นักดาราศาสตร์จีนค้นพบ ‘ดาวพัลซาร์’ ปล่อยรังสีได้ 3 รูปแบบในดวงเดียว

× กรุณาติดต่อทีมงานเพื่อดาวน์โหลดคลิป

ปักกิ่ง, 29 ก.ค. (ซินหัว) — คณะนักวิจัยจีนค้นพบพัลซาร์ (pulsar) หรือดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูง รหัสพีเอสอาร์ เจ0846-3533 (PSR J0846-3533) ซึ่งมีรูปแบบการปล่อยรังสีที่แตกต่างกันพร้อมกันถึง 3 รูปแบบ นับเป็นการพลิกโฉมความเข้าใจจากการสังเกตการณ์ที่ผ่านมา ซึ่งพบว่าพัลซาร์แต่ละดวงจะแสดงรูปแบบการปล่อยรังสีได้เพียง 1-2 รูปแบบเท่านั้น

พัลซาร์ดังกล่าวไม่เคยผ่านการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างครอบคลุมและเป็นระบบมาก่อน โดยนักวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ซินเจียง สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน ได้ใช้ข้อมูลสังเกตการณ์ย่านความถี่กว้างพิเศษจากกล้องโทรทัศน์วิทยุพาร์กส์ (Parkes) ขนาด 64 เมตรของออสเตรเลีย เพื่อเก็บรวบรวมและวิเคราะห์สัญญาณพัลส์เดี่ยว (single-pulse) จำนวนหลายหมื่นสัญญาณ และยืนยันพบปรากฏการณ์ปล่อยรังสีที่แตกต่างกันพร้อมกันถึง 3 รูปแบบในพัลซาร์นี้ ได้แก่ การหยุดปล่อยสัญญาณเป็นช่วงๆ การสลับรูปแบบการแผ่รังสี และการเปลี่ยนแปลงความเข้มของสัญญาณแบบเป็นคาบ

ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในวารสารแอสโทรฟิสิคัล เจอร์นัล (The Astrophysical Journal) ระบุว่าพัลซาร์ดวงนี้สามารถหยุดปล่อยคลื่นวิทยุได้ชั่วคราวคล้ายประภาคารที่ดับแสงลงชั่วขณะ นอกจากนี้ รูปแบบของสัญญาณพัลส์ยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว โดยในภาวะปกติ ส่วนท้ายของสัญญาณจะสว่างกว่าส่วนอื่น แต่เมื่อเกิดการสลับรูปแบบการแผ่รังสี ส่วนกลางของสัญญาณจะสว่างเด่นชัดขึ้น และความสว่างของพัลซาร์ยังเปลี่ยนแปลงแบบเป็นคาบอย่างสม่ำเสมอด้วย

เวินจื้อกัง นักวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ซินเจียง ระบุว่าการสลับรูปแบบการแผ่รังสีและการหยุดปล่อยสัญญาณเป็นช่วงๆ เกิดจากการจัดระเบียบใหม่ของกระแสไฟฟ้าในชั้นบรรยากาศแม่เหล็กขนาดใหญ่ ขณะที่การเปลี่ยนแปลงความเข้มของสัญญาณแบบเป็นจังหวะสม่ำเสมอบ่งชี้ถึงการจัดโครงสร้างของการเร่งอนุภาคและประสิทธิภาพการแผ่รังสีพลาสมา