ลูกชอบพูดคนเดียว : สัญญาณที่บอกว่าลูกเป็นเด็กฉลาด
ถ้าคุณพ่อคุณแม่เคยเห็นลูกวัยอนุบาลนั่งเล่นคนเดียวแล้วพูดพึมพำ บางครั้งเหมือนกำลังเล่าเรื่อง บางครั้งก็มีจังหวะถามตอบราวกับกำลังคุยกับใครสักคน หรือบางเวลาก็พูดไปพร้อมกับหยิบจับของเล่นอย่างตั้งใจครั้งแรกไม่เป็นไร แต่เอ๊ะ… หากลูกมีพฤติกรรมเช่นนี้ต่อไปเรื่อยๆ ย่อมทำให้คุณพ่อคุณแม่อดสงสัยไม่ได้ว่าการที่ ลูกชอบพูดคนเดียว หรือคุยกับตัวเองบ่อยๆ นั้น เป็นพัฒนาการปกติตามช่วงวัยของลูกหรือเป็นสัญญาณบางอย่างที่ควรใส่ใจกันแน่ความจริงแล้ว พฤติกรรมพูดกับตัวเองของเด็กพบได้บ่อยในช่วงวัย 3-6 ปี ซึ่งเป็นวัยที่สมองกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านภาษา อารมณ์ ความคิด และจินตนาการ เด็กบางคนเมื่อโตขึ้นจะเปลี่ยนจากการพูดออกเสียงเป็นคิดในใจแทน ขณะที่เด็กบางคนยังคงใช้วิธีพูดกับตัวเองเพื่อช่วยจัดการความคิดอยู่เสมอสำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ ลูกชอบพูดคนเดียว บ่อยๆ แล้วไม่แน่ใจว่าเป็นพฤติกรรมที่ควรกังวลหรือไม่ เราลองรวบรวมข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญมาชวนมองอีกมุมว่า พฤติกรรมเหล่านี้นี้ อาจเป็นหนึ่งในสัญญาณของเด็กที่กำลังเรียนรู้ได้ดีไม่น้อยเลยค่ะ1. มีความคิดเป็นขั้นตอนและวางแผนได้ตั้งแต่เล็ก
ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กหลายคนอธิบายตรงกันว่า เด็กที่ชอบคนเดียวหรือชอบพูดกับตัวเองระหว่างทำกิจกรรม ไม่ได้กำลังพูดเล่นไปเรื่อย แต่กำลังใช้คำพูดเป็นเครื่องมือในการจัดระเบียบความคิดและวางแผนสิ่งที่ต้องทำ และเกี่ยวข้องกับทักษะ Executive Function (EF) ซึ่งเป็นทักษะสมองระดับสูงที่ใช้ในการคิดเป็นลำดับ ควบคุมตัวเอง และแก้ปัญหา ซึ่งเด็กที่เริ่มใช้คำพูดมาช่วยคิดได้ตั้งแต่เล็ก มักมีแนวโน้มพัฒนาทักษะเหล่านี้ได้ดีในระยะยาวนอกจากนี้ Lev Vygotsky นักจิตวิทยาชาวรัสเซียเคยอธิบายว่า การพูดกับตัวเองในวัยเด็ก คือพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาไปสู่การคิดอย่างมีระบบในอนาคต การที่ลูกชอบพูดคนเดียวจึงไม่ใช่พฤติกรรมที่น่ากังวล แต่เป็นสัญญาณของสมองที่กำลังทำงานอย่างมีคุณภาพ2. มีพัฒนาทักษะภาษาได้รวดเร็วและลึกซึ้ง
การพูดกับตัวเองของลูก ไม่ได้เป็นแค่การพึมพำเล่นๆ แต่เป็นเหมือนการฝึกใช้ภาษาในแบบของตัวเองโดยไม่ต้องกลัวว่าจะผิดหรือถูก คุณพ่อคุณแม่อาจสังเกตได้ว่า ลูกมักพูดประโยคคล้ายผู้ใหญ่ หรือเลียนแบบคำพูดของคุณครู เช่น การพูดสอนตัวเอง ปลอบใจตัวเอง หรือถามตอบกับตัวเองไปมา สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า ลูกไม่ได้แค่จำภาษา แต่เริ่มเข้าใจความหมาย และนำมาใช้ได้จริงในสถานการณ์ต่างๆ มากขึ้น ดังนั้น การที่ลูกพูดคนเดียวจึงเป็นอีกหนึ่งสัญญาณของการเรียนรู้ที่กำลังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง3. จินตนาการและความคิดสร้างสรรค์กำลังเติบโต
เวลาที่ลูกพูดคนเดียว หลายครั้งลูกกำลังอยู่ในโลกที่ตัวเองสร้างขึ้น มีทั้งตัวละคร เรื่องราว และบทสนทนาที่ค่อยๆ ต่อกันไปตามความคิดของลูก และการที่ลูกสามารถแต่งเรื่อง พูดสลับบทบาท หรือสร้างสถานการณ์ขึ้นมาเองได้ แต่เป็นช่วงที่สมองกำลังทำงานหลายด้านพร้อมกัน ทั้งการจำ การคิด การใช้ภาษา และการเชื่อมโยงเรื่องราวเด็กที่มีพฤติกรรมแบบนี้ มักจะเริ่มคิดได้ยืดหยุ่น มองเห็นความเป็นไปได้หลายแบบ และกล้าลองวิธีใหม่ๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการคิดและการแก้ปัญหาในระยะยาว เพราะฉะนั้น เวลาที่ลูกกำลังคุยกับของเล่น หรือพูดกับตัวละครในจินตนาการ อาจไม่ใช่แค่การเล่นธรรมดา แต่เป็นช่วงเวลาที่สมองกำลังฝึกคิด และค่อยๆ พัฒนาความสามารถของตัวเองไปทีละนิดอีกด้วย4. คิดเป็น วางแผนได้ และควบคุมตัวเอง
งานวิจัยจำนวนไม่น้อยยังพบว่า เด็กที่มีพฤติกรรมพูดกับตัวเอง มักทำกิจกรรมที่ต้องใช้การวางแผน การจดจ่อ และการควบคุมตัวเองได้ดี เพราะฉะนั้น ถ้าลูกชอบพูดคนเดียวบ่อยๆ อาจไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวลอย่างที่คิด แต่เป็นอีกหนึ่งสัญญาณว่าลูกกำลังเรียนรู้และพัฒนาได้ดีในแบบของตัวเองอยู่นั่นเองอ่านบทความ: ลูกพูดไม่เก่ง: 5 เคล็ดลับดีๆ ที่จะช่วยส่งเสริมให้ลูกน้อยพูดเก่งมากขึ้นอ้างอิงpsychicaresparklebuds