เจาะ 5 เหตุผล ทำไมปีนี้ นร.แห่สอบเตรียมอุดมฯ สัญญาณอะไรของระบบการศึกษาไทย?

7 มีนาคม 2569 เพจ Eduzones (หรือ eduzonesdotcom) สื่อสังคมออนไลน์และเว็บไซต์ชุมชนด้านการศึกษาอันดับ 1 ของไทย ก่อตั้งและบริหารโดย อาจารย์วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ (Wiriyah Eduzones) ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา ซึ่งมุ่งเน้นการให้ข้อมูล ข่าวสารการศึกษา TCAS ทุนการศึกษา และแนวทางพัฒนานักเรียน ได้ทำการวิเคราะห์ ทำไมปีนี้เด็กแห่สอบ “เตรียมอุดมฯ” เกือบ 14,000 คน? ไว้อย่างน่าสนใจ เนชั่นออนไลน์ จึงขอนำเนื้อหาดังกล่าวมาเผยแพร่

สัญญาณอะไรของระบบการศึกษาไทย

การสอบเข้า ม.4 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ปีการศึกษา 2569 กลายเป็นอีกหนึ่งภาพสะท้อนสำคัญของการแข่งขันทางการศึกษาในประเทศไทยปีนี้มีผู้สมัครสอบสูงถึง 13,895 คน จากทั่วประเทศ ขณะที่โรงเรียนสามารถรับนักเรียนได้เพียง 1,520 คน คิดเป็นอัตราการแข่งขันประมาณ 1 ต่อ 9 ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่า โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษายังคงเป็นหนึ่งใน “จุดหมายปลายทาง” ของนักเรียนระดับมัธยมต้นที่ต้องการเส้นทางสู่มหาวิทยาลัยชั้นนำแต่คำถามสำคัญคือ

ทำไมเด็กถึงสมัครสอบเพิ่มขึ้นจำนวนมากในปีนี้?

Eduzones วิเคราะห์ปัจจัยสำคัญที่อยู่เบื้องหลังปรากฏการณ์นี้

1. ชื่อเสียงของ “เตรียมอุดมฯ” ยังเป็น Top Tier ของประเทศ หนึ่งในเหตุผลหลัก คือ ภาพลักษณ์ด้านคุณภาพการศึกษา โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาถูกมองว่าเป็นโรงเรียนมัธยมอันดับต้น ๆ ของประเทศโรงเรียนที่ผลิตนักเรียนเข้าสู่มหาวิทยาลัยชั้นนำจำนวนมากโรงเรียนที่มีการแข่งขันทางวิชาการสูงในแต่ละปีมีสถิตินักเรียนจำนวนมากสามารถสอบเข้าคณะยอดนิยม เช่น แพทยศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ เศรษฐศาสตร์

นิติศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยชั้นนำ เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงทำให้ผู้ปกครองจำนวนมากมองว่า การเข้า “เตรียมอุดมฯ” คือการเพิ่มโอกาสในอนาคต

2. กระแส “แข่งขันตั้งแต่มัธยม” ปัจจุบันการแข่งขันทางการศึกษาเริ่มเร็วขึ้น นักเรียนจำนวนมากเริ่มวางแผนเส้นทางการศึกษาตั้งแต่ ม.ต้น หรือบางคนเริ่มตั้งแต่ประถม การสอบเข้าโรงเรียนดังจึงถูกมองว่าเป็น “ก้าวแรกของการแข่งขัน” หลายครอบครัวจึงลงทุนกับ โรงเรียนกวดวิชาคอร์สเตรียมสอบการแข่งขันวิชาการเพื่อเพิ่มโอกาสสอบติดโรงเรียนชั้นนำ

3. ระบบ TCAS ทำให้โรงเรียนมัธยมมีผลต่ออนาคต อีกปัจจัยสำคัญคือ ระบบการคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย (TCAS) แม้ TCAS จะเน้นคะแนนสอบกลาง เช่น TGAT TPAT A-Level แต่ในหลายคณะยังมีรอบ Portfolio ซึ่งให้ความสำคัญกับ ผลงานทางวิชาการ กิจกรรม โอกาสแข่งขันระดับประเทศ นักเรียนจากโรงเรียนขนาดใหญ่หรือโรงเรียนที่มีทรัพยากรสูง มักมีโอกาสทำกิจกรรมหรือแข่งขันมากกว่า จึงทำให้ผู้ปกครองมองว่า การเรียนในโรงเรียนชั้นนำช่วยสร้างโอกาสในการทำ Portfolio

4. ความเชื่อเรื่อง “เครือข่ายและสังคมการเรียน” อีกเหตุผลที่หลายครอบครัวให้ความสำคัญ คือ การได้อยู่ในสภาพแวดล้อมของนักเรียนที่มีความสามารถสูง โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเป็นพื้นที่ที่ นักเรียนเก่งจากทั่วประเทศมารวมตัวกัน มีการแข่งขันทางวิชาการ มีเครือข่ายศิษย์เก่าที่แข็งแรง หลายครอบครัวจึงเชื่อว่า สังคมการเรียนมีผลต่อการพัฒนาศักยภาพของนักเรียน

5. ปัจจัยประชากรและการเข้าถึงข้อมูลในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ข้อมูลการศึกษา รีวิวโรงเรียน สถิติการสอบติดมหาวิทยาลัยถูกเผยแพร่ผ่านโซเชียลมีเดียมากขึ้น ทำให้ผู้ปกครองและนักเรียนสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย

ผลคือโรงเรียนที่มีชื่อเสียงจะได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อย ๆ แนวโน้มในอนาคตผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาเชื่อว่า แนวโน้มการแข่งขันเข้าโรงเรียนดังอาจยังคงสูงต่อไป เพราะ ความต้องการโรงเรียนคุณภาพยังสูง ผู้ปกครองให้ความสำคัญกับเส้นทางการศึกษาระบบคัดเลือกมหาวิทยาลัยยังแข่งขันสูง

อย่างไรก็ตาม นโยบายของ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ยังคงเน้นการกระจายโอกาสทางการศึกษา เพื่อให้เด็กทุกคนมีที่เรียนและเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ

บทสรุป

ปรากฏการณ์เด็กเกือบ 14,000 คน สมัครสอบเข้าเตรียมอุดมฯ ในปีนี้ ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขการแข่งขัน แต่สะท้อนถึงความคาดหวังของครอบครัวความเชื่อในคุณภาพโรงเรียนและการแข่งขันในระบบการศึกษาไทย

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าใครจะสอบติดแต่คือระบบการศึกษาจะสร้างโอกาสให้เด็กทุกคน(เท่าเทียมกัน)อย่างไร ? นั่นคือคำถามที่รอคำตอบ (มานาน)

อนึ่ง เพจ Eduzones เป็นแพลตฟอร์มให้ข้อมูลด้านการศึกษาที่ดำเนินงานโดย บริษัท เอ็ดดูเคชั่น เทคโนโลยี จำกัด ซึ่งมี ไอติม-พริษฐ์ วัชรสินธุ เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและเคยดำรงตำแหน่งซีอีโอ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษา (EdTech) และแอปพลิเคชัน StartDee