อารยธรรมมายาล่มสลายได้อย่างไร?

ราว 2,000 ปีก่อนคริสตกาล ชาวมายาได้เริ่มต้นสร้างอารยธรรมของพวกเขาในพื้นที่ของเม็กซิโก กัวเตมาลา เบลีซ ฮอนดูรัส และเอลซัลวาดอร์ในปัจจุบัน

ชาวมายาได้สร้างภูมิปัญญามากมาย ไม่ว่าจะเป็นระบบปฏิทินอันซับซ้อน ประดิษฐ์ตัวอักษรภาพ รวมถึงความสำเร็จทั้งในด้านเกษตรกรรมและสถาปัตยกรรม

โดยในช่วงปี 250-900 นับเป็นช่วงยุคทองของอารยธรรมมายาหรือที่เรียกว่ายุคคลาสสิก (Classic Period) ซึ่งเป็นยุคที่ชาวมายาก่อสร้างเมือง ศาสนสถานและพระราชวังที่ยิ่งใหญ่งดงาม และมีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตามเมื่อสิ้นสุดยุคคลาสสิก บรรดานครรัฐและเมืองใหญ่เกือบทั้งหมดของอารยธรรมมายากลับค่อย ๆ ถูกประชากรปล่อยทิ้งร้าง ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นในทีเดียว แต่เป็นสิ่งที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายร้อยปี

แล้วอะไรกันที่ทำให้อารยธรรมมายาเข้าสู่การล่มสลาย ปัจจุบันมีการตั้งทฤษฎี ไม่ว่าจะเป็นประชากรที่มากเกินไป จนขาดแคลนทรัพยากร ปัจจัยด้านภูมิอากาศอย่างเช่นภัยแล้ง สงคราม รวมถึงผลกระทบจากโรคระบาด

แม้จะเข้าสู่ยุคมืด แต่ชาวมายาก็ไม่ได้หายไปไหน เมืองต่าง ๆ อย่างเช่น ชิเชนอิตซา (Chichen Itza) มายาปัน (Mayapan | อยู่ในเม็กซิโกปัจจุบัน) รวมถึงกูมาร์คัฆ (Q’umarkaj | ในกัวเตมาลาปัจจุบัน) กลายเป็นจุดศูนย์กลางใหม่ของชาวมายาที่โดดเด่นขึ้นมา

แต่ท้ายที่สุดต้นศตวรรษที่ 16 ดินแดนของชาวมายาก็ถูกครอบครองโดยสเปน โนจเปเตน (Nojpeten) ในกัวเตมาลา เป็นเมืองอิสระแห่งสุดท้ายของชาวมายา ก่อนที่จะถูกสเปนยึดครองในปี 1697

อ้างอิง

• HISTORY. Why the Maya Abandoned Their Cities. https://www.history.com/news/why-did-the-maya-abandon-their-cities

• Nat Geo. What really caused the collapse of the Maya civilization?. https://www.nationalgeographic.com/premium/article/mayan-empire-collapse-mystery