รู้หรือไม่? ชื่อสามัญกับชื่อการค้าของยา ต่างกันอย่างไร
ถ้าคนมีชื่อเล่นกับชื่อจริง ยาก็คงมีชื่อเล่นกับชื่อจริงด้วยเหมือนกันนะครับ (ลองคิดตามดูนะครับ) ถ้าสมมติว่ามีคนหนึ่งชื่อจริงว่า “สรพงศ์” ในประเทศนี้คงมีคนชื่อ“สรพงศ์” อาจจะหลายพัน หรือ หลายหมื่นคน เราคงแยกแยะเค้าไม่ออก ถ้าเรารู้จักแค่ชื่อจริง……แต่มีสิ่งครับที่เราสามารถแยกแยะนายสรพงศ์นี้ออกได้ครับ นั้นก็คือ การรู้จักชื่อเล่น เช่น “เอก สรพงศ์”, “พงศ์ สรพงศ์”, “ปู สรพงศ์”ฯลฯ
ถ้าเราลองมาเปรียบเทียบกับยาดูนะครับ ชื่อจริงของคน ก็คือ ชื่อสามัญทางยา หรือ ชื่อยาสามัญ หรือ Generic name)
ชื่อยาสามัญ ตามความหมาย เป็นชื่อสากลของสารที่ออกฤทธิ์ในผลิตภัณฑ์ยานั้น ๆ ครับ เป็นชื่อที่ทางองค์การอนามัยโลกกำหนดขึ้น ไม่ใช่ว่าอยู่ดี ๆ คิดจะตั้งชื่ออะไรมาเรียกก็ได้นะครับ ชื่อสามัญทางยาจะเป็นชื่อมาตรฐานครับ นั้นหมายความว่า ถ้าเรียกชื่อยาด้วยชื่อนี้คนจะเข้าใจตรงกันครับว่าคือยาอะไร
ส่วนชื่อเล่นของคน ก็คงเปรียบได้กับ ชื่อทางการค้าของยา เป็นชื่อที่ทางบริษัทที่ผลิตสินค้า หรือ ผลิตภัณฑ์ กำหนดขึ้นมาเอง หมายความว่า ถ้าเราไปบอกคนอื่นว่า เราใช้ยา AAA(สมมติขึ้น) เค้าก็จะงงว่านี้คือยาอะไร ? เพราะไอชื่อยาAAA มันเป็นชื่อทางการค้าของยา แต่ถ้าเราบอกเค้าด้วยชื่อสามัญทางยา เค้าก็จะเข้าใจว่าเราใช้ยาอะไร
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนอย่างหนึ่ง คือ ยาพาราเซตามอล (Paracetamol) คำว่า “ยาพาราเซตามอล”เป็นชื่อสามัญทางยา นั้นหมายความว่า คนจะเข้าใจตรงกันทันทีเลยว่าเราใช้ยาอะไรแต่ในทางกลับกัน ถ้าเราไปบอกคนอื่นด้วย ชื่อทางการค้าของยา เค้าก็จะงงว่าเราใช้ยาอะไร อย่าง Parmol , Killer-P, Sara, Thylenol ฯลฯ ล้วนเป็นชื่อทางการค้าของยาพาราเซตามอลทั้งนั้น การที่เราบอกคนด้วยชื่อเหล่านี้ เค้าก็จะทำให้เค้าไม่ทราบว่าเราใช้ยาอะไร (ถ้าชื่อแบรนด์มันไม่ดังพอ)
ความสำคัญอีกอย่างหนึ่งของการรู้จักชื่อสามัญทางยา กับ ชื่อทางการค้าของยา คือ เราจะได้ไปดูว่าเรามีการใช้ยาที่ซ้ำซ้อนหรือไม่ เพราะเราอาจจะใช้ยาตัวเดียวกัน แต่อาจจะคนละยี่ห้อกันก็ได้ จะได้เป็นการป้องกันอันตรายจากการใช้ยาเกินขนาดครับ
ทีนี่เราก็รู้แล้วว่าชื่อสามัญทางยา กับ ชื่อทางการค้าของยา คืออะไร แล้วก็เข้าในถึงความสำคัญของสิ่งนี้ด้วย แต่ประเด็นคือ เราจะสังเกตได้อย่างไรว่า อันไหนคือ ชื่อสามัญทางยา อันไหนคือ ชื่อทางการค้าของยา ? ….จุดสังเกตหนึ่งครับ ชื่อสามัญทางยา มักตัวเล็ก และมักตามด้วยตัวเลขบอกขนาดของยา ส่วน ชื่อทางการค้าของยา มักจะเป็นตัวใหญ่ เห็นเด่นชัด และมักอยู่เหนือชื่อสามัญทางยาด้วย แต่ในการบอกว่าใช้ยาอะไรอยู่นั้น ผมแนะนำว่าให้หยิบแผงยามาบอกเลยดีกว่า