จีนซุ่มพัฒนา! AI สงครามใช้ DeepSeek ควบคุมสุนัขหุ่นยนต์-ฝูงโดรน
#จีน #ทันหุ้น – ข้อมูลจาก สำนักข่าว Reuters ได้ระบุว่า การทบทวนรายงานการวิจัย สิทธิบัตร และบันทึกการจัดซื้อจัดจ้างหลายร้อยรายการโดย Reuters แสดงให้เห็นภาพรวมของความพยายามที่เป็นระบบของปักกิ่งในการใช้ประโยชน์จาก AI เพื่อความได้เปรียบทางทหาร
รายละเอียดเฉพาะเกี่ยวกับวิธีการทำงานของระบบที่อยู่เบื้องหลังอาวุธยุคหน้าของจีน และขอบเขตที่จีนนำไปปรับใช้ ถือเป็นความลับของรัฐ แต่บันทึกการจัดซื้อจัดจ้างและสิทธิบัตรให้เบาะแสเกี่ยวกับความคืบหน้าของปักกิ่งในด้านความสามารถต่าง ๆ เช่น การจดจำเป้าหมายอัตโนมัติ และการสนับสนุนการตัดสินใจในสนามรบแบบเรียลไทม์ ในลักษณะที่คล้ายคลึงกับความพยายามของสหรัฐฯ
Reuters ไม่สามารถยืนยันได้ว่าผลิตภัณฑ์ทั้งหมดได้รับการสร้างขึ้นแล้ว และสิทธิบัตรก็ไม่ได้บ่งชี้ถึงเทคโนโลยีที่พร้อมใช้งานเสมอไป
ตามรายงาน, การประมูล, และสิทธิบัตร กองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) และหน่วยงานในเครือยังคงใช้และเสาะหาชิป Nvidia รวมถึงรุ่นที่อยู่ภายใต้การควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ
Reuters ไม่สามารถระบุได้ว่าชิปเหล่านั้นถูกกักตุนไว้ก่อนที่วอชิงตันจะกำหนดข้อจำกัดหรือไม่ เนื่องจากเอกสารไม่ได้ระบุรายละเอียดว่าฮาร์ดแวร์ที่ใช้นั้นถูกส่งออกไปเมื่อใด สิทธิบัตรที่ยื่นเมื่อเร็ว ๆ นี้ในเดือนมิถุนายนแสดงให้เห็นการใช้งานโดยสถาบันวิจัยที่เชื่อมโยงกับกองทัพ ในเดือนกันยายน 2022 กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้สั่งห้ามการส่งออกชิป A100 และ H100 ยอดนิยมของ Nvidia ไปยังจีน
John Rizzo โฆษกของ Nvidia กล่าวในแถลงการณ์ต่อ Reuters ว่า แม้ว่าบริษัทจะไม่สามารถติดตามการขายต่อผลิตภัณฑ์ที่ขายไปแล้วเป็นรายบุคคลได้ แต่ “การรีไซเคิลผลิตภัณฑ์เก่ามือสองในปริมาณเล็กน้อยไม่ได้เปิดใช้งานสิ่งใหม่ ๆ หรือก่อให้เกิดความกังวลด้านความมั่นคงของชาติ การใช้ผลิตภัณฑ์ที่ถูกจำกัดสำหรับการใช้งานทางทหารจะเป็นไปไม่ได้หากไม่มีการสนับสนุน, ซอฟต์แวร์, หรือการบำรุงรักษา“
Sunny Cheung นักวิจัยของ Jamestown Foundation ซึ่งเป็นคลังสมองด้านนโยบายกลาโหมในวอชิงตัน ผู้ซึ่งวิเคราะห์การประมูลหลายร้อยรายการที่ออกโดยเครือข่ายการจัดซื้อจัดจ้างของ PLA ในช่วงหกเดือนของปีนี้ กล่าวว่า ในปี 2025 กองทัพจีนได้ เพิ่มการใช้ผู้รับเหมา ที่อ้างว่าใช้ฮาร์ดแวร์ที่ผลิตในประเทศโดยเฉพาะ เช่น ชิป AI ของ Huawei
Reuters ไม่สามารถยืนยันคำกล่าวอ้างของเขาได้อย่างเป็นอิสระ แต่การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวสอดคล้องกับแคมเปญแรงกดดันสาธารณะของปักกิ่งต่อบริษัทในประเทศให้ใช้เทคโนโลยีที่ผลิตในจีน
การทบทวนประกาศการจัดซื้อจัดจ้างและสิทธิบัตรที่ยื่นต่อสำนักงานสิทธิบัตรของจีนโดยสำนักข่าว พบความต้องการและการใช้ชิป Huawei โดยหน่วยงานในเครือ PLA แต่ไม่สามารถยืนยันการประมูลทั้งหมดที่ Jamestown เห็นได้ ซึ่ง Jamestown จะเผยแพร่รายงานในสัปดาห์นี้และได้ให้ข้อมูลล่วงหน้าแก่ Reuters
Huawei ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นเมื่อถูกถามเกี่ยวกับการปรับใช้ชิปของตนในกองทัพ กระทรวงกลาโหมจีน, DeepSeek และ Norinco ไม่ตอบกลับคำร้องขอความคิดเห็นเกี่ยวกับการใช้ AI สำหรับการใช้งานทางทหาร มหาวิทยาลัยและบริษัทกลาโหมที่ยื่นสิทธิบัตรและรายงานการวิจัยที่ Reuters เห็นก็ไม่ตอบคำถามที่คล้ายกัน
การพึ่งพา DEEPSEEK
การใช้งานโมเดล DeepSeek ถูกระบุไว้ในการประมูลโหลหนึ่งจากหน่วยงาน PLA ที่ยื่นในปีนี้และ Reuters เห็น ในขณะที่มีการอ้างถึง Qwen ของ Alibaba ซึ่งเป็นคู่แข่งรายใหญ่ในประเทศเพียงรายการเดียว
ตามข้อมูลของ Jamestown ประกาศการจัดซื้อจัดจ้างที่เกี่ยวข้องกับ DeepSeek เร่งตัวขึ้นตลอดปี 2025 โดยมีการใช้งานทางทหารใหม่ ๆ ปรากฏบนเครือข่าย PLA เป็นประจำ
ความนิยมของ DeepSeek กับ PLA ยังสะท้อนถึงการแสวงหาสิ่งที่ปักกิ่งเรียกว่า “อธิปไตยทางอัลกอริทึม” (algorithmic sovereignty) ซึ่งคือการลดการพึ่งพาเทคโนโลยีตะวันตก ขณะที่เสริมสร้างการควบคุมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่สำคัญ
โฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวตอบคำถามของ Reuters ว่า “DeepSeek ได้ให้การสนับสนุนโดยเต็มใจ และมีแนวโน้มที่จะให้การสนับสนุนต่อไป แก่ปฏิบัติการทางทหารและข่าวกรองของจีน” วอชิงตันจะ “ดำเนินกลยุทธ์ที่กล้าหาญและครอบคลุมสำหรับเทคโนโลยี AI ของอเมริกา ร่วมกับประเทศต่าง ๆ ที่เชื่อถือได้ทั่วโลก ขณะเดียวกันก็กีดกันเทคโนโลยีนี้ออกจากมือของศัตรูของเรา” โฆษกกล่าวเสริม
การวางแผนและการใช้งานที่ขับเคลื่อนด้วย AI
ตามเอกสารต่าง ๆ จีนกำลังพิจารณา สุนัขหุ่นยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ซึ่งลาดตระเวนเป็นฝูงและ ฝูงโดรน ที่ติดตามเป้าหมายโดยอัตโนมัติ รวมถึงศูนย์บัญชาการที่เสมือนจริง และการจำลองเกมสงครามขั้นสูง
ในเดือนพฤศจิกายน 2024 PLA ได้ออกการประมูลที่คล้ายกับนิยายวิทยาศาสตร์สำหรับสุนัขหุ่นยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ซึ่งจะลาดตระเวนร่วมกันเพื่อหาภัยคุกคามและกวาดล้างวัตถุระเบิด
Reuters ไม่สามารถระบุได้ว่าการประมูลนี้ได้รับการดำเนินการหรือไม่ ก่อนหน้านี้ จีนเคยปรับใช้สุนัขหุ่นยนต์ติดอาวุธจากผู้ผลิตหุ่นยนต์ AI Unitree ในการฝึกซ้อมทางทหาร ตามภาพที่เผยแพร่ในสื่อของรัฐ
การทบทวนสิทธิบัตร การประมูล และรายงานการวิจัยที่ตีพิมพ์ในช่วงสองปีที่ผ่านมา แสดงให้เห็นว่า PLA และหน่วยงานในเครือกำลังมองหา AI เพื่อปรับปรุงการวางแผนทางทหาร รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อ วิเคราะห์ภาพถ่ายจากดาวเทียมและโดรนอย่างรวดเร็ว
นักวิจัยที่Landship Information Technology บริษัทจีนที่รวมระบบ AI เข้ากับยานพาหนะทางทหาร รวมถึงของ Norinco กล่าวในรายงานปกขาวเมื่อเดือนกุมภาพันธ์เพื่อส่งเสริมบริการของตนว่า เทคโนโลยีของพวกเขาซึ่งสร้างขึ้นบนชิป Huawei สามารถระบุเป้าหมายจากภาพถ่ายดาวเทียมได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่ประสานงานกับเรดาร์และเครื่องบินเพื่อดำเนินการ นักวิจัยที่ Xi’an Technological University ระบุว่า AI ยังได้ ย่นระยะเวลา ที่ผู้ร่างแผนทางทหารต้องใช้ในการเปลี่ยนจากการค้นหาและระบุเป้าหมายไปสู่การปฏิบัติการ
นักวิจัยที่สถาบันดังกล่าวกล่าวในบทสรุปการค้นพบของพวกเขาที่เผยแพร่ในเดือนพฤษภาคมว่า ระบบที่ขับเคลื่อนด้วย DeepSeek ของพวกเขาสามารถประเมินสถานการณ์ในสนามรบ 10,000 รูปแบบ ซึ่งแต่ละรูปแบบมีตัวแปร ภูมิประเทศ และการปรับใช้กำลังที่แตกต่างกัน ภายใน 48 วินาที พวกเขากล่าวว่างานดังกล่าวจะใช้เวลา 48 ชั่วโมง ในการดำเนินการโดยทีมงานวางแผนทางทหารแบบเดิม
อาวุธอัตโนมัติ
เอกสารระบุว่า หน่วยงานทางทหารของจีนกำลังลงทุนในเทคโนโลยีในสนามรบที่เป็นอิสระมากขึ้น (Autonomous)
การประมูลและสิทธิบัตรสองโหลที่ Reuters เห็น แสดงให้เห็นว่ากองทัพพยายาม รวม AI เข้ากับโดรน เพื่อให้สามารถจดจำและติดตามเป้าหมายได้ รวมถึงทำงานร่วมกันเป็นรูปแบบโดยมีการแทรกแซงของมนุษย์น้อยมาก
มหาวิทยาลัย Beihang ซึ่งเป็นที่รู้จักจากการวิจัยด้านการบินทางทหาร กำลังใช้ DeepSeek เพื่อปรับปรุงการตัดสินใจของฝูงโดรนเมื่อกำหนดเป้าหมายภัยคุกคาม “ต่ำ, ช้า, เล็ก” ซึ่งเป็นคำย่อทางการทหารสำหรับโดรนและเครื่องบินเบา ตามเอกสารสิทธิบัตรในปีนี้
ผู้นำด้านกลาโหมของจีนได้ให้คำมั่นต่อสาธารณะว่าจะรักษาการควบคุมของมนุษย์เหนือนำระบบอาวุธ ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นว่าความขัดแย้งระหว่างปักกิ่งและวอชิงตันอาจนำไปสู่การปรับใช้กระสุนที่ขับเคลื่อนด้วย AI อย่างไม่มีการควบคุม
กองทัพสหรัฐฯ ซึ่งกำลังลงทุนใน AI เช่นกัน ตั้งเป้าที่จะปรับใช้ โดรนอัตโนมัติหลายพันลำภายในสิ้นปี 2025 ซึ่งเจ้าหน้าที่กล่าวว่าเป็นความพยายามที่จะตอบโต้ความได้เปรียบเชิงตัวเลขของจีนในด้านยานพาหนะทางอากาศไร้คนขับ
ชิปสหรัฐฯ, โมเดลจีน
ผู้รับเหมาด้านกลาโหมของจีน เช่น Shanxi 100 Trust Information Technology ได้โฆษณาในการตลาดของตนถึงการพึ่งพาส่วนประกอบที่ผลิตในประเทศ เช่น ชิป Ascend ของ Huawei ซึ่งช่วยให้โมเดล AI สามารถทำงานได้
แม้จะมีการเปลี่ยนไปใช้โปรเซสเซอร์ในประเทศ แต่ฮาร์ดแวร์ของ Nvidia ยังคงถูกอ้างถึงบ่อยครั้งในการวิจัยโดยนักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับกองทัพ ตามการทบทวนเอกสารสิทธิบัตรในช่วงสองปีที่ผ่านมา
Reuters ระบุการใช้งาน A100 Chips ของ Nvidia 35 รายการโดยนักวิชาการที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีการป้องกันประเทศของ PLA (NUDT) และที่ “Seven Sons” ซึ่งเป็นกลุ่มมหาวิทยาลัยจีนที่อยู่ภายใต้การคว่ำบาตรของสหรัฐฯ และมีประวัติการทำวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันประเทศให้ปักกิ่ง
หน่วยงานเหล่านี้ในช่วงเวลาเดียวกันได้ยื่นสิทธิบัตร 15 รายการที่เกี่ยวข้องกับการใช้งาน AI ซึ่งอ้างถึงฮาร์ดแวร์ Huawei Ascend ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อใช้แทนชิป Nvidia
เมื่อเร็ว ๆ นี้ในเดือนมิถุนายน มหาวิทยาลัยวิศวกรรมกองกำลังจรวด PLA ได้ยื่นสิทธิบัตรแยกต่างหากสำหรับระบบตรวจจับเป้าหมายระยะไกล ซึ่งระบุว่าใช้ชิป A100 สำหรับการฝึกโมเดล
พันเอกอาวุโส Zhu Qichao หัวหน้าศูนย์วิจัย NUDT บอกกับ Reuters เมื่อปีที่แล้วว่า ข้อจำกัดของสหรัฐฯ ได้ส่งผลกระทบต่อการวิจัย AI ของพวกเขา “ในระดับหนึ่ง” แม้ว่าพวกเขาจะมุ่งมั่นที่จะลดช่องว่างทางเทคโนโลยีก็ตาม
Rizzo จาก Nvidia กล่าวปฏิเสธความต้องการฮาร์ดแวร์ของ Nvidia ของ PLA โดยกล่าวว่า จีน “มีชิปในประเทศมากเกินพอสำหรับการใช้งานทางทหารทั้งหมด”