หอมแดง “หอมลำดวน” ทนโรค หัวใหญ่ ได้ผลผลิตเพิ่ม 50%
หอมแดง เป็นพืชเศรษฐกิจที่สามารถปลูกได้ตลอดปี เกษตรกรนิยมปลูกหอมแดงเป็นรายได้เสริม หลังฤดูทำนา โดยแหล่งปลูกสำคัญอยู่ในจังหวัดศรีสะเกษ เชียงใหม่ ลำพูน พะเยา อุตรดิตถ์ เพชรบูรณ์
โดยปกติเกษตรกรปลูกหอมแดงโดยใช้หัวพันธุ์ ได้แก่ “หอมบั่ว” เป็นหอมแดงพันธุ์พื้นเมืองภาคเหนือ ขนาดหัวปานกลาง ได้ผลผลิตประมาณ 2,000-3,000 กิโลกรัมต่อไร่ คุณภาพการเก็บรักษาไม่ค่อยดี เพราะมีเปอร์เซ็นต์แห้งฝ่อ และเน่าเสียหายมากถึง 60% และหอมแดงพันธุ์บางช้าง หรือหอมแดงศรีสะเกษ มีขนาดหัวใหญ่ให้ผลผลิตประมาณ 1,000-5,000 กิโลกรัมต่อไร่ คุณภาพในการเก็บรักษาดีกว่าหอมบั่ว
การปลูกหอมแดงโดยใช้หัวพันธุ์ พบว่า มีปัญหาติดตามมามากมาย เช่น หัวพันธุ์เน่าเสีย ต้นทุนค่าหัวพันธุ์ไม่แน่นอนบางปีก็สูงมาก แถมเสี่ยงเจอโรคที่ติดมากับหัวพันธุ์ เช่น โรคหอมเรื้อน (หมานอน) ทำให้เกษตรกรหอมแดงมีต้นทุนการปลูกที่สูง
หอมลำดวนตราศรแดง
บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำกัด ผู้นำอันดับ 1 ในธุรกิจเมล็ดพันธุ์ภายใต้ตราศรแดง เล็งเห็นปัญหาที่เกิดขึ้น จึงคิดค้นปรับปรุงสายพันธุ์หอมแดงคุณภาพดีจนประสบความสำเร็จได้เมล็ดพันธุ์หอมแดงพันธุ์หอมลำดวนที่เหมาะสมสำหรับปลูกเชิงการค้า เป็นรายแรกของประเทศไทย
คุณอิสระ วงศ์อินทร์ ผู้จัดการฝ่ายขายประจำประเทศไทย บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำกัด กล่าวว่า บริษัทได้คิดค้นปรับปรุงสายพันธุ์หอมแดงกว่า 5 ปีจนได้เมล็ดพันธุ์หอมแดงพันธุ์หอมลำดวนโดยส่งเสริมให้เกษตรกรในจังหวัดศรีสะเกษและลำพูนได้ปลูกหอมแดงด้วยเมล็ดพันธุ์ ปรากฏว่า ได้ผลผลิตคุณภาพดี ช่วยเกษตรกรลดต้นทุนในการเตรียมปลูกได้ถึง 50% หอมแดงพันธุ์หอมลำดวนทนทานต่อโรคสูงกว่าหัวพันธุ์แล้ว ยังมีรูปทรงที่เป็นหัวเดี่ยวได้มากกว่า เนื้อแน่นกว่า ขายได้ราคาเกรด A ในสัดส่วนที่สูงกว่าการปลูกด้วยหัวพันธุ์ที่มักได้ผลผลิตแตกกลีบจัดเป็นสินค้าเกรดรองและขายได้ราคาต่ำ
การปลูกหอมแดงด้วยเมล็ด ทำได้ไม่ยาก พื้นที่ 1 ไร่ ปลูกระยะ 14×14 เซนติเมตร ต้องใช้กล้า 81,600 ต้น เมล็ด 1 กรัม เพาะกล้าได้ประมาณ 300 ต้น 1 ไร่ ใช้เมล็ดประมาณ 300-450 กรัม ทั้งนี้ พื้นที่ปลูก 1 ไร่ ใช้เมล็ดในการเพาะกล้าประมาณ 300-450 กรัม ทำแปลงเพาะกล้า กว้าง 1 เมตร ยาว 20 เมตร ใช้เมล็ดเพาะกล้า 60 กรัมต่อแปลง อัตราการหว่านกล้า 1 ตารางเมตร ใช้เมล็ดหว่าน 3 กรัม อายุกล้าที่เหมาะสมสำหรับการย้ายปลูก 35-45 วัน
ปลูกหอมแดงด้วยเมล็ด ต้นทุนผลิตลดลง
การปลูกหอมแดงหอมลำดวน มีจุดเด่นที่โดนใจเกษตรกรอย่างมากคือ ต้นทุนการผลิตลดลง อย่างเห็นได้ชัด จากการเปรียบเทียบต้นทุนการปลูกหอมแดงต่อไร่พบว่า โดยทั่วไป การปลูกหอมแดงจากหัวพันธุ์ ในพื้นที่ 1 ไร่ ใช้หัวพันธุ์ 300-400 กิโลกรัม ในราคากิโลกรัมละ 40 บาท เกษตรกรมีภาระต้นทุนค่าหัวพันธุ์ประมาณ 12,000-16,000 บาท ทำการคัดหัวพันธุ์รอบที่ 1 ก่อนใส่ถุงเก็บไว้ ค่าคัดหัวพันธุ์ กิโลกรัมละ 2 บาท รวมค่าคัดรอบแรก 600-800 บาท คัดหัวพันธุ์รอบแรก มีโอกาสสูญเสียหัวพันธุ์ได้ถึง 20% มูลค่าการสูญเสียที่ต้องซื้อหัวพันธุ์มาทดแทน 60-80 กิโลกรัม ค่าหัวพันธุ์ 240-320 บาท ค่าคัดทดแทน 120-140 บาท ซึ่งจุดนี้เป็นค่าใช้จ่าย 360-400 บาท
นอกจากนี้ ยังมีค่าถุงบรรจุ 1 กิโลกรัม ใบละ 1 บาท มีค่าใช้จ่าย 300-400 บาท ทำการคัดหัวพันธุ์รอบที่ 2 ก่อนใส่ถุงเก็บไว้ ค่าคัดหัวพันธุ์ กิโลกรัมละ 2 บาท รวมค่าคัดรอบสอง 600-800 บาท คัดหัวพันธุ์รอบสอง มีโอกาสสูญเสียหัวพันธุ์ได้ถึง 20% มูลค่าการสูญเสียที่ต้องซื้อหัวพันธุ์มาทดแทน 60-80 กิโลกรัม ค่าหัวพันธุ์ 240-320 บาท ค่าคัดทดแทน 120-140 บาท มีค่าใช้จ่าย 360-460 บาท รวมต้นทุน 14,220-16,920 บาท (ระยะเวลาเก็บเกี่ยวผลผลิต 80-85 วัน)
ขณะที่การปลูกหอมแดง จากเมล็ดพันธุ์ จำนวน 1 ถุง ขนาด 450 กรัม ปลูกได้ 1 ไร่ ต้นทุนค่าเมล็ดพันธุ์ 6,500 บาท ค่าเพาะกล้า ประมาณ 600 บาท ซึ่งเป็นดินเพาะ 1 กระสอบ 450 บาท + สารคลุกกันแมลง เชื้อรา 150 บาท รวมต้นทุน 7,100 บาทต่อไร่ กล่าวได้ว่า การปลูกหอมแดงด้วยเมล็ด ต้นทุนผลิตลดลงอย่างมาก
การเพาะกล้าใช้เวลา 35-45 วัน ระยะเวลาเก็บเกี่ยวผลผลิต 105-110 วัน เกษตรกรที่ปลูกเมล็ดพันธุ์ หอมแดง หอมลำดวน ตราศรแดง ปลูกง่าย ปลูกได้ตลอดปี ได้ต้นแข็งแรง ทนโรค หัวใหญ่ไซซ์จัมโบ้หัวสีแดงสด มีกลิ่นหอม หัวใหญ่สม่ำเสมอ เกษตรกรผู้ปลูกหอมแดงท่านใดสนใจการปลูกหอมแดงด้วยเมล็ดพันธุ์ พันธุ์หอมลำดวน พร้อมกับมีตลาดที่รองรับแน่นอน ทางอีสท์ เวสท์ซีด เปิดรับโควต้าเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ พร้อมสนับสนุนองค์ความรู้ต่างๆ และพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ประสบการณ์จากเกษตรกรต้นแบบที่ประสบความสำเร็จในการปรับเปลี่ยนการปลูกจากหัวพันธุ์มาสู่เมล็ดพันธ์ ผู้สนใจติดต่อได้ที่ คุณประเสริฐ ยอดลวด โทร. 091-774-4430
เกษตรกรลำพูนปลื้ม หอมลำดวนได้ผลผลิตเพิ่ม 50%
เจ๊เจิน – คุณกาญจนา สิมะนราธร เกษตรกรหัวก้าวหน้าในพื้นที่อำเภอบ้านโฮง จังหวัดลำพูน นับเป็นเกษตรกรรายแรกของไทยที่ปลูกหอมแดงด้วยเมล็ด หลังพบว่า สามารถลดต้นทุนการปลูก และเพิ่มผลผลิตได้มากกว่าเดิมถึง 50% บนพื้นที่ปลูกเท่าเดิม เจ๊เจินจึงตัดสินใจเปลี่ยนวิธีการปลูกหอมแดงจากปลูกแบบหัว มาปลูกแบบเมล็ดพันธุ์เป็นระยะเวลา 3 ปี กลายเป็นเกษตรกรที่ปลูกหอมแดงจากเมล็ดพันธุ์รายใหญ่สุดในขณะนี้
นอกจากนี้ เจ๊เจินยังเป็น 1 ในแม่ค้าที่นำร่องส่งเสริมให้เกษตรกรลูกสวนกว่า 150 ไร่ ปลูกหอมแดงด้วยเมล็ดทำให้ต้นทุนลดลง ผลผลิตมากขึ้น 50% เจ๊เจินสามารถส่งขายผลผลิตในตลาดได้ไวกว่าเดิม เนื่องจากหอมแดงพันธุ์หอมลำดวนมีลักษณะพิเศษคือ ให้ผลผลิตคุณภาพสูง เกรดเอสูง ทนทานต่อโรคและเชื้อแบคทีเรีย ติดผลง่ายและให้ผลที่แน่นสม่ำเสมอ หัวใหญ่ สีเข้มสด มีกลิ่นหอม ระยะเก็บเกี่ยว 105-110 วัน เหมาะสำหรับเพาะปลูกเชิงการค้า
ด้าน คุณเดช ศรีพจมงคล เกษตรกรผู้ปลูกหอมแดงในพื้นที่ บ้านอมพาย อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า หอมแดงเป็นพืชเศรษฐกิจทำเงินที่สร้างรายได้ดีเป็นอันดับ 2 รองจากกะหล่ำปลี ผมปลูกหอมแดงโดยใช้หัวพันธุ์มานาน 10 ปี โดยปลูกปีละ 2 ครั้ง ในช่วงฤดูฝนและฤดูแล้ง ปัจจุบันผมหันมาปลูกหอมแดงพันธุ์หอมลำดวนมาได้ 2 ปีแล้ว ตามคำแนะนำของเจ๊เจิน พบว่า หอมแดงพันธุ์หอมลำดวนให้ผลผลิตคุณภาพดี ทนทานต่อโรค ติดผลง่าย หัวใหญ่ แตกกอดี ขายได้ราคาสูง จึงวางแผนขยายพื้นที่ปลูกหอมแดงพันธุ์หอมลำดวนเพิ่มขึ้นในอนาคต เพราะปลูกดูแลง่าย เป็นที่ต้องการของตลาด