“ข้าวคลุก” เครื่องว่างที่รัชกาลที่ 6 โปรดเสวย ทำอย่างไร?

ข้าวคลุก เครื่องว่างที่รัชกาลที่ 6 โปรดเสวย ทำอย่างไร?

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงเป็นกษัตริย์ไทยที่ทรงพระปรีชาสามารถด้านการประพันธ์อย่างยิ่ง เพราะตลอดพระชนม์ชีพปรากฏพระราชนิพนธ์มากมายนับไม่ถ้วน

หนึ่งในงานที่ผู้คนให้ความสนใจตลอดมาก็คือ“เห่บทชมเครื่องว่าง” อันปรากฏข้อมูลที่ทำให้เห็นถึง“เครื่องว่าง”หรือปัจจุบันก็คุ้นเคยกันว่า ของว่าง ที่ชนชั้นนำขณะนั้นนิยมรับประทานกัน

ในนั้นปรากฏเครื่องว่างอยู่ 16 สำรับ อันได้แก่ ข้าวต้มนก, ข้าวต้มเนื้อ, ข้าวต้มสาคู, ขนมจีบนึ่ง, ขนมเบื้องกรอบ, หมูแนมแข็งอย่างใหม่, เมี่ยงคำ, เมี่ยงสมอเครื่องสด, เมี่ยงสมอเครื่องทอด, เมี่ยงปลาทู, ข้าวคลุก, ข้าวตังทาน้ำพริกผัด, ข้าวตังหน้าตั้ง, ขนมเบื้องไทย, ขนมจีนแกงไก่ และข้าวมันส้มตำ

สำหรับบทความนี้ ขอยกเมนู “ข้าวคลุก” มาพูดถึงกัน เพราะปรากฏสูตรอยู่ในตำรับตำราอาหารของหม่อมหลวงปอง มาลากุล

เครื่องประกอบที่อยู่ในเมนูนี้มี ข้าวสุก 6 ถ้วย เนื้อไก่ 1 ซีก หมู 3 ชั้น ครึ่งกิโลกรัม ปลาดุก 1 ตัว หรือปลาช่อนครึ่งตัวก็ได้ ไข่เค็มต้ม 3 ฟอง น้ำพริกเผา กระเทียมแห้ง แตงกวา พริกไทยอ่อน มะม่วงหรือมะปรางดิบ มะนาว น้ำปลาดี น้ำตาลทราย น้ำตาลหม้อ น้ำมันหมู กับข้าวเกรียบกุ้งหรือกระเพาะปลาพอควร

ขั้นตอนการทำเริ่มจากเนื้อไก่ฉีกเป็นฝอยหยาบผัดกับน้ำมันหมูพอสุก หมู 3 ชั้น หั่นบางผัดกับน้ำปลาน้ำตาลเคี่ยวเป็นหมูหวาน ปลาดุกย่างแล้วทอดอีกที ถ้าเป็นปลาช่อนทอดสด ๆ ไข่เค็มหั่นตามยาวเป็นเสี่ยง ๆ ปอกเอาไข่ขาวออกเสียบ้าง 1 ฟอง กระเทียมซอยเจียวให้กรอบ แตงกวาซอยหลีกไส้ พริกไทยอ่อนปลิดจากก้าน มะม่วงหรือมะปรางซอยล้างไว้ ข้าวเกรียบกุ้งหรือกระเพาะปลาทอดน้ำมันพอเหลือง

ถ้าเตรียมของแล้ว จึงคลุกข้าวด้วยเครื่องเหล่านี้ คือน้ำพริกเผา น้ำปลา น้ำตาลทราย มะนาว ไข่เค็มใช้แต่ไข่แดง บี้คลุกให้เข้ากันแล้วจึงใส่เนื้อไก่ หมูหวาน ปลาทอด มะม่วงหรือมะปรางซอยเคล้าเบา ๆ

เมื่อเสร็จแล้วจัดลงจาน ตักข้าวคลุกวางให้เรียบร้อยแล้วโรยกระเทียมเจียว แตงกวาซอย พริกไทยอ่อน วางไข่เค็มที่ทำไว้ข้าง ๆ ส่วนข้าวเกรียบกุ้งจัดอีกจานหนึ่งก็ได้

เมนูนี้จะมีรสชาติเค็มหวาน เปรี้ยวและเผ็ดน้อย ๆ เป็นอาหารเช้าหรือกลางวันก็ได้ ถือเป็นอีกหนึ่งเมนูระดับประวัติศาสตร์ ที่ปรากฏอยู่ในพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่ 6

อ่านเพิ่มเติม :

• “ข้าวคลุกกะปิ” สูตรรัชกาลที่ 5 ฉบับอยากเสวยเมื่อประทับต่างแดน เป็นอย่างไร?
• “ด้วง” วัตถุดิบที่ชาววังเอาไปทำหลากเมนู จนเป็นพระกระยาหารโปรดรัชกาลที่ 5-6
• “4 พระกระยาหารโปรด” ในรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

นริศ จรัสจรรยาวงศ์. ตำรับสร้าง(รส)ชาติ. กรุงเทพฯ: มติชน, 2567.

ศรีมาลา. ตำรับอาหารพิเศษ ลำดับตามบทเห่เรือยุคเก่าและใหม่. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, 2497.

https://www.silpa-mag.com/culture/article_147796

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 29 เมษายน 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ข้าวคลุก” เครื่องว่างที่รัชกาลที่ 6 โปรดเสวย ทำอย่างไร?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com