“ชุดไทยดุสิต” ชุดไทยพระราชนิยมหนึ่งเดียวของ “สมเด็จพระพันปีหลวง” ที่เป็นแขนกุด

ชุดไทยดุสิต ชุดไทยพระราชนิยมหนึ่งเดียวของ “สมเด็จพระพันปีหลวง” ที่เป็นแขนกุด

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงเป็นพระบรมราชินีนาถที่ทรงพระปรีชาสามารถด้าน “พัตราภรณ์”เป็นอย่างยิ่ง เพราะตลอดพระชนม์ชีพ พระองค์ทรงนำเสนอวัฒนธรรมไทยอันดีงามผ่านฉลองพระองค์มากมาย ไปพร้อมกับการชู “ผ้าไหมไทย” ให้ชาวโลกได้เห็น ดังเห็นได้จาก “ชุดไทยพระราชนิยม”ที่มีด้วยกันทั้งหมด 8 แบบ

ชุดไทยพระราชนิยมประกอบด้วย ชุดไทยเรือนต้น, ชุดไทยจิตรลดา, ชุดไทยอมรินทร์, ชุดไทยบรมพิมาน, ชุดไทยจักรี, ชุดไทยดุสิต, ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ

ชุดไทยพระราชนิยมแต่ละชุดนั้นล้วนวิจิตรงดงามแตกต่างและโดดเด่นไม่เหมือนกัน อย่าง“ชุดไทยดุสิต”นั้นถือเป็นชุดไทยพระราชนิยมที่ได้รับความนิยมในหมู่ราษฎร ทั้งยังเป็นชุดไทยพระราชทานของสมเด็จพระพันปีหลวงเพียงชุดเดียวที่เป็น “แขนกุด” ต่างจากชุดอื่น ๆ ที่จะเป็นแขนยาวหรือเปิดบ่าข้างหนึ่งและมีสไบห่มไหล่

ชุดไทยดุสิตได้ชื่อมาจาก“พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท”ในพระบรมมหาราชวัง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2332

ชุดไทยดุสิตจะเป็นเสื้อสำหรับงานพิธีค่ำและใช้ในงานพระราชพิธีที่กำหนดให้แต่งกายเต็มยศ ตัวผ้ายกไหมหรือยกทอง เหมือนกับชุดไทยอมรินทร์ ไทยบรมพิมาน และไทยจักรี

ตัวเสื้อพิเศษตรงที่ไม่มีแขน คอด้านหน้าและด้านหลังจะคว้านกว้าง ต่ำเล็กน้อย และผ่าหลัง พร้อมแต่งให้งามขึ้นด้วยการปักลวดลายทั้งไข่มุก ลูกปัด เลื่อม ฯลฯ

ทั้งนี้ใน “Beauty of the Nation แฟชั่นและการทูตไทยในฉลองพระองค์” หนังสือเล่มใหม่ล่าสุดจากสำนักพิมพ์มติชน โดย ศิบดี นพประเสริฐ ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับชุดไทยดุสิตในแง่การแต่งกายไว้อีกด้วยว่า

“ส่วนงานถวายพระกระยาหารค่ำหรือพระราชทานอาหารค่ำอย่างเป็นทางการ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงฉลองพระองค์ 2 ประเภท หากไม่ทรงฉลองพระองค์ชุดกระโปรงยาวแบบสากล ก็จะทรงฉลองพระองค์ชุดไทยพระราชนิยม ทั้งไทยบรมพิมาน ไทยดุสิต ไทยจักรี ไทยจักรพรรดิ และไทยศิวาลัย ในบางโอกาสก็ทรงมงกุฎกับฉลองพระองค์แบบไทยด้วย…

ถ้าทรงฉลองพระองค์ชุดไทย เครื่องประดับจะเพิ่มมากขึ้น อาจมีสังวาล พระปั้นเหน่ง และรัดพระองค์ทองคำประดับเพชร ซึ่งมีทั้งแบบตราจักรี เพชรลูกกลม หรือเพชรซีก หรืออัญมณีอื่น ๆ เช่น ทับทิม มรกต หรือนพเก้า ถ้าต้องทรงประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ก็จะมีเข็มกลัดทั้งด้านหน้าและด้านหลังเพิ่มขึ้นมาอีก”

รวมถึงชุดไทยดุสิตนี้ ก็ยังเป็นหนึ่งในชุดไทยพระราชนิยมที่สมเด็จพระพันปีหลวง ที่เมื่อพระองค์ทรงฉลองพระองค์เมื่อใดก็จะทรงมงกุฎด้วย

นี่คือเรื่องราวของ “ชุดไทยดุสิต” หนึ่งในชุดไทยพระราชนิยมอันงดงาม ที่แม้วันเวลาจะผ่านไปแค่ไหน ก็ยังคงความวิจิตรแบบ “Timeless” ถือเป็นพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระพันปีหลวง

อ่านเพิ่มเติม :

• สมเด็จพระพันปีหลวง ผู้ทรงใช้ “ฉลองพระองค์” เป็นเครื่องมือการทูต
• “ฉลองพระองค์” เมื่อเสด็จฯ เยือนตปท. ของพระราชินีใน ร.7 และ ร.9 ต่างกันอย่างไร?
• เล่าเรื่องเจ้านายกับชุดไทย ชุดแต่ละสมัยรับอิทธิพลมาจากไหนบ้าง

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

ศิบดี นพประเสริฐ. Beauty of the Nation แฟชั่นและการทูตไทยในฉลองพระองค์. กรุงเทพฯ: มติชน, 2569.

https://ich-thailand.org/api/v1/uploads/unsorted/20260417110204_chudthai.pdf

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 30 เมษายน 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ชุดไทยดุสิต” ชุดไทยพระราชนิยมหนึ่งเดียวของ “สมเด็จพระพันปีหลวง” ที่เป็นแขนกุด

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com