‘เจ้าขุนทอง’ ตำนาน หุ่นมือ เพื่อนที่ไม่เคยจากไปไหนของ ‘เด็กไทย’

มารู้จักกับ เจ้าขุนทอง หุ่นมือไทย กับผองเพื่อน จักรวาลสรรพสัตว์ เพื่อนผู้ให้ความรู้ต่าง ๆ แก่เด็ก ๆ ที่อยู่คู่กับประเทศไทยมายาวนานกว่า 3 ทศวรรษ และยังคงเดินหน้าต่อไป

จากหน้าจอทีวี สู่วิถีใหม่ยุคดิจิทัล

"เจ้าขุนทอง ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 ทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 ซึ่งเดือนตุลาคมปีนี้ก็จะครบ 34 ปี พอดี

จุดเริ่มต้นมาจาก คุณแดง สุรางค์ เปรมปรีดิ์ (ผู้บริหาร ช่อง 7) ท่านเป็นห่วงเรื่องภาษาไทยในสมัยนั้น จึงอยากทำรายการรณรงค์ให้เด็ก ๆ รู้สึกว่าภาษาไทยสนุกและหันมาใส่ใจ

ก็เลยชวน คุณแม่อ้าว-เกียรติสุดา ภิรมย์ มาทำรายการเด็ก โดยใช้ หุ่น เป็นตัวนำเสนอ

เป็นสัตว์ไทย ๆ ที่คนคุ้นเคย เช่น นกขุนทอง ที่เลียนเสียงคนได้มาเป็นตัวนำ เพื่อสอนภาษาไทยและสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และวิถีชีวิตไทย

แล้วก็มีตัวละครอื่น ๆ อย่าง ควาย หรือ หมา เช่น หางดาบ สุนัขลักษณะไทย โดยคุณแม่เป็นคนคิดและเขียนบททั้งหมด

ผาล ภิรมย์ ลูกชายของคุณเกียรติสุดา ภิรมย์ ผู้สานต่อเจ้าขุนทองเล่าความเป็นมาให้ฟัง

ผาล ภิรมย์ (Cr. Kanok Shokjaratkul)

'เจ้าขุนทอง' เพื่อนที่ไม่เคยจากไปไหน

หลายคนเข้าใจผิดว่า เจ้าขุนทองหายไปจากจอทีวีช่วงหนึ่ง แต่จริง ๆ แล้ว เจ้าขุนทองไม่เคยหายไปไหน

"ตอนเริ่มมีรายการเจ้าขุนทอง ผมยังเป็นเด็กวิ่งเล่นอยู่ในกองถ่ายอยู่เลยครับ โดยมีคุณแม่เป็นคนเชิดและพากย์เสียงเจ้าขุนทอง มี ลุงมะตูม ที่เป็นเต่า มีอายุ มีความรู้ มานำเสนอช่วง สนุกกับคำ หรือ สำนวนชวนคิด

กลุ่มตัวละครเหล่านี้เปรียบเสมือนการจำลองภาพสังคมไทยสมัยก่อน ที่มีคนหลากหลายวัย อยู่ร่วมกันแบบเกื้อกูลเป็นเพื่อนเป็นญาติพี่น้อง

คณะหุ่นเจ้าขุนทอง 'ขอนลอย - ฉงน - เจ้าขุนทอง - ลุงมะตูม' (Cr. Kanok Shokjaratkul)

ช่วง 20 ปีแรก เราออกอากาศทุกวัน 7 วันต่อสัปดาห์ ผลิตใหม่ 4 ตอน และรีรัน 3 ตอน ปีหนึ่งเขียนบทมากกว่า 200 ตอน

ความยาวตอนละ 30 นาที ครอบคลุมทั้งเรื่องภาษา คุณธรรม จริยธรรม และวิถีชีวิตไทย

เราอยู่กับช่อง 7 มายาวนานถึงปี พ.ศ. 2560 รวมแล้วประมาณ 26-27 ปี

หลังจากหลุดจากผัง เราได้ไปขอทุนสนับสนุนผลิตรายการใหม่โดยใช้กลุ่มตัวละครเดิม ภายใต้ชื่อรายการ ฉงน ฉงาย สองควายช่างสงสัย ออกอากาศทางช่อง ALTV (หมายเลข 4 ของไทยพีบีเอส) ออกมาประมาณ 5 ซีซั่น

ล่าสุดสถานี ALTV ปิดตัวลง ทำให้เราต้องกลับมาเน้นช่องทางออนไลน์ของตัวเองมากขึ้น"

คุณแม่อ้าว-เกียรติสุดา ภิรมย์ กับ 'เจ้าขุนทอง' (Cr. Kanok Shokjaratkul)

เบื้องหลัง ยังคงเป็นทีมงานชุดเดิม

"หลัก ๆ ที่เขียนบทจะมีผมกับคุณแม่ พอได้บทมาก็จะไปอัดเสียงกับทีมพี่ ๆ นักพากย์ชุดเดิม 3-4 คนที่อยู่มาตั้งแต่ยุคแรก

ส่วนผมเป็นคนใหม่ที่เข้ามาเสริมได้ประมาณเกือบ 20 ปีแล้ว รับหน้าที่เป็น ผู้กำกับ และดูแลเรื่องบุคลิกลักษณะของตัวละคร

ส่วนคนทำหุ่นและซ่อมแซมหุ่นคือ พี่นพ (นพดล พระเดโช : เจ้าของเสียง ขอนลอย, หางดาบ, คุณตาไฉน) กับพี่โป้ง (ธนาธิป ขยันการ : เจ้าของเสียง ลุงมะตูม, ย่น, วอแว, น้าด๊อง) เป็นมือวางอันดับหนึ่งและสองในการดูแล

ตัวละครหลัก ๆ มีประมาณ 10-20 ตัว แต่ถ้านับรวมตัวประกอบในจักรวาลเจ้าขุนทองด้วยก็เป็น 100 ตัว

ตัวละครที่มีแฟนคลับเยอะมาก คือ ขอนลอย (จระเข้) ที่มีนิสัยหิวเก่ง ชอบกิน ชอบนอน ซึ่งเด็ก ๆ เข้าถึงง่าย และ ฉงน (ควาย) เป็นตัวแทนของเด็กที่ช่างสงสัย ส่วน เจ้าขุนทอง (นกขุนทอง) เป็นเหมือนพี่ใหญ่ที่คอยดำเนินเรื่อง"

ผาล ภิรมย์ กับ 'ฉงน' (Cr. Kanok Shokjaratkul)

โลกเปลี่ยนไป เราต้องเปลี่ยนตาม

"การปรับตัวให้เข้ากับยุคดิจิทัลของเจ้าขุนทอง เป็นเรื่องที่ท้าทายมาก

จากที่เคยมีรายได้แน่นอนจากสถานีฯ ตอนนี้เราต้องหาทุนผลิตเป็นซีซั่น ๆ ไป และต้องทำด้านอื่นเสริม เช่น การแสดงสด และ Workshop เราเน้นการ Collaborate มากขึ้น

ล่าสุด เราเป็นKey Visual ในงาน สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 (วันที่ 26 มีนาคม-6 เมษายน 2569 ณ ศูนย์สิริกิติ์)

พี่โป้ง-ธนาธิป ขยันการ กับ 'ลุงมะตูม' (Cr. Kanok Shokjaratkul)

ในงานสัปดาห์หนังสือครั้งนี้ เจ้าขุนทอง มาในธีม ตำนานมหัศจรรย์ กิจกรรมหลัก ๆ มี 2 ส่วน คือ

• กิจกรรมWorkshop ทำหุ่นมือจากวัสดุเหลือใช้: มีอุปกรณ์เตรียมไว้ให้ ทำเสร็จแล้ว เอากลับบ้านได้เลย
• ซุ้มนิทานและหุ่นมือ: เรามีหุ่นตัวเล็ก ๆ กว่า 30-40 ตัวให้เด็ก ๆ และครอบครัวได้ลองเชิดและเล่าเรื่องร่วมกัน โดยมีพี่ ๆ คอยแนะนำ
• กิจกรรม Meet & Greet พบปะตัวละคร ตัวจริงเสียงจริง
• การแสดงสดบนเวทีใหญ่ ที่เปิดโอกาสให้ผู้ชมขึ้นมามีส่วนร่วมพากย์เสียงและเชิดหุ่นด้วยกัน

เจ้าขุนทองไม่เคยหายไปไหน เรายังสู้ต่อและอยากเจอกับเด็ก ๆ และทุกคน

สำหรับคนทำรายการเด็ก ผมขอส่งกำลังใจให้ มันไม่เคยง่ายเลย ทั้งเรื่องเงินและช่องทางที่น้อยลง แต่เราต้องมีความอดทนและเชื่อมั่นในสิ่งที่ทำ เพื่อที่จะพาตัวเองไปต่อให้ได้

พวกเราคณะหุ่นเจ้าขุนทองยังคิดถึงทุกคนและพร้อมสร้างความสนุกให้เสมอ"

พี่นพ - นพดล พระเดโช กับ 'ขอนลอย (Cr. Kanok Shokjaratkul)

'ฉงน'ควายช่างสงสัย (Cr. Kanok Shokjaratkul)

แฟนวัยเด็กที่โตเป็นผู้ใหญ่แล้ว มาขอถ่ายเซลฟี่ (Cr. Kanok Shokjaratkul)

มาพบกันได้ที่ 'งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ' (Cr. Kanok Shokjaratkul)

เบื้องหลัง ก่อนกลับบ้าน ทุกตัวจะมีเป้ที่อยู่ของตัวเอง (Cr. Kanok Shokjaratkul)

คณะหุ่น 'เจ้าขุนทอง' พร้อมแล้วที่จะออกเดินทาง Cr. Kanok Shokjaratkul