ที่มาตำนาน ตุ๊กตาไล่ฝน

ช่วงนี้สภาพอากาศฝนตกอยู่บ่อยๆ อย่าลืมพกร่มกันด้วยนะคะ ถ้าพูดถึงฤดูฝนของประเทศญี่ปุ่น ก็ต้องคิดถึงเครื่องราง ที่มีชื่อว่า “Teru teru bouzu” หรือ “ตุ๊กตาไล่ฝน” เพื่อขอให้อากาศดีทั้งวัน ไม่มีฝนตกลงมา โดยหลายบ้านจะแขวนไว้ในหน้าฝนแบบนี้ ตามแบบความเชื่อของคนญี่ปุ่น

ที่มาตำนาน ตุ๊กตาไล่ฝน

ตุ๊กตาไล่ฝน หรือเทะรุเทะรุโบซุ โดยคำว่า เทะรุ ในภาษาญี่ปุ่นแปลว่า “แดดออก” และ โบซุ แปลว่าพระ  เหมือนเป็นตุ๊กตานักบวชที่ทำขึ้นสำหรับขอพร ญี่ปุ่นได้รับธรรมเนียมนี้มาจากประเทศจีนเมื่อราวสมัยเฮอัง (ค.ศ. 794 – ค.ศ. 1185) ประเทศจีนมีตุ๊กตาขอพรที่เป็นตุ๊กตาเด็กผู้หญิงถือไม้กวาดอยู่ เรียกว่า ตุ๊กตาเซ่าฉิงเหนียง (หญิงสาวผู้ขจัดเมฆฝน) เชื่อกันว่าไม้กวาดสามารถขจัดปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไปได้  โดยมีบันทึกจากหนังสือในสมัยโบราณได้บันทึกข้อความตอนหนึ่งเกี่ยวกับ ตุ๊กตาเซ่าฉิงเหนียง ว่า… ” ฝนตกมานานจนมากเกินไปแล้ว ”

บางตำนานก็เล่ากันว่า พระสงฆ์ในนิกายเซน(Zen) เป็นผู้แนะนำให้ชาวบ้านสร้างมันขึ้นเพื่อขอพรให้วันพรุ่งนี้มีท้องฟ้าที่สด ชื่นแจ่มใส พวกเขาจะได้มีกำลังใจออกไปทำไร่ไถนาได้อย่างสะดวกสบาย ความเชื่อเช่นนี้สังเกตได้ว่า อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำตุ๊กตาไล่ฝนที่มีศีรษะล้านเลี่ยน อันเป็นสัญลักษณ์แทนพระสงฆ์ที่มาช่วยขจัดปัดเป่าเมฆฝนให้มลายหายไปนั่นเอง

ลักษณะของตุ๊กตาไล่ฝนเป็นตุ๊กตาผ้าสีขาว หัวกลมและมีการเขียนหน้าตา ในบางโอกาสชาวนาจะแขวนตุ๊กตาไล่ฝนกลับหัวสำหรับขอฝน ในปัจจุบันยังมีการแขวนตุ๊กตาไล่ฝนกันบ้าง โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กเล็ก

สมัยนี้เด็กๆ ชาวญี่ปุ่นจะตื่นเต้นกับการไปทัศนศึกษา วันงานกีฬาสี พวกเขาจึงมักจะรีบแขวนตุ๊กตาไล่ฝนไว้ที่นอกหน้าต่าง หรือนอกประตูบ้าน เพื่อขอให้วันรุ่งขึ้นอากาศแจ่มใส เพราะไม่มีใครอยากจะพลาดวันพิเศษเหล่านั้น เมื่อคำอธิษฐานเป็นจริง ก็จะต้องแขวนกระดิ่งหรือเทสาเกให้กับตุ๊กตาไล่ฝน เพื่อเป็นการขอบคุณด้วย และถ้าหากวันไหนอยากให้ฝนเทลงมาล่ะก็ให้แขวนตุ๊กตาไล่ฝนกลับหัวซะ รับรองฝนได้ตกลงทั้งวันแน่นอน

บางวัดหรือศาลเจ้าบางแห่งที่ต้องทำพิธีในวันสำคัญๆ เขาก็นิยมแขวนตุ๊กตาไล่ฝนไว้ด้วยเหมือนกัน เพื่อเรียกสิริมงคล ขอให้สามารถทำพิธีไปได้อย่างราบรื่นไม่มีอะไรติดขัด ละการพกตุ๊กตาไล่ฝนไว้กับตัวเองเป็นเสมือนเครื่องรางประจำกาย บางคนก็เชื่อว่าจะนำสิ่งดีๆ และความสดใสสดชื่นมาให้กับตัวเองได้ด้วย

ส่วนเด็กๆ บ้านเราก็จะเห็นตุ๊กตาไล่ฝนมาจากการ์ตูนเรื่อง เณรน้อยเจ้าปัญญา..อิคคิวซัง ที่แขวนไว้กับต้นไม้ตรงทางเดินในวัดอังโคะคุจิ สิ่งนี้มีความหมายกับท่านอิคคิวมาก และมีหลายครั้งที่เณรน้อยอธิษฐานขอพรอื่นๆ จากตุ๊กตาไล่ฝนด้วยเช่นกัน

ข้อมูลและภาพอ้างอิง wikipedia, marumura, nextsteptv