Ray Dalio เตือน! “เรากำลังอยู่ในสงครามโลก” ระเบียบเก่าเตรียมล่มสลาย

ในวันที่ตลาดหุ้นและนักลงทุนกำลังมองภาพบวกว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางอาจเป็นเพียงพายุที่ผ่านมาแล้วผ่านไป Ray Dalio นักลงทุนมหภาคผู้ศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจย้อนหลังกว่า 500 ปี กลับมองเห็นภาพที่ต่างออกไป

Dalio เตือนว่าคนส่วนใหญ่มักตกหลุมพรางกับการโฟกัสเหตุการณ์รายวันอย่างสงครามอิหร่านล่าสุด จนมองข้ามพลวัตขนาดใหญ่ที่กำลังขับเคลื่อนโลก

สงครามโลกระยะเริ่มต้น

เขาเริ่มต้นด้วยประเด็นที่รุนแรงแต่มีเหตุผลรองรับว่า ปัจจุบันเราไม่ได้เผชิญแค่ความขัดแย้งเป็นจุด ๆ แต่เรากำลังอยู่ใน “สงครามโลกระยะเริ่มต้น” ที่เครื่องยนต์ได้สตาร์ทติดไปเรียบร้อยแล้ว

Dalio กล่าวว่า สงครามโลกทั้ง 2 ครั้งที่ผ่านมาเกิดจากการค่อย ๆ หลอมรวมความขัดแย้งย่อย ๆ ทั้งเรื่องดินแดน อุดมการณ์ และผลประโยชน์เข้าด้วยกัน จนกลายเป็นพายุที่ไม่มีใครหยุดได้

ปัจจุบันเราเห็นภาพนั้นชัดขึ้นผ่านการเชื่อมโยงของสมรภูมิในยูเครน ตะวันออกกลาง ไปจนถึงความตึงเครียดในทะเลจีนใต้ โดยมีมหาอำนาจทางนิวเคลียร์คอยคุมเชิงอยู่เบื้องหลัง ทั้งในรูปแบบการปะทะทางทหารและสงครามเทคโนโลยี

สิ่งที่ Dalio ชี้ให้เห็นคือ การแบ่งขั้วอำนาจที่เริ่ม “ตกผลึก” ซึ่งฝั่งหนึ่งนำโดยจีน รัสเซีย อิหร่าน และเกาหลีเหนือ ที่เริ่มกระชับมิตรเพื่อสร้างความมั่นคงทางทรัพยากร ส่วนอีกฝั่งคือสหรัฐฯ และพันธมิตรที่กำลังเผชิญกับภาวะการขยายตัวเกินขีดจำกัด (Imperial Overstretch)

ตัวอย่างเช่นการที่สหรัฐฯ มีฐานทัพเกือบ 800 แห่งทั่วโลก ซึ่งในอดีตคือสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่ง แต่ในวันนี้มันอาจกลายเป็นจุดอ่อน เพราะการต้องรับมือกับสมรภูมิหลายแห่งพร้อมกัน อาจทำให้ความสามารถในการปกป้องพันธมิตรลดน้อยลง จนเกิดวิกฤตความเชื่อมั่นว่า“อเมริกาจะมาช่วยเราได้จริงไหม?” ในยามคับขัน

บันได 13 ขั้นสู่ระเบียบโลกใหม่

เมื่อย้อนดูทฤษฎี Changing World Order ของ Dalio จะพบว่าสถานะของโลกในวันนี้ได้ดำเนินมาถึง ‘ขั้นที่ 9 จาก 13 ลำดับขั้นสู่ระเบียบโลกใหม่’ โดยมีสัญญาณบ่งชี้ที่ชัดเจนดังต่อไปนี้

• อำนาจที่ใกล้เคียงกัน: ความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจและทหารของมหาอำนาจเดิมเริ่มเสื่อมถอย ขณะที่มหาอำนาจใหม่ก้าวขึ้นมาท้าทายในระดับที่ใกล้เคียงกัน
• สงครามเศรษฐกิจ: มาตรการคว่ำบาตรและการกีดกันทางการค้าถูกนำมาใช้รุนแรงขึ้น
• การเลือกข้าง: การก่อตัวของพันธมิตรทั้งทางทหาร อุดมการณ์ และเศรษฐกิจชัดเจนขึ้น
• สงครามตัวแทน: การสู้รบผ่าน Proxy Wars พุ่งสูงขึ้นในหลายพื้นที่
• วิกฤตการเงิน: ปัญหาขาดดุลงบประมาณและหนี้สินพุ่งสูงจนสร้างความเครียดให้ระบบเศรษฐกิจ
• รัฐเข้าควบคุม: อุตสาหกรรมยุทธศาสตร์และห่วงโซ่อุปทานถูกกำกับโดยรัฐบาลมากขึ้นเพื่อความมั่นคง
• อาวุธทางเศรษฐกิจ: จุดคอขวดทางการค้าถูกใช้เป็นเครื่องมือต่อรองและทำลายฝ่ายตรงข้าม
• การแข่งขันทางอาวุธ: เร่งพัฒนาเทคโนโลยีใหม่เพื่อใช้ในการทำสงครามโดยเฉพาะ
• ความขัดแย้งหลายมิติ: เกิดการสู้รบและเผชิญหน้าในหลายพื้นที่พร้อมกัน (ซึ่งเป็นจุดที่ Dalio มองว่าเราอยู่ ณ ปัจจุบัน)
• การล้างไพ่ภายใน: การบังคับความจงรักภักดีและกำจัดผู้เห็นต่างในประเทศ
• สงครามโดยตรง: การปะทะทางการทหารอย่างเต็มรูปแบบระหว่างมหาอำนาจ
• สงครามการเงิน: ภาษีพุ่งสูง การพิมพ์เงินมหาศาล และการควบคุมทุนอย่างเข้มงวดเพื่อประคับประคองงบประมาณกองทัพ
• ระเบียบโลกใหม่: ผู้ชนะเป็นผู้กำหนดกฎเกณฑ์และระเบียบอำนาจโลกขึ้นมาใหม่ทั้งหมด ใครอึดกว่า คนนั้นชนะ

บทเรียนสำคัญจากอดีตย้ำเตือนเราว่า ในสงครามใหญ่เช่นนี้ “ผู้ชนะไม่ใช่คนที่แข็งแกร่งที่สุด แต่คือคนที่ทนความเจ็บปวดได้นานที่สุด” ความอึดและสภาวะทางการเมืองภายในประเทศต่างหากที่จะเป็นตัวตัดสินว่าใครจะยืนหยัดอยู่ได้จนจบเกม เพราะการชนะสงครามไม่ได้วัดกันที่จำนวนผู้เสียชีวิต แต่อยู่ที่ฝ่ายใดจะยอมจำนนหรือหมดความสามารถในการสู้ต่อก่อนกัน

ความเสี่ยงในอีก 5 ปีข้างหน้าจึงไม่ใช่เรื่องที่ควรประมาท โดยเฉพาะโอกาสการปะทะในคาบสมุทรเกาหลีที่พุ่งสูงถึง 40-50% หรือความตึงเครียดเหนือช่องแคบไต้หวันที่จะเข้าสู่จุดพีคในปี 2028 ทั้งหมดนี้ไม่ใช่การขู่ให้กลัว แต่เป็นการเตือนให้เรา “ตื่น” มาดูความจริงว่าระเบียบโลกเดิมที่ยึดกฎกติกากำลังถูกแทนที่ด้วย ‘กฎของพละกำลัง’ (Might-is-right) สภาวะที่อำนาจอยู่เหนือความถูกต้อง ซึ่งโลกเคยตกอยู่ในวงจรนี้มาเกือบตลอดประวัติศาสตร์ ก่อนจะเข้าสู่ยุคระเบียบโลกใหม่หลังปี 1945

คำถามสุดท้ายที่นักลงทุนและพลเมืองโลกต้องตอบให้ได้คือ ในวันที่ประวัติศาสตร์กำลังเดินซ้ำรอยเดิม และโลกกำลังเปลี่ยนผ่านจากช่วงเตรียมการ เข้าสู่ช่วงการสู้รบจริง เราเตรียมรับมือกับพลวัตที่กำลังจะเกิดขึ้นนี้ไว้อย่างไร?

อ้างอิง: X.com