ชาวประมงควรแต่งกายมิดชิดเมื่อลงทะเล เพื่อความปลอดภัยในช่วงฤดูกาลที่มีแมงกะพรุนพิษมาก (ช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายนนี้)
ทั้งนี้ หากสงสัยว่าสัมผัสพิษแมงกะพรุนพิษให้ราดด้วยน้ำส้มสายชูทันที (น้ำส้มสายชูช่วยระงับการยิงพิษได้ ลดพิษเข้าสู่ร่างกาย การปฐมพยาบาลที่ถูกต้องจะป้องกันการเสียชีวิตได้) และห้ามราดด้วยน้ำเปล่า ห้ามเอาทรายถู เพราะอาจจะทำให้เพิ่มการยิงพิษได้ อาจทำให้เสียชีวิตได้ภายใน 2-5 นาที หากหมดสติ ไม่รู้สึกตัว การปั๊มหัวใจเป็นสิ่งสำคัญสุดๆ
สำหรับพิษของแมงกะพรุนกล่อง มีผลต่อ ระบบในร่างกายหลักๆ 3 ระบบ ได้แก่ ระบบหัวใจและหลอดเลือด หากได้รับพิษเยอะจะทำให้หัวใจหยุดเต้นได้ภายใน 2-5 นาที และมีต่อระบบประสาท ทำให้หมดสติได้ ส่วนผลต่อระบบผิวหนังทำให้เป็นรอยไหม้และเป็นแผลเป็นไปตลอด การปฐมพยาบาลจากที่เกิดเหตุ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ฉุกเฉิน โทร.1669
ในส่วนของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้ให้อุทยานแห่งชาติทางทะเลทุกแห่ง ดูแลความปลอดภัยนักท่องเที่ยว (ไลฟ์การ์ด) พร้อมออกลาดตระเวนเพื่อตรวจสอบการแพร่กระจายของแมงกะพรุนกล่องในเขตว่ายน้ำ/เล่นน้ำ เส้นทางพายเรือ และแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลทุกแห่ง รวมถึงพื้นที่โดยรอบ เพื่อเฝ้าระวังและป้องกันอันตราย ทั้งนี้ได้กำชับให้หมั่นตรวจสอบ เฝ้าระวัง จัดเตรียมอุปกรณ์เสาน้ำส้มสายชู ดูแลความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว รวมทั้งประชาสัมพันธ์แจ้งเตือนผู้ประกอบ นักท่องเที่ยว และประชาชนในพื้นที่ให้ระมัดระวังเป็นพิเศษอีกด้วย
อ้างอิงข้อมูล/ภาพ
- งานควบคุมโรค โรงพยาบาลเกาะพงัน
- สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ -สพฉ.1669
- ภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน โรงพยาบาลรามาธิบดี
- กองเวชศาสตร์ใต้น้ำและการบิน กรมแพทย์ทหารเรือ
- กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
- เรียนรู้เรื่องแมงกะพรุนกล่อง https://km.dmcr.go.th/th/c_247/d_14177
เครดิต กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช