พันธ์ชนะ รัตนประสิทธิ์ ทายาทเจนฯ 3 กับภารกิจสืบทอดน้ำปลาแท้ตราหอยนางรม

คุณพันธ์ชนะ รัตนประสิทธิ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท น้ำปลาพิไชย จำกัด ทายาทรุ่นที่ 3 ของตำนานน้ำปลาแท้ เล่าย้อนถึงเส้นทางความสำเร็จที่ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน หากแต่เป็นผลลัพธ์ของ “รากที่ลึก” จากคุณปู่ผู้บุกเบิก และ “กลยุทธ์ที่เฉียบคม” จากคุณพ่อผู้พลิกเกมธุรกิจให้ฟื้นตัวและเติบโตอย่างมั่นคง

วันนี้เขาไม่เพียงแบกรับมรดกทางรสชาติ แต่ยังแบกความตั้งใจจะพาแบรนด์ไทยดั้งเดิมก้าวสู่อนาคตด้วยมุมมองแบบคนรุ่นใหม่ “คุณปู่ก่อตั้งโรงงานเล็กๆ เมื่อปี พ.ศ. 2480 บริเวณหาดวอนนภา บางแสน ที่เป็นชุมชนชาวประมงดั้งเดิม โดยรับปลาสดจากชาวประมงในพื้นที่มาหมักในโอ่งและไหเพื่อทำน้ำปลาขาย ต่อมาธุรกิจประสบปัญหาจึงตัดสินใจเรียกคุณพ่อที่กำลังศึกษาอยู่ต่างประเทศให้กลับมารับช่วงกิจการต่อ” เขาเล่าต่ออีกว่า “เมื่อคุณพ่อกลับมาก็เข้าสู่ยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ก้าวสำคัญคือการปรับโฉมโรงงานให้ทันสมัยทั้งระบบการผลิต การจัดการ และการนำเข้าเครื่องจักรเพื่อยกระดับคุณภาพและประสิทธิภาพให้ทัดเทียมมาตรฐานสากล “เราผลิตน้ำปลาหลายยี่ห้อ แต่ที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือแบรนด์ ‘สเปเชียล’ แม้จะขายดีแต่คุณพ่อมองว่าออกเสียงยากและไม่ติดหูคนไทย จึงไปค้นข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิบัตรต่างๆ ที่คุณปู่เคยจดทะเบียนไว้ จนไปสะดุดชื่อ ‘หอยนางรม’ ที่ดูมีเอกลักษณ์ และยิ่งไปกว่านั้น ชลบุรียังมีชื่อเสียงเรื่องฟาร์มหอยนางรม คำนี้ยังมีภาพลักษณ์ของความพรีเมียม จึงเปลี่ยนชื่อเป็น ‘หอยนางรม’ ที่คนจดจำมาจนถึงทุกวันนี้”

คุณพันธ์ชนะเล่าว่าในยุคนั้นน้ำปลาไทยมีสีคล้ำและกลิ่นแรง คุณพ่อจึงปรับกระบวนการผลิตครั้งใหญ่ โดยนำระบบการกรองแบบใหม่มาใช้ และเลือกใช้เฉพาะปลาสดคุณภาพดี ทำให้น้ำปลามีสีแดงอำพัน ใส สะอาด และมีกลิ่นหอม กลายเป็นจุดขายที่โดดเด่นในตลาด ทั้งยังมีการออกแบบขวดขนาดเล็กเพื่อวางขายควบคู่กับขวดใหญ่ ทำให้ลูกค้าซื้อไปทดลองใช้ได้ง่ายขึ้น ทว่าจุดเปลี่ยนที่ทำให้คนรู้จักคือหม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ “เชลล์ชวนชิม” ที่เดินทางมาดูโรงงานและประทับใจในความสะอาดและมาตรฐานของโรงงาน เมื่อได้ลองชิมน้ำปลาสดจากบ่อก็กล่าวว่า “อร่อยและหอมมาก โดยไม่ต้องปรุงแต่งใดๆ” จึงมอบตรา “เชลล์ชวนชิม” ให้ ซึ่งในยุคนั้นถือเป็นเครื่องการันตีคุณภาพที่ทรงพลังมาก ห้างร้านต่างๆ เริ่มติดต่อมาขอวางจำหน่าย คุณพ่อของเขาจึงเร่งยกระดับมาตรฐานการผลิตให้ทันสมัยยิ่งขึ้น ด้วยการนำระบบอัตโนมัติและมาตรฐาน ISO เข้ามาใช้ในกระบวนการผลิตซึ่งถือว่าล้ำหน้าในยุคนั้น ไม่ใช่แค่เรื่องรสชาติ แต่ยืนระยะด้วยคุณภาพ ไม่มีการเติมผงชูรส และไม่มีสารปรุงแต่งใดๆ คุณพันธ์ชนะบอกเล่าเพิ่มเติมว่าบ่อหมักจำนวนมากกว่าพันบ่อจะถูกตรวจสอบคุณภาพอย่างเข้มงวด เพื่อให้โปรตีนและวัตถุดิบในแต่ละบ่อได้มาตรฐานเดียวกัน ทุกล็อตจะถูกส่งไปตรวจสอบในห้องปฏิบัติการ ทำการวิเคราะห์สี กลิ่น และรสชาติ เพื่อการันตีว่าน้ำปลาทุกขวดที่ออกจากโรงงานจะมีคุณภาพสูงสุดและมาตรฐานคงที่เสมอ “คุณพ่อได้วางรากฐานที่แข็งแกร่งไว้แล้ว ดังนั้นเมื่อผมเข้ามาก็มองว่าต้องสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ที่จะ ‘ช็อกวงการ’ ได้ หนึ่งในไอเดียนั้นคือน้ำปลาพริกแบบซอง ไอเดียดั้งเดิมของคุณพ่อที่ได้เคยทดลองทำเป็นถ้วยเล็กๆ ปิดด้วยฟอยล์ แต่ด้วยต้นทุนที่สูงจึงเลิกโปรเจ็กต์ไปเกือบ 10 ปี ผมนำมาปัดฝุ่นใหม่โดยเปลี่ยนรูปแบบเป็นซอง เนื่องจากตอนนั้นพริกป่นซองและน้ำตาลซองกำลังได้รับความนิยม เราก็จัดหาเครื่องจักรมาผลิต ซึ่งเรามีเทคโนโลยีในการควบคุมไม่ให้พริกดำหรือเปลี่ยนสีเร็วกว่าปกติอยู่แล้ว

“เราทำงานเชิงรุก มีการส่งทีมการตลาดไปสำรวจต้นทุนตามร้านอาหารและสตรีทฟู้ด พบว่าการผลิตซองน้ำปลาพริกของเรามีต้นทุนใกล้เคียงกับราคาที่ร้านอาหารจ่าย เราใช้วิธีแจกซองน้ำปลาพริกให้ทดลองใช้ เมื่อผู้บริโภคชื่นชอบร้านค้าก็เริ่มติดต่อเข้ามา จนกระทั่งได้รับความสนใจจาก 7-Eleven ที่กำลังมองหาผู้ผลิตน้ำปลาพริกซองสำหรับข้าวกล่องที่กำลังเป็นเทรนด์ ความร่วมมือนี้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญทำให้ยอดขายเติบโตก้าวกระโดด กลายเป็นผู้นำตลาดในกลุ่มผลิตภัณฑ์นี้ และเป็นหนึ่งในความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเรา” ปัจจุบันตลาดน้ำปลาขวดมีการแข่งขันที่ร้อนแรงและต้องทำโปรโมชันเพื่อรักษาตำแหน่งแบรนด์ไว้ คุณพันธ์ชนะจึงมองหาไอเดียใหม่ๆ ตลอดเวลา อาทิ การพัฒนาน้ำจิ้มซีฟู้ด โดยทั่วไปน้ำจิ้มซีฟู้ดที่วางขายมักแยกส่วนพริกและน้ำจิ้มออกจากกัน จึงมีการเติมแป้งหรือสารเพิ่มความหนืดต่างๆ เพื่อให้เข้มข้นขึ้น เขาอยากให้น้ำจิ้มซีฟู้ดรสชาติจัดจ้านเหมือนน้ำจิ้มที่ใช้ในร้านอาหาร แม้ต้นทุนจะสูงกว่าแต่ได้ผลตอบรับดีเกินคาด และขึ้นแท่นอันดับหนึ่งในที่สุด อีกผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจได้แรงบันดาลใจจากเมนูปลากะพงทอดน้ำปลา รสชาติหวานๆ เค็มๆ จึงได้มีการพัฒนาน้ำปลาสูตรราดปลาทอดจนประสบความสำเร็จ เมื่อกระแสรักสุขภาพมาแรงคุณพันธ์ชนะก็ไม่ยอมตกขบวนด้วยการพัฒนาน้ำปลาตราหอยนางรม ไลท์ และที่จะไม่กล่าวถึงไม่ได้คือผลิตภัณฑ์กลุ่มวีแกนที่ได้รับความนิยมในยุโรป โดยใส่เห็ดทรัฟเฟิลเพิ่มกลิ่นหอมในน้ำปลาก็ได้รับการตอบรับดีมากเช่นเดียวกัน

ทั้งหมดนี้สะท้อนถึงวิสัยทัศน์ของคุณพันธ์ชนะที่ไม่ได้หยุดอยู่แค่การรักษามาตรฐานเดิม แต่ยังมุ่งมั่นต่อยอดให้น้ำปลาแท้ตราหอยนางรมก้าวทันโลกและชีวิตผู้บริโภคยุคใหม่ ในอนาคตอันใกล้เราอาจได้เห็นน้ำปลาในรูปแบบที่ไม่เคยคาดคิดมาก่อน แต่ยังคงคุณภาพ กลิ่นหอม และรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ไว้อย่างไม่มีเปลี่ยน