สวนขวด-สวนถาด สร้างมูลค่าเพิ่มจากสิ่งที่มี
มนุษย์เงินเดือน ที่พักอาศัยในหอพัก คอนโดมิเนียม หรืออพาร์ตเมนต์ สามารถเพิ่มพื้นที่สีเขียวโดย กระถางที่ปลูกไม้ประดับ ใส่ไอเดียปนจิตนาการ โดยนำบ้านจิ๋วมาวางตกแต่ง ในรูปแบบ สวนขวดและสวนถาดขนาดเล็ก ยิ่งทำให้สวยงามสบายตา ช่วยผ่อนคลายความเครียดแล้ว สวนขวด สวนถาดเหล่านี้ยังทำหน้าที่ดูดสารพิษอีกด้วย
วิธีสร้างสวนถาดพาเพลิน
อุปกรณ์ในการทำสวนขวด เช่น หิน ปากคีบหรือฟอร์เซป ตุ๊กตาประดับ กระถางปลูก ปูนซีเมนต์ขาว หินกรวด และขวดสเปรย์น้ำเปล่า
หากใครสนใจทำกระถางด้วยปูน ควรใช้ผสมปูนซีเมนต์ขาวต่อน้ำเปล่า 2 : 1 โดยทิ้งไว้ประมาณ 24 ชั่วโมง ทิ้งให้ปูนแห้งในที่ร่มที่อุณหภูมิห้อง ไม่แนะนำให้นำไปตากแดดเพราะเป็นการเร่งให้เนื้อปูนแห้งเร็ว ขณะที่เนื้อปูนยังไม่เซ็ตตัวดี เมื่อปูนแห้งจะเกิดการแตกร้าวและเปราะง่าย จากนั้นนำปูนซีเมนต์ขาวผสมน้ำในอัตรา 2 : 1 สร้างแบบขึ้นมาจากวัสดุต่างๆ เช่น กระดาษแข็ง ดินน้ำมัน หรือเศษไม้ต่างๆ เพื่อนำมาทำเป็นกรอบของแบบ หรือการนำดินน้ำมันมาปั้นตามแบบที่เราต้องการ เช่น แผ่นทางเดิน บ้านจิ๋ว เห็ดจิ๋ว ตู้ไปรษณีย์จิ๋ว เป็นต้น
นำปูนที่ผสมเทลงไปในแบบ รอจนแห้ง แกะแบบออกก็จะได้แบบตามต้องการ ให้นำกระดาษทรายมาขัดเพื่อให้เกิดความเนียนบนพื้นผิวหรือรูปทรงตามต้องการ ซึ่งบางครั้งงานปูนก็ยังสามารถผสมผสานกับงานไม้ได้ด้วยแต่ต้องใช้จินตนาการเข้ามาช่วยจะทำให้นึกภาพออกได้ง่ายขึ้น เช่น การทำตู้ไปรษณีย์ เลือกใช้ปูนเป็นส่วนของตัวตู้และใช้ไม้จากไม้เสียบลูกชิ้นมาทำเป็นฐาน แล้วใช้ปืนกาวช่วยยึดให้ติดกัน
เห็ดที่ทำจากปูนซีเมนต์ ได้แม่แบบที่ทำจากดินน้ำมัน ขัดด้วยกระดาษทรายและลงสี ให้เกิดความสวยงามและเหมือนจริง แนะนำให้ใช้สีอะครีลิกเพราะเป็นสีที่ทึบแสง แห้งไว และทนทานมาก เหมาะสำหรับงานปูนที่ต้องการความทนทาน จากนั้นพ่นสเปรย์เคลือบเงาหรือแล็กเกอร์เพื่อเพิ่มความทนทานให้วัสดุเพิ่มมากยิ่งขึ้น ส่วนเทคนิคการสร้างทางเดินในสวนที่สำคัญคือ การใส่ทรายลงไปในกระถางให้เต็มก่อน
นำกระดาษแข็งมาทำเป็นแบบเป็นแนวทางเดินโดยใช้ไม้ขนาดเล็กช่วยบังคับเส้นทางบนสวนถาด นำปูนซีเมนต์ขาวโรยตามแนวทางเดินที่ได้ทำไว้จนเต็ม ก็เคาะกับโต๊ะเพื่อให้ปูนเสมอกันตามแบบและนำหินลวดลายต่างๆ มาตกแต่งตามจินตนาการบนเส้นทาง โดยใช้ปากคีบหรือฟอร์เซป คีมหนีบ มาช่วยจัดวางหินได้อย่างตรงตามตำแหน่งที่ต้องการได้ง่ายขึ้นและใช้ปากคีบกดให้หินจมไปครึ่งหนึ่งของตัวหิน
จากนั้นนำน้ำมาฉีดสเปรย์บนทางเดินจนชุ่มจนเห็นว่าน้ำดูดซึม เห็นว่าหินที่จัดวางไว้ได้อย่างชัดเจน จากนั้นปล่อยทิ้งไว้ให้แห้งเป็นเวลา 24 ชั่วโมง เมื่อครบ 1 วัน แล้วทำการแกะกระดาษแข็งอย่างช้าๆ เพื่อป้องกันการแตกรอบขอบทางเดิน จากนั้นเททรายที่อยู่ภายในกระถางออกให้หมดจะได้รูปของกระถางที่มาพร้อมทางเดินตรงกลางของกระถาง ที่ผู้เขียนใช้ทรายเนื่องจากประสบการณ์ เมื่อใช้ดินเป็นพื้นและมีการเทปูนลงไปในแบบ ฉีดน้ำ และรอจนปูนแห้งจะได้รูปทรงทางเดินเหมือนกัน ไปรษณีย์จิ๋วที่ลงสีแล้ว ใช้เพื่อตกแต่งสวนถาด
เมื่อนำต้นไม้ปลูกพบว่า ต้นไม้ตายเนื่องจากเศษปูนที่ละลายปนกับดินนั้นเป็นพิษกับต้นไม้ทำให้ต้นไม้ตายจึงปรับเปลี่ยนเป็นการใช้ทรายเพื่อพยุงทำเป็นทางเดินและเมื่อแห้งให้เททรายออกให้หมด จะกลายเป็นทางเดินที่แห้งแข็งไม่ละลาย ซึ่งไม่เป็นอันตรายต่อต้นพืช เมื่อได้ทางเดินที่สมบูรณ์แล้ว จากนั้นใส่กาบมะพร้าวสับลงไปที่ก้นกระถาง ตามด้วยดินและนำไม้ประดับปลูกลงไป ต้นไม้ที่ผู้เขียนเลือกปลูก เช่น ต้นสายรุ้ง, ต้นแพรหยก, ต้นแพรทอง, ต้นริบบิ้นเขียว, ต้นเล็บครุฑด่าง, ต้นริบบิ้นชาลี ซึ่งล้วนแล้วเป็นไม้ขนาดเล็กและเป็นพืชที่เลี้ยงง่าย นำมาปลูกเลี้ยง จากนั้นนำอุปกรณ์ที่ได้เตรียมไว้มาตกแต่ง เช่น บ้านจิ๋ว, เห็ด, แผ่นทางเดิน มาวางในตำแหน่งที่เหมาะสม แต่งแต้มด้วยจินตนาการด้วยตัวการ์ตูนต่างๆ ก็สามารถเพิ่มเรื่องราวให้สวนถาดได้น่าสนใจเป็นอย่างมาก จนมาเป็นสวนถาดขนาดจิ๋วที่พร้อมจะมอบความสดใสให้กับผู้เลี้ยงได้ไม่ยากนัก
สวนขวดพาฝัน
จากการต่อยอดจากสิ่งที่มีอยู่เดิมคือ ไม้ดอกไม้ประดับที่ชอบแล้ว ผู้เขียนได้ลองสร้างสวนขวดทั้งแบบระบบปิดและระบบเปิด ซึ่งทั้ง 2 ระบบ นี้มีรายละเอียดที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นชนิดของต้นไม้ วัสดุที่ใช้ตกแต่งภายใน และสถานที่ตำแหน่งการจัดวาง ซึ่งพบว่า ในการจัดสวนตามแบบเปิดนั้นสามารถเลือกพืชทั่วไปที่ต้องการน้ำและความชื้นตามอุณหภูมิห้อง ต้องการน้ำแต่ไม่มากนัก เช่น ตะบองเพชร, สายรุ้ง, บุษบาพารวย, ริบบิ้นชาลี, แพรหยก, แพรทอง, ริบบิ้นเขียว, ริบบิ้นแดง, เกล็ดแก้ว, เล็บครุฑ, มะพร้าวทะเลทราย เป็นต้น ซึ่งก็สามารถเลือกตามความชอบของผู้ปลูก
วิธีการปลูกสวนขวดแบบเปิด มีขั้นตอนดังนี้
เตรียมขวดโหลแก้วที่ทำความสะอาดเรียบร้อยแล้ว จากนั้นนำหินภูเขาไฟมารองพื้นให้เต็มเพื่อเพิ่มการระบายน้ำไม่ให้เกิดการขังของน้ำในขวดโหล แล้วนำลงค่อยๆ เติมลงไปจนทั่ว จนไม่เห็นหินภูเขาไฟ แล้วทำการเลือกไม้ประดับที่เราต้องการโดยการเลือกไม้ประดับในการจัดสวนขวด ควรมีต้นไม้ตามหลักการจัดสวนคือ ไม้หลัก ไม้รอง และไม้พุ่มหรือไม้คลุมดิน และนำต้นไม้ที่เอาดินออกโดยให้เหลือแต่ต้นกับรากติดมาเท่านั้น จัดวางตามตำแหน่งที่ต้องการปลูกภายในโหลแก้วและนำดินมาเติมโดยค่อยๆ เดิมด้วยการใช้ช้อนจะช่วยให้ดินและต้นไม้อยู่ในตำแหน่งเดิม
เมื่อเติมดินจนเต็มและโคนต้นแน่นสามารถยืนทรงต้นได้แล้วให้ฉีดน้ำ 1 ครั้ง และเติมดินอีกครั้งจนเต็ม จากนั้นนำหินขนาดต่างๆ มาประดับให้เป็นเส้นทางเดิน หรือนำแผ่นทางเดินมาวาง และโรยด้วยหินชนิดต่างๆ เพิ่มเรื่องราวเติมแต่งแล้วแต่จินตนาการที่ชอบ จากนั้นเสริมแต่งด้วยตุ๊กตาหรือสัตว์ต่างๆ เพื่อเพิ่มความสดใสและเรื่องราวที่สมจริงเข้าไปก็ทำให้สวนขวดมีความน่าสนใจมากยิ่งขึ้น เท่านี้ก็ถือว่าเสร็จเรียบร้อย
สร้างมูลค่าเพิ่มจากสิ่งที่มี
สู่การสร้างรายได้ที่มากขึ้น
จากที่กล่าวมานั้น ผู้เขียนมีการเปิดช่องทางการขายหลากช่องทาง เช่น จากการขายงานเกษตรแฟร์ลาดกระบัง งานถนนคนเดินลาดกระบัง ช่องทางเครือข่ายออนไลน์ทาง facebook และทาง Instagram ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย สามารถเป็นแหล่งแสดงสินค้าและข้อมูลต่างๆ ได้ง่าย สามารถตรวจสอบการสั่งซื้อของลูกค้า ได้พูดคุยกับลูกค้าโดยตรง สามารถสอบถามรายละเอียดต่างๆ เกี่ยวกับการเลี้ยงได้ ซึ่งผู้ปลูกก็จะเข้ามาตอบข้อซักถามรายละเอียดต่างๆ
แต่เนื่องด้วยสวนขวดและสวนถาดนั้นมีความบอบบางมาก และเสียหายง่ายจากการกระทบกระเทือนจึงไม่เหมาะต่อการส่งผ่านทางไปรษณีย์ เหมาะกับการขายผ่านทางหน้าร้านเพราะลูกค้าสามารถปรับเปลี่ยนวัสดุตกแต่งตามที่ต้องการได้ ถึงแม้จะไม่เหมาะกับการส่งทางไปรษณีย์ แต่ผู้เขียนพบว่าสามารถสร้างมูลค่าจากการขายเดิมจะขายไม้ประดับกระถางละ 20-30 บาท แต่เมื่อนำมาตกแต่งงานปูน และใส่ต้นไม้ลงไปจะขายในราคากระถางละ 100-200 บาท ถือว่าสามารถเพิ่มรายได้เพิ่มขึ้นอย่างมาก จากสิ่งที่มีอยู่เดิมให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้นด้วยการไม่หยุดคิด ไม่หยุดพัฒนานั้นเอง