5 ทศวรรษ พลังธุรกิจไทย ประชาชาติ + ธุรกิจ + 50 ปี ก้าวใหม่สื่อคุณภาพ

ในโอกาสวาระ 50 ปี ประชาชาติธุรกิจได้เปิดเวที Prachachat Exclusive Forum 2026 : The-Long-Game #เกมธุรกิจฆ่าไม่ตาย เมื่อวันที่ 18 มีนาคม 2569ที่แกรนด์ฮอลล์ ดิ แอทธินี โฮเทล แบงค็อก (เพลินจิต) โดยผู้เชี่ยวชาญทางด้านธุรกิจของประเทศไทย ในหลากหลายอุตสาหกรรม มาพาพูดคุยวิเคราะห์ฉายภาพในบริบทโลกเปลี่ยน ที่กำลังส่งผลกระทบรุนแรงต่อทุกภาคส่วน และทางรอดที่ท้าทายขององค์กรภาครัฐ-เอกชน

โดย นายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) แสดงวิสัยทัศน์ภายใต้หัวข้อ “การผสานความเชี่ยวชาญด้านข่าวธุรกิจ เข้ากับนวัตกรรมและพันธมิตรเชิงรุก เพื่อเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญให้สังคมและเศรษฐกิจไทย”

“ประชาชาติ” สู่ “ประชาชาติ + ธุรกิจ + 50 ปี”

ในช่วงต้น ผู้บริหารบริษัทเครือมติชน ฉายภาพจุดก่อกำเนิดประชาชาติธุรกิจ ผ่าน 3 ชอตตลอดเส้นทางเดินบนถนนสื่อสารมวลชนในสังคมและเศรษฐกิจประเทศไทย ว่า ประชาชาติธุรกิจ กำลังก้าวเข้าสู่อายุปีที่ 50 หรือเกือบครึ่งศตวรรษ โดยกรอบการครบรอบปีนี้ ชื่อธีม “ประชาชาติ + ธุรกิจ + 50 ปี”

ชอตแรกของหนังสือพิมพ์ประชาชาติ และหนังสือพิมพ์เครือมติชน ถ้าหากย้อนกลับไปสืบสาวรากเหง้าทางวิชาชีพกลับไปยัง พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระนามเดิม หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ (พระองค์วรรณ) ท่านเป็นปัญญาชนนักการเมือง ซึ่งเป็นเจ้านายที่สำคัญพระองค์หนึ่งช่วงหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475

และยังเป็นผู้ให้กำเนิดหนังสือพิมพ์ประชาชาติ ตลอดจนเชื่อมมาถึง ประชาชาติรายวัน ในปี พ.ศ. 2510 และโยงมาถึงประชาชาติธุรกิจ ในยุคปัจจุบัน โดยมรดกทางความคิดบางอย่างของพระองค์วรรณ สามารถอธิบายบางอย่างในบริบทของสังคมไทยไว้อย่างน่าสนใจ

หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2475 หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ พระยศขณะนั้น ได้แสดงปาฐกถาในหัวข้อ “สยามภาค” โดยแปลบทความภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย ในเนื้อหาความส่วนหนึ่งของปาฐกถา พระองค์ได้กล่าวว่า “ภาษาไทยนี่แหละ จะเป็นหลักประกันแห่งความมั่นคงของประชาชาติไทยต่อไป”

เพราะถ้าเรานิยมใช้คำฝรั่งทับศัพท์ในคำที่เกี่ยวกับความเห็น เราอาจได้เร็วเกินไปก็ได้ เพราะบางทีเราต้องขยับทีละขั้น ฉะนั้น กระผม (ปราปต์ บุนปาน) ในนามตัวแทนประชาชาติธุรกิจ จะบูชาครูด้วยการคิดต่อจากผู้ที่ให้กำเนิดหัวหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ คือเรายังอยู่ในกรอบของการจะเปลี่ยนอย่างค่อยเปลี่ยนและค่อย ๆ เป็น ค่อย ๆ ไป

และหากลองคิดต่อจากเสด็จในกรมฯ บริบทในโจทย์ท้าทายช่วง พ.ศ. 2569-2570 เราอาจจะได้ข้อคิดว่าจริง ๆ แล้ว ความเป็นห่วงว่าสังคมจะเปลี่ยนเร็วเกินไป และการจะให้สังคมค่อย ๆ เปลี่ยนนั้น ไม่ได้หมายถึงแช่แข็งในสังคมไม่ให้เปลี่ยนเลย แต่ตรงกันข้าม เข้าใจว่าทรรศนะของพระองค์วรรณ ช่วง 2475 ท่านอาจมองเห็นว่าความเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องเกิด แต่โจทย์จริง ๆ ของสังคมไทย เราจะบริหารจัดการหรือควบคุมความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างไรมากกว่า ซึ่งถือเป็นชอตแรกที่ว่าด้วยประชาชาติ

5 ทศวรรษ 5 โจทย์ท้าทาย “สื่อ-ประเทศไทย” ที่ยังอยู่

สำหรับชอตที่สอง ประชาชาติ+ธุรกิจ ตอนที่เกิดหนังสือพิมพ์ธุรกิจ เมื่อ 5 ทศวรรษก่อน กระบวนการผลิตอุตสาหกรรมหนังสือพิมพ์เกี่ยวพันกับผู้คนจำนวนมาก และอยู่ในทุกช่วงจังหวะชีวิตของสังคมไทยมาตลอด 5 ทศวรรษ ซึ่งเผชิญหน้าหลากหลายวิกฤต ประกอบด้วย

1) ความขัดแย้งทางการเมืองช่วงปลายทศวรรษ 2510 ถึงต้นทศวรรษ 2520 จนส่งผลต่อคนทำหนังสือพิมพ์ในอดีต 2) การเติบโตทางเศรษฐกิจ ในช่วงทศวรรษ 2520 ถึง 2530 หลังการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอุตสาหกรรมจากอุตสาหกรรมเพื่อการนำเข้า เป็นอุตสาหกรรมเพื่อการส่งออก รวมถึงการย้ายฐานผลิตของญี่ปุ่นเข้ามาในประเทศไทย ซึ่งบริบทช่วงนี้ประชาชาติธุรกิจ ได้ทำหน้าที่่สื่อในการร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย

3) ช่วงรัฐประหาร พ.ศ. 2534 และเหตุการณ์เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2535 ที่สร้างความสูญเสีย รวมถึงวิกฤตเศรษฐกิจ พ.ศ. 2540 หรือวิกฤตต้มยำกุ้ง

4) การปฏิรูปการเมืองและยกร่างรัฐธรรมนูญ ปี 2540 ที่ทำให้สังคมไทยโดยรวมยังมีความหวัง เช่นเดียวกับสื่อที่เป็นผลผลิตของสังคม ที่ทำหน้าที่ร่วมสร้างความหวังให้สังคมต่อไป

และ 5) วิกฤตการเมืองปลายทศวรรษ 2540 ที่นำพาให้พวกเราพบกับรัฐประหาร และเสถียรภาพที่ไม่แน่นอนทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ที่ดำเนินมากว่า 2 ทศวรรษ หลังจากนั้นเราก็เห็นโอกาสอยู่บ้าง อาทิ เรื่องเทคโนโลยี แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จในการขยับขยายความใหม่ ให้กลายเป็นความหวังรวมหมู่ใหญ่ ๆ ของคนไทยและสังคมจำนวนมาก ซึ่งนี่เป็นโอกาสที่เราตามหามา 20 ปี และยังไม่ค่อยเจอ ตรงนี้อาจจะเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับทางรัฐบาล

นายปราปต์กล่าวว่า ยุคหนึ่งเราเชื่อว่าสื่อคือเครื่องมือการสร้างชาติ สื่อสามารถยึดโยงผู้บริโภคหรือคนอ่านจำนวนมากให้มีความรู้สึกร่วมของการเป็นพลเมืองหรือสมาชิกของชาติ หรือประชาชาติหนึ่งเดียวกันได้ แต่อีกแง่มุม กระบวนการอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ยุคหนึ่ง ก่อสร้างชุมชนประเภทหนึ่งขึ้นมาที่ประกอบด้วยคนจำนวนมากที่หลากหลาย ตั้งแต่นักข่าว คนพิสูจน์อักษร คนจัดหน้า หัวหน้าหรือผู้ช่วยหัวหน้าข่าว คนทำงานในโรงพิมพ์ ตลอดจนคนส่งหนังสือพิมพ์ ฯลฯ

หากมองในบริบทปัจจุบัน กระบวนการทำสื่อจากหนังสือพิมพ์มาสู่ออนไลน์ หลายสื่อรวมถึงเครือมติชนและประชาชาติก็ทำมาตลอดและทำไปเยอะ แต่ทำไมความเปลี่ยนแปลงในจุดนี้ถึงไม่ง่าย หากลองคิดดูดี ๆ และใช้การดำรงอยู่ของ 50 ปีประชาชาติ หนังสือพิมพ์คือสื่อกลางหรือเครื่องมือที่เปิดให้ผู้คนในอุตสาหกรรมและจำนวนหลายพันล้าน ได้รู้สึกจินตนาการร่วมกันว่าเป็นคนชุมชนหนึ่ง ที่สามารถลงมือผลิตหรือสร้างสรรค์สิ่งที่มีคุณค่าให้กับประเทศและสังคมได้

ขณะเดียวกันเห็นความฝันเหล่านั้นในสังคมไทย พวกเรากำลังตามหาแต่มันยังไม่พบ แม้ปัจจุบันจะมีอินฟลูเอนเซอร์ที่เชื่อมโยงกับคนจำนวนมาก แต่ความหมายยังจำกัดเฉพาะกลุ่มคนดูและผู้บริโภค ยังไม่ขยายบริบทของอุตสาหกรรมสื่อไทยไปยังผู้คนจำนวนมหาศาลที่จะสามารถร่วมมือสร้างสรรค์หรือผลิตอะไรบางอย่างเพื่อสังคมไทยณ ปัจจุบันหรืออนาคตได้ ซึ่งนี่ถือเป็นโจทย์ท้าทาย

ก้าวใหม่-เพิ่มคุณภาพ “ประชาชาติธุรกิจ”

ชอตที่สาม โอกาสวาระ 50 ปีประชาชาติธุรกิจ รวมถึงระบบนิเวศสื่อและสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน โจทย์ของประชาชาติธุรกิจ เราต้องแสดงตัวว่ายังมีคุณค่าในสังคมไทยได้อย่างไร ในยุคที่ผู้คนหนังสือพิมพ์น้อยลง หันไปบริโภคสื่อออนไลน์มากขึ้น รวมถึงมีสื่อและสำนักข่าวต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย ฉะนั้นประชาชาติธุรกิจต้องพิสูจน์ตัวเองผ่านกิจกรรมใหม่ ๆ ที่ไม่เคยทำมาก่อน

รวมถึงการเพิ่มคุณภาพงานที่ทำอยู่ให้น่าสนใจขึ้นนำมาสู่โครงการที่ประชาชาติธุรกิจจะดำเนินปีนี้ จะมีการจัดงานมอบรางวัล Prachachat Business Award เป็นครั้งแรก วันที่ 28 พฤษภาคม 2569 ที่พารากอนฮอลล์ สยามพารากอน โดยจะแบ่งรางวัลออกเป็น 2 หมวดหลัก ๆ คือ 1) การมอบรางวัลเชิงข้อมูล 21 สาขา แก่บริษัทที่มีรายได้มากที่สุด บริษัทที่มีกำไรมากที่สุด และบริษัทที่เสียภาษีมากที่สุดในระดับชาติและระดับภูมิภาค

ซึ่งได้รับความร่วมมือจากพันธมิตร ประกอบด้วย กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์, กรมสรรพากร กระทรวงการคลัง และ Creden Data แพลตฟอร์มผู้ให้บริการวิเคราะห์ข้อมูลนิติบุคคลและฐานข้อมูลธุรกิจแบบครบวงจรในประเทศไทย มาร่วมกันจัดทำข้อมูล

2) รางวัลองค์กรเอกชนที่ทรงคุณค่า จำนวน 10 สาขา พร้อมรางวัลเกียรติยศ สำหรับบุคคลที่สร้างผลงานระดับตำนานของวงการธุรกิจ โดยการพิจารณาของกองบรรณาธิการประชาชาติธุรกิจ ร่วมกับกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอีก 2 ท่าน คือ ศาสตราจารย์พิเศษ กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์ ประธานกรรมการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) และ ดร.บุรณิน รัตนสมบัติ ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกลุ่มธุรกิจใหม่และความยั่งยืน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และในฐานะนายกสมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย

นอกจากนี้ “ประชาชาติธุรกิจ” จัดทำโปรเจ็กต์์์พิเศษ “50 IMPACT” เป็นซีรีส์์คอนเทนต์ในรูปแบบงานเขียนและวิดีโอ เพื่อสำรวจพลวัตเศรษฐกิจไทยช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมาผ่านมุมมองประสบการณ์และเรื่องเล่าของนักธุรกิจ ผู้ประกอบการและองค์กรธุรกิจหลากหลายแวดวงอุตสาหกรรม ซึ่งจะเผยแพร่ในช่่วงต่อจากนี้จนถึงพฤษภาคม 2570ช่วงเวลาที่ “ประชาชาติธุรกิจ” เดินทางอายุ 50 ปีบริบูรณ์

นายปราปต์ กล่าวทิ้งท้ายว่า วาระ 50 ปีประชาชาติธุรกิจ เครือมติชนหวังสร้างสรรค์ หรือแสวงหาตำแหน่งแห่งที่ใหม่ ๆ ในสังคมไทย เช่นเดียวกับอยากเชิญชวนทุกท่านมาร่วมมือกันสร้างสรรค์ผลิตและจินตนาการถึงสังคมไทยที่ดีกว่านี้ได้ไปด้วยกัน

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : 5 ทศวรรษ พลังธุรกิจไทย ประชาชาติ + ธุรกิจ + 50 ปี ก้าวใหม่สื่อคุณภาพ

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net