เทพีอาร์ทิมิส สู่ชื่อโครงการ “อาร์ทิมิส 2” ของนาซา จันทราเทวีที่ทั้งเมตตาและดุร้าย!
เทพีอาร์ทิมิส สู่ชื่อโครงการ “อาร์ทิมิส 2” ของนาซา
2 มีนาคม พ.ศ. 2569 องค์การนาซา (NASA) เริ่มปฏิบัติการในภารกิจ “อาร์ทิมิส 2”(Artemis II) ส่งนักบินอวกาศไปโคจรรอบดวงจันทร์ เพื่อการสำรวจที่จะนำไปสู่ภารกิจส่งมนุษย์อวกาศไปเหยียบพื้นผิวดวงจันทร์อีกครั้ง และสร้างนิคมมนุษย์บนดวงจันทร์อย่างถาวรในอนาคต หลังจากเมื่อเกือบ 60 ปีก่อน ภารกิจอพอลโลสร้างประวัติศาสตร์ ส่งมนุษย์ไปเหยียบดวงจันทร์สำเร็จมาแล้ว
ข้อสังเกตคือ ความสำเร็จในภารกิจอพอลโล ได้ส่งยานพร้อมนักบินอวกาศไปลงจอดบนดวงจันทร์แล้วถึง 6 ครั้ง แต่ภารกิจครั้งนี้ได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อ “อาร์ทิมิส” ซึ่งดูจะเป็นชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับดวงจันทร์ยิ่งกว่าอพอลโลเสียอีก
อาร์ทิมิสคืออะไร หรือใคร?
อาร์ทิมิส (Artemis) เป็นชื่อของหนึ่งใน 12 เทพแห่งโอลิมปัส ตามปกรณัมกรีก (โรมันเรียก ‘ไดอานา’) เทพีแห่งดวงจันทร์ น้องสาวฝาแฝดของอพอลโล ธิดาของมหาเทพซุสกับนางเลโต และเป็นหนึ่งในสามเทพีพรหมจารีแห่งโอลิมปัส มีต้นไม้ประจำตัวคือ สนไซเปรส สัตว์ประจำตัวคือ กวาง
อาร์ทิมิสเป็นเจ้าแห่งป่าเขาลำเนาไพร พรานใหญ่ของเหล่าเทพ ซึ่งเป็นตำแหน่งชวนฉงนเล็กน้อยสำหรับสตรี อย่างไรก็ตาม แม้จะชื่นชอบการไล่ล่าสัตว์ แต่เธอเป็นแบบอย่างของพรานที่ดี คือไม่พรากชีวิตหรือระแวดระวังรักษาสัตว์วัยเยาว์เสมอ รวมถึงเป็นผู้พิทักษ์ “ผู้เยาว์อันบริสุทธิ์”
แต่ตำนานกรีกขึ้นชื่อในเรื่องความย้อนแย้ง ในเหตุการณ์สงครามโทรจัน (สงครามกรุงทรอย) อาร์ทิมิสไม่ยอมให้ทัพเรือกรีกมุ่งสู่กรุงทรอย จนกว่าพวกเขาจะสังเวยหญิงสาวถวาย ซึ่งก็ขัดแย้งกับการเป็นผู้พิทักษ์ผู้เยาว์ รวมถึงตำนานอื่น ๆ ที่บ่งชี้ว่า เธอเป็นสตรีดุร้าย อาฆาตพยาบาท
ทว่า เมื่อมีผู้หญิงเสียชีวิตอย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องทนทุกข์ทรมานจากความเจ็บปวด จะถือว่า หญิงคนนั้นถูกสังหารด้วยศรเงิน (แห่งความเมตตา) ของเทพีอาร์ทิมิส
ที่สำคัญคือ พร้อม ๆ กับการถือครองเพศพรหมจรรย์ เธอยังเป็นเทพีแห่งการให้กำเนิดอีกด้วย นอกจากปรากฏกายในรูปลักษณ์หญิงสาวถือธนู สะพายกระบอกลูกศร และแต่งกายทะมัดทะแมง เธอยังมีอีกปางหนึ่งที่มี “เต้านม” นับสิบรายล้อมรอบตัว เป็นสัญลักษณ์ของการเจริญพันธุ์
ขณะที่อพอลโลคือพระอาทิตย์ เป็นสุริยเทพ อาร์ทิมิสก็คือพระจันทร์ หรือจันทราเทวี เธอมีชื่ออื่น ๆ อีก คือ ฟีบี และเซเลเน (‘ลูนา’ ในภาษาละติน) สำหรับฟีบีจริง ๆ แล้วคือเทพไททัน ซึ่งเป็นเทพเจ้าโอลิมปัสรุ่นก่อน ส่วนเซเลเนคือจันทราเทวีองค์จริง เป็นน้องสาวของสุริยเทพเฮลิออส ซึ่งเป็นคนละองค์กับอพอลโล
กวียุคหลังมักบอกว่า อาร์ทิมิสคือ “เฮคาทิ” เทพีที่ร้ายกาจแห่งยมโลก ซึ่งมีรูปลักษณ์ตรงกันข้ามกับพรานสาวผู้งดงามแห่งพงไพร และไม่ใกล้เคียงกับจันทราเทวีที่ส่องประกายสุกสว่างยามค่ำคืน
เทพีอาร์ทิมิสจึงมี 3 รูปลักษณ์หลัก ๆ ได้แก่ เซเลเนบนท้องฟ้า อาร์ทิมิสบนพื้นโลก และเป็นเฮคาทิใต้ผืนพิภพ รวมถึงยามคืนเดือนมืด
จากที่กล่าวไป ทำให้จันทราเวทีเป็นความไม่แน่นอนระหว่างความดีและความชั่ว ซึ่งอันที่จริงก็เป็นลักษณะทั่วไปของเทพเจ้าในเทวปกรณัมกรีก
ชื่อโครงการอาร์ทิมิสของนาซา จึงเป็นการเอาฤกษ์เอาชัยและสานต่อภารกิจสุดทะเยอทะยาน ที่มีเป้าหมายคือการกลับไปดวงจันทร์และตั้งนิคมขึ้นที่นั่น ต่อยอดจากโครงการอพอลโลซึ่งตั้งตามชื่อฝาแฝดของเธอ ถือเป็นการเข้าใกล้จันทราเทวียิ่งกว่าครั้งไหน ๆ ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
อ่านเพิ่มเติม :
- 12 เทพโอลิมปัสตามปกรณัมกรีก-โรมัน มีใครบ้าง?
- “เฮเฟสทัส” เทพแห่งโอลิมปัสที่ถูกบูลลี่มากที่สุด?
- อาร์ทีมิส เทพีเพศพรหมจรรย์และการให้กำเนิด (ขัดกันไหม?) มี “สิบเต้า” จริงหรือ?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
รีเบกกา มอเรลล์ และอลิสัน ฟรานซิส ; BBC News ไทย แปล.ป้ายแรกดวงจันทร์ ป้ายต่อไปดาวอังคาร ? ภารกิจสำรวจจักรวาลของนาซาสำคัญอย่างไร. วันที่ 30 มีนาคม 2569. จาก https://www.bbc.com/thai/articles/c3v693v6dqqo
เอดิธ แฮมิลฮัน; แปลโดย นพมาส แววหงส์. (2564). ปกรณัมปรัมปรา ตำนานเทพและวีรบุรุษกรีก-โรมัน-นอร์ส. พิมพ์ครั้งที่ 17. กรุงเทพฯ : อมรินทร์.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 2 เมษายน 2569
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เทพีอาร์ทิมิส สู่ชื่อโครงการ “อาร์ทิมิส 2” ของนาซา จันทราเทวีที่ทั้งเมตตาและดุร้าย!
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com