ข้าวโพดโปรตีนสูงทดแทนถั่วเหลืองนำเข้าจากสหรัฐ จีนพัฒนานวัตกรรมทางการเกษตรเพื่อลดพึ่งพาต่างประเทศ เพื่อสนองความต้องการในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ของจีน

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จีนต้องนำเข้าถั่วเหลืองในปริมาณมหาศาลเพื่อรองรับความต้องการในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง อันเนื่องมาจากพฤติกรรมการบริโภคของคนจีนที่เน้นอาหารประเภทเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมเพิ่มขึ้น

รัฐบาลจีนมองว่าการพึ่งพาสินค้าเกษตรนำเข้าที่เพิ่มขึ้นเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงทางอาหารของประเทศ และอาจกลายเป็นประเด็นขัดแย้งท่ามกลางสงครามการค้าที่ทวีความรุนแรงขึ้นกับสหรัฐฯ

การพัฒนาข้าวโพดที่มีโปรตีนสูงเพื่อทดแทนถั่วเหลืองในอาหารสัตว์ถูกมองว่าเป็นทางออกที่เป็นไปได้ โดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หัวจงของจีนได้พัฒนาพันธุ์ข้าวโพดที่มีศักยภาพสูงหลายชนิดแล้ว ตามคำกล่าวของอธิการบดีมหาวิทยาลัยฯ

หยาน เจี้ยนปิง อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หัวจงเปิดเผยว่า หากจีนสามารถเพิ่มปริมาณโปรตีนในข้าวโพดได้เพียง 1% ก็อาจลดความต้องการถั่วเหลืองจากต่างประเทศได้ถึง 8 ล้านตัน ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการลดการพึ่งพาสินค้าเกษตรนำเข้า โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่จีนกำลังเผชิญกับความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และความไม่แน่นอนในตลาดโลก

ปัจจุบัน จีนเป็นผู้นำเข้าถั่วเหลืองรายใหญ่ คิดเป็น 60% ของการค้าถั่วเหลืองทั่วโลก โดยมีสหรัฐฯ และบราซิลเป็นซัพพลายเออร์หลัก

การพึ่งพาถั่วเหลืองนำเข้าจากสหรัฐฯ กลายเป็นดาบสองคมสำหรับจีน โดยในอดีต จีนเคยใช้ถั่วเหลืองเป็นอาวุธในสงครามการค้า โดยขู่ว่าจะลดการนำเข้าถั่วเหลืองจากสหรัฐฯ ซึ่งส่งผลกระทบต่อรายได้ของเกษตรกรในภูมิภาคมิดเวสต์ และล่าสุด เมื่อช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา จีนประกาศเรียกเก็บภาษีกับสินค้าเกษตรของสหรัฐฯ รวมถึงถั่วเหลือง เพื่อเป็นการตอบโต้ที่สหรัฐฯ ขึ้นภาษีกับสินค้าจากจีน

การพึ่งพาธัญพืชจากสหรัฐฯ ยังถือเป็นจุดอ่อนเชิงกลยุทธ์เช่นกัน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จีนได้พยายามกระจายแหล่งนำเข้าถั่วเหลืองอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบัน สหรัฐฯ คิดเป็นสัดส่วนกว่า 20% ของการนำเข้าทั้งหมดของจีน ลดลงจากเกือบ 40% จากเมื่อสิบปีที่แล้ว

“เมื่อปีที่แล้ว ผลผลิตข้าวโพดทั้งหมดของจีนอยู่ที่ 290 ล้านตัน หากปริมาณโปรตีนในข้าวโพดเพิ่มขึ้น 1% ก็จะสามารถเพิ่มปริมาณโปรตีนได้ 2.9 ล้านตันต่อปี” หยาน กล่าว พร้อมเสริมว่า ทีมของเขาได้พัฒนาข้าวโพดโปรตีนสูงหลายสายพันธุ์ที่มีปริมาณโปรตีนเฉลี่ย 10% ซึ่งสูงกว่าข้าวโพดทั่วไป 2% โดยขณะนี้มีการปลูกข้าวโพดสายพันธุ์ดังกล่าวในพื้นที่กว่า 667,000 เฮกตาร์แล้ว

ข้าวโพดถูกใช้เป็นแหล่งพลังงานหลักในอาหารสัตว์ ขณะที่กากถั่วเหลืองเป็นแหล่งโปรตีนสำคัญ โดยในปีที่ผ่านมา จีนมีการนำเข้าถั่วเหลืองถึง 105 ล้านตัน ซึ่งส่วนใหญ่ถูกใช้เป็นแหล่งโปรตีนสำหรับปศุสัตว์และสัตว์ปีก ตามข้อมูลจากศุลกากรจีน

หยาน กล่าวว่า หากต้องการทดแทนการนำเข้าถั่วเหลืองด้วยผลผลิตในประเทศ จีนจะต้องเพิ่มพื้นที่การเกษตรอีก 11.55-13.2 ล้านเอเคอร์ ซึ่งเป็นเรื่องที่แทบเป็นไปไม่ได้ในประเทศที่มีประชากรหนาแน่นถึง 1.4 พันล้านคน

จีนให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตนเองในธัญพืชหลัก เช่น ข้าวและข้าวสาลี ซึ่งจีนมีเทคโนโลยีการผลิตที่ล้ำหน้าเป็นอันดับต้นๆ ของโลก อย่างไรก็ตาม ผลผลิตต่อหน่วยของข้าวโพดและถั่วเหลืองในจีนนั้นอยู่ที่เพียง 60% ของผลผลิตในสหรัฐฯ ตามข้อมูลที่เจ้าหน้าที่จีนอ้างอิงบ่อยครั้ง

นายกรัฐมนตรี หลี่ เฉียง ประกาศเป้าหมายผลผลิตธัญพืชของจีนในปีนี้ที่ 700 ล้านตัน พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของการพัฒนาผลผลิตและคุณภาพให้ดียิ่งขึ้น หลังจากที่จีนสามารถสร้างสถิติใหม่ด้วยผลผลิตธัญพืชสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 706.5 ล้านตันในปีที่ผ่านมา

ที่มา: SCMP